Nederlanders pellen weer zelf garnalen

Werk dat werd uitbesteed in landen als Marokko en China wordt nu weer hier gedaan. Zoals bij Greenfox in Den Haag. Hun handgepelde garnalen zijn nu een luxeproduct voor sterrenkoks.

Tjerk Gualthérie Van Weezel
Garnalenpellers in het pelatelier van Greenfox in Den Haag. Beeld Julius Schrank
Garnalenpellers in het pelatelier van Greenfox in Den Haag.Beeld Julius Schrank

Pak de garnaal iets onder de kop, draai twee keer totdat je krak hoort en trek dan het pantsertje ervan af. En dat dan duizend keer per dag. In felle tl-licht in het 'pelatelier' van het Haagse bedrijf Greenfox hebben de vijftien medewerkers het pellen na vier weken al redelijk in de vingers. Goed op weg naar de 2 kilo garnalenvlees per persoon per dag.

'Ik ben blij dat ik wat te doen heb', zegt Lucretia met Surinaamse tongval. Onder haar witte jas draagt ze een dikke trui, anders is het in de gekoelde ruimte niet uit te houden. 'Het is gezellig om collega's te hebben, dat mis je als je werkloos bent.' Dat zijn haar collega's met haar eens. 'Goede humor hebben we hier.'

Ook staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken is opgetogen over het pelatelier. 'Dit is een prachtig voorbeeld van reshoring', zegt ze, enthousiast als altijd, bij de officiële opening. 'Vroeger werd er in alle vissersdorpen gepeld, maar de laatste jaren wordt het vooral in Marokko gedaan. Nu is dat werk weer terug, voor mensen die een achterstand hebben tot de arbeidsmarkt.' Goed nieuws voor de economie, voor de kosten van uitkeringen en vooral voor de mensen die weer een baan krijgen, vindt de staatssecretaris.

Reshoring gebeurt in Nederland nog niet op grote schaal, zegt de Tilburgse arbeidsmarkthoogleraar Ton Wilthagen. 'Maar er komen wel steeds meer voorbeelden bij van bedrijven die een deel van hun productiewerk weer terughalen.' De lonen in China, die de afgelopen jaren met ruim 10 procent per jaar zijn gestegen, zijn daar een belangrijke reden voor.

Maar er zijn nog meer redenen waarom reshoring gunstig kan zijn. Zo'n 35 in totaal, stelt Wilthagen. Hij heeft ze opgenomen in een digitale vragenlijst waarmee ondernemers kunnen bepalen of reshoring voor hen een goede optie is. 'Zo speelt bijvoorbeeld mee hoeveel tijd er zit tussen het bestellen van producten en het moment dat het product daadwerkelijk in Nederland is, de kwaliteit van het werk in lagelonenlanden telt mee, maar ook de politieke stabiliteit speelt een rol.' Wilthagen noemt het voorbeeld van een fietsenbouwer die frames liet maken in Tunesië. 'Tijdens de Arabische Lente lag de productie drie weken stil.'

null Beeld Julius Schrank
Beeld Julius Schrank

Marokkaanse garnalen

Greenfox doet vooral aan reshoring vanuit maatschappelijk oogpunt, zegt directeur Renzo Deurloo. 'Als je erover nadenkt dat we die garnalen eerst naar Marokko brengen en dan weer terughalen om ze hier op te eten. Wat een energieverspilling. En dat terwijl mensen hier werkloos thuis zitten. Dat is toch bizar!'

De 'echte' Hollandse garnalen van Greenfox zijn een luxeproduct, vergelijkbaar met het vlees van biologische koeien of scharrelvarkens. Duurder, maar ook een stuk lekkerder, volgens de kenners. Het bedrijf kan al een aantal sterrenkoks tot de vaste clientèle rekenen. 'Die betalen per ons 7,50 euro, terwijl de in Marokko gepelde garnalen zo'n 5,50 doen.'

Deurloo: 'Dat prijsverschil willen ze graag betalen want de smaak van onze garnalen is gewoon veel beter. Die Marokkaanse garnalen zijn namelijk volop met conserveringsmiddelen behandeld om ze goed te houden. En de machinegepelde garnalen uit Nederland, zien er op het bord lang zo mooi niet uit als onze handgepelde.'

Voorbeelden van reshoring

- Het Japanse miljardenbedrijf Omron, dat allerhande apparaten maakt, haalt steeds meer productie terug uit China. Onder meer wegens de steeds stijgende loonkosten in China. De vestiging in Den Bosch groeit daardoor van 300 naar 350 werknemers.

- Het bedrijf Ferro-Fix in Rotterdam haalde de productie van ondergrondse afvalcontainers terug uit Polen. Het werk wordt nu gedaan door honderd medewerkers van de sociale werkvoorziening.

- Een deel van de scheerapparaten van Philips wordt weer in Nederland gemaakt. Het werk wordt hier voornamelijk door robots gedaan, maar het levert wel enkele extra banen op voor hooggeschoold personeel.

- Capi Europe laat bloempotten niet meer bakken in China maar in Tilburg. Ten dele omdat het aardewerk de reis vaak niet overleefde. Ook Capi Europe zet werknemers in die eerst in de sociale werkvoorziening werkzaam waren.

Participatiewet

Greenfox kan rekenen op de steun van de gemeente Den Haag en het ministerie van Sociale Zaken. De eerste weken werken de medewerkers met behoud van uitkering, daarna gaat het bedrijf het minimumloon betalen. Voor medewerkers die iets minder productief zijn, krijgt Deurloo dankzij de Participatiewet van Dijksma een bedrag dat het verschil compenseert.

Netto heeft Greenfox geen voordeel van de Participatiewet, zegt Deurloo terwijl de pellers trots garnalen in aluminiumbakjes uitdelen aan de gasten. 'Sommige werknemers worden straks misschien gesubsidieerd, maar voor onze businesscase maakt dat geen verschil.' Toch stimuleert de wet volgens staatssecretatis Kleinsma wel degelijk de reshoring. 'Het is vaak lastig om gemotiveerd personeel te vinden voor dit soort productiewerk. Nu je met subsidie ook arbeidsgehandicapten kunt aannemen, is de vijver van personeel veel groter. Ik hoop dat er de komende tijd nog dit soort initiatieven zullen volgen.'

null Beeld Julius Schrank
Beeld Julius Schrank
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden