Nieuws

Nederlanders zijn niet positiever gaan denken over lhbt’ers, maar scoren Europees gezien hoog

De acceptatie van lesbische vrouwen, homoseksuele mannen en transgender personen in Nederland stagneert, maar Europees gezien scoort ons land nog altijd hoog. Vier conclusies uit een nieuw onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau.

Pepijn de Lange
 Lhbt’ers én hetero’s uit de hele wereld vieren de diversiteit tijdens de Amsterdam Pride in 2021.
 Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Lhbt’ers én hetero’s uit de hele wereld vieren de diversiteit tijdens de Amsterdam Pride in 2021.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

1 | De toenemende acceptatie van de lhbt-gemeenschap stagneert

Over het algemeen staan Nederlanders positief tegenover de lhbt-gemeenschap, blijkt uit het onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Wel stagneert het percentage mensen dat er zo over denkt. In 2006 had iets meer dan de helft de Nederlanders een positieve houding ten opzichte van homo- en biseksualiteit. In 2017 gold dat voor ruim twee op de drie, maar sindsdien is de acceptatie licht gedaald.

Dat wil niet zeggen dat het plafond is bereikt, zegt Hanneke Felten, die zich bij kenniscentrum Movisie bezighoudt met discriminatiebestrijding. Iemands houding hangt sterk af van wat mensen denken dat anderen denken, legt zij uit. ‘Op sociale media, maar ook in serieuze kranten krijgen mensen soms ruimte om transgender personen te discrimineren. Als dat vermindert, kan dat het denken van mensen veranderen.’

Belangrijke kanttekening bij het SCP-onderzoek: het brengt in kaart welke opvattingen er onder de Nederlandse bevolking leven, niet wat de lhbt-gemeenschap zelf ervaart. ‘Het is één kant van het verhaal’, zegt onderzoeker Willem Huijnk van het SCP. ‘Uit onderzoek weten we bijvoorbeeld dat lesbische, biseksuele en homoseksuele jongeren vaker gepest worden, vaker ongelukkig zijn en vaker suïcidepogingen doen.’

2 | Religieuze minderheden zijn soms minder open-minded

Sommige religieuze minderheden blijken minder ruimdenkend. Vanwege het geringe aantal deelnemers aan het onderzoek voegde het SCP onder meer de gereformeerd protestanten, moslims, hindoes en boeddhisten samen. Over genderdiversiteit denken deze mensen vaker negatief (38 procent) dan positief (28). Ter vergelijking: onder niet-gelovigen liggen deze percentages op respectievelijk 4 en 66 procent. Wat wel opvalt: over homo- en biseksualiteit zijn de religieuze minderheden in de loop der jaren positiever gaan denken.

Opgesplitst naar land van herkomst blijken mensen met een Turkse, Marokkaanse en vooral Somalische achtergrond de minst positieve opvattingen ten aanzien van homoseksualiteit te koesteren. Belangenorganisaties zetten zich in om gendergelijkheid en lhbt-acceptatie in Turkse gemeenschappen te vergroten, zegt directeur Ahmet Azdural van de Stichting Inspraakorgaan Turken in Nederland (IOT), de belangenbehartiger van de Turks-Nederlandse gemeenschap. ‘Vanuit Turkije kwam lange tijd een gure tegenwind’, aldus Azdural. ‘Als je bovendien bedenkt dat sociaal-culturele processen van nature langzaam gaan, heeft de Turkse gemeenschap zich toch vrij snel ontwikkeld.’

3 | Hoe zichtbaarder en hoe dichterbij, hoe meer afkeuring

Hoe zichtbaarder de homo- of biseksualiteit wordt, hoe meer weerstand die oproept, valt uit het SCP-onderzoek te concluderen. Zo vindt 19 procent van de Nederlanders de gedachte aan seks tussen twee homoseksuele mannen ‘walgelijk’. En 25 procent neemt er aanstoot aan als twee mannen elkaar in het openbaar zoenen. ‘Het kan natuurlijk zijn dat mensen überhaupt een probleem hebben met zichtbare vormen van intimiteit in het openbaar’, zegt Huijnk. ‘Maar je ziet wel dat deze percentages bij homoseksuele koppels hoger liggen.’

Toch kunnen mensen met een negatieve houding ten opzichte van lhbt-personen anders gaan denken door voorbeelden uit hun eigen omgeving, zegt Felten van Movisie. Vooroordelen komen namelijk onder meer voort uit angst en onbekendheid. ‘Als bijvoorbeeld een man die zelf geen transgender is, ziet dat zijn beste vriend met een transgender persoon bevriend raakt, kan dat de eventuele vooroordelen van die man verminderen.’

4 | Europees gezien scoort Nederland nog altijd hoog

Na IJsland kent Nederland gemiddeld genomen de positiefste houding ten opzichte van homo- en biseksualiteit. Ook andere Noord- en West-Europese landen scoren hoog. Richting het oosten van het continent wordt in het algemeen negatiever gedacht, met de inwoners van Litouwen en Servië als uitschieters.

Over het hele continent bekeken vinden vier op de vijf Europeanen dat homoseksuele mannen en vrouwen vrij moeten zijn om hun leven in te richten zoals zij dat willen. Over de vraag of zij bij adoptie dezelfde rechten moeten hebben als heteroseksuele koppels, lopen de meningen het meest uiteen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden