'Nederlanders, ik beveel jullie van harte EU-lidmaatschap aan'

Van een van dé succesgroepen van de 80s, Level 42, was Mark King voorman en voort denderend bas-hart. Nu hij door Nederland toert: wat zijn zijn inspiraties? (...) De EÚ?!

Mark King.Beeld Daniel Cohen

'Love Games', zegt Mark King (57) en hij tikt met zijn vinger op de songtitel achter op Collected, de nieuwe 'best of'-compilatie van zijn band Level 42. 'Dat was hier in Nederland al een dikke hit. Jullie waren er echt vroeg bij. In Engeland zagen ze ons nog niet staan, in 1981.'

Zijn ogen glijden langs de songtitels, die het verhaal vertellen van ruim 35 jaar Level 42. Inderdaad: Nederland viel al vroeg voor de band die een fusion brouwde van funk, jazz en pop. Love Games bereikte in november 1981 een prachtige zevende plaats in de Top 40. In eigen land moesten de vaandeldragers van de 'britfunk' toen nog twee jaar op een echte hit wachten: The Sun Goes Down (Living It Up).

Daarna kwamen de vette jaren: Lessons In Love (1986), Running In The Family (1987), Children Say (1987). Dikke hits, overal, maar Level 42 en Nederland, dat is een soort liefde. Letterlijk, zo realiseer je je wanneer een vriendelijke Nederlandse vrouw even een hand komt geven. Dat is Ria, al meer dan twintig jaar Kings echtgenote. In de gloriejaren van Level 42, in de jaren tachtig, had hij óók al een Nederlandse vrouw: Pia. Wie hem zo prachtig 'gggggodverdomme' heeft leren zeggen, laat hij in het midden, de man met de karakteristieke, uit de seventies funk geleende 'slap bass'-techniek.

In juli speelde Level 42 al op North Sea Jazz, maar vanaf 1 november keert de groep terug voor een Nederlandse clubtournee van niet minder dan tien concerten, van Groningen tot Vlissingen, van Heerlen tot Amsterdam, ter viering van 35 jaar hits in het land waar het voor Level 42 eigenlijk een beetje begon.

King knikt. '1981. Ik was 22 en nog nooit in Europa geweest. We mochten als voorprogramma met The Police mee naar Duitsland: optredens in vijf grote sporthallen. Rond die Duitse data werd ons eerste eigen clubtourneetje geboekt, hoofdzakelijk door Nederland.'

CV

1958- 20 oktober, geboren in Cowes, Isle Of Wight, Engeland
1979- Verhuizing naar Londen, oprichting Level 42
1981- Debuutalbum Level 42
1981- Eerste Nederlandse toptienhit: Love Games
1983- Eerste Britse toptienhit: The Sun Goes Down (Living It Up)
1984- Eerste soloalbum: Influences
1986- Grootste Level 42-hit: Lessons In Love
1987- Succesvolste Level 42-album: Running In The Family
1988- Terugkeer naar Isle Of Wight
1994- Level 42 uit elkaar
1998- Tweede soloalbum One Man
2001- Level 42 herenigd zónder mede-oprichter Mike Lindup
2006- Comebackalbum Retroglide, terugkeer Mike Lindup
2013- Minialbum Sirens

Het waren andere tijden. Apparatuur in het bestelbusje, zelf de boel opbouwen. Level 42 heette al snel een beetje sophisticated te zijn, maar dat gold hooguit voor hun jazzy akkoordenschema's. In werkelijkheid kwamen ze uit arbeidersgezinnen van het eiland Wight. Beslist niet te beroerd om zelf versterkers te zeulen en snoeren op te rollen.

'We speelden in Nederland in vage jongerencentra en discotheken, waar we soms tot na sluitingstijd moesten wachten voordat we mochten afbreken. Dan zaten we tot vijf uur 's ochtends te knikkebollen op de vloer, in de wc of op de gang. Slopend, maar wát een dierbare herinneringen. Je eerste buitenlandse avontuur vergeet je nooit.'

In zekere zin was het in 1981 een beetje zoals nu, zegt 'King Slap Bass': Thatcher, internationale spanningen, terrorisme, racisme. Level 42 werd weleens verweten dat hun gestileerde jazzfunk die werkelijkheid niet verklankte, zoals punk en new wave dat deden. 'We waren uitgesproken onhip', lacht King. 'Alleen toen John Peel onze single Love Meeting Love in zijn jaarlijstje van 1980 zetten, waren we kortstondig credible. Verder nooit.'

Terwijl hij zich echt wel boos kan maken. Tóén, in 1981, over Thatcher. Nú, in 2016, over de 'halvegaren' die de Britten wisten te verleiden tot een Brexit. 'De wond is nog vers. Wat een drama. Ik moet echt oppassen, anders ga ik nog via jouw krant mijn excuses aanbieden voor onze idiote beslissing. We hebben onszelf niet in de voet geschoten, we hebben die voet er totaal afgeschoten. Lopen hier ook van die oelewappers als Nigel Farage rond, die een referendum uit de grond willen stampen? Nee toch zeker? Doe het me niet aan, Nederland. Ik heb jullie hoger zitten.'

Hij neemt een slok koffie. Lekkere Nederlandse koffie. 'Laten we het over leukere dingen hebben.'

Mark King.Beeld Daniel Cohen

1. Basgitaar: Fender Jazz Bass 1968

Basgitaren! Een fijnere binnenkomer bestaat er niet voor koning 'Slap Bass'. Hij zegt dat hij er niet overdreven veel in huis heeft. Geen honderden, in elk geval. Tientallen? Ja, dat wel.

'Ik bespeel sinds 2000 een basgitaar die speciaal voor mij gemaakt is: de Status KingBass, handgemaakt door Rob Green van Status Graphite. Hij heeft door de jaren heen allerlei kleine dingen verbeterd, zodat de voor mij volmaakte basgitaar is ontstaan. Hij is overigens gewoon te koop. Je kunt een KingBass bestellen. Rob bouwt hem persoonlijk voor je.

'Toch zoek ik heel af en toe naar iets anders, vooral in de studio. Laatst greep ik een oude Fender Jazz Bass uit 1968, een klassieker. Ik bespeelde hem met een plectrum. Wat een sound. Ik ga hem weer vaker gebruiken, denk ik, misschien zelfs op het podium.

'Een jaar of twintig geleden speelde ik ook een tijdje Fender Jazz Bass. Toen heeft Fender nog een gelimiteerde serie gemaakt: de Mark King Jazz Bass. Oplage? Wat dacht je? 42 stuks, natuurlijk.'

2. Album: Stan Clarke: Children Of Forever (1973)

'De bassist die mij het meest geïnspireerd heeft? Raar verhaal. Als tiener was ik geen bassist maar drummer. Mijn held was de Amerikaanse fusion-drummer Lenny White. In 1976 schreef ik hem een brief. Tot mijn stomme verbazing schreef hij me terug en nodigde hij me uit, bij hem thuis in New York: ''Dan kunnen we het over je toekomst hebben".

'Ik heb het nog gedaan ook. Ticket geboekt. Zijn vrouw deed open. Lenny was er niet, maar één dag voor mijn terugvlucht heeft hij me ontvangen. We hebben gepraat, hij heeft me aan muzikanten voorgesteld en bijzondere plekken laten zien. Onvergetelijk.

'Enfin, ik werd geen drummer maar bassist. Ik was helemaal weg van het album Children Of Forever (1973) van de bassist Stan Clarke, omdat Lenny White erop drumde. Stanley Clarke is vervolgens mijn grote voorbeeld als bassist geworden. Ik hield ook van Jack Bruce van Cream, van Marcus Miller en de slap bass-techniek van Larry Graham, maar geen bassist heeft me zo geïnspireerd als Stanley Clarke.'

3. Muzikant: Connan Mockasin

'Ik houd van muzikanten die lak hebben aan de ongeschreven regels voor het maken van muziek. Ik ben alweer een paar jaar fan van Connan Mockasin, een jonge Nieuw-Zeelander, die erg psychedelische, trippy muziek maakt, maar heel fris en nieuw. Zijn albums Caramel (2013) en Forever Dolphin Love (2011) moet je echt beluisteren.

'Aan het begin van de zomer zag ik Mockasin live optreden in de Royal Festival Hall. Hij gaat erg extravagant gekleed en zijn fans kleden zich net zoals hij. Het is een soort cult. Mijn vrouw Ria is ook fan, dus we zijn samen naar een paar van zijn optredens geweest.

'Mockasin heeft totaal lak aan muzikale conventies, bijvoorbeeld hoe een song hoort te beginnen of eindigen. Ik houd ook van zijn manier van opnemen. Een album nam hij op op cassette, op zijn hotelkamer in Parijs. Hij is niet bang om af te wijken van alle standaarden, maar toch zijn zijn liedjes altijd ook warm en romantisch, in plaats van alleen maar gek.'

Beeld Getty

4. Boek: Douglas Adams: The Hitchhiker's Guide To The Galaxy (1979)

'Ik heb een sciencefictionafwijking. Een van de beste romans in het genre is de klassieker waaruit wij onze bandnaam haalden: The Hitchhiker's Guide To The Galaxy. Briljante satire, een parodie op sciencefiction, het leven, mensen in het algemeen - eigenlijk een parodie op alles.'

Het boek van Douglas Adams werd bij verschijning zo populair dat er ook een radiohoorspel kwam. En een serie romans, een theaterstuk, een tv-serie, een stripboek, een computerspel en later een film.

'Het boek is altijd grappig gebleven en dat is bijzonder, want humor heeft vaak een houdbaarheidsdatum. Douglas Adams heeft ook voor Monty Python dingen geschreven die nog steeds leuk zijn. Lees de 'Guide', al was het maar omdat we in deze grimmige tijden wel een portie lichte humor kunnen gebruiken.'

In het verhaal wordt de slimste computer ooit gebouwd: Deep Thought, die volgens de makers de ultieme vraag kan beantwoorden, te weten 'wat is zin van het leven?'

'Het antwoord luidt: 42. En net op het moment dat een van de hoofdpersonages in de gaten heeft wat daarmee wordt bedoeld, ontploft de planeet. Wij wilden ons aanvankelijk kortweg 42 noemen. Waarom we daar het woord 'Level' voor hebben geplakt, weet ik niet meer, maar een erg sterke vondst was het eerlijk gezegd niet.'

5. Wetenschap/Scienefiction: Teleportatie

'Een reden waarom ik zo gefascineerd ben door sciencefiction is het feit dat de verzinsels van die schrijvers soms bewaarheid worden. Neem Arthur C. Clarke, auteur van 2001: A Space Odyssey. Die suggereerde dat je een enorm stuk metaal in de ruimte kunt plaatsen dat signalen terugkaatst naar de aarde. De uitvinders van de communicatiesatelliet waren mede door Clarke geïnspireerd.

'Als tijdreizen mogelijk zou zijn, hadden we nu al te maken moeten hebben met tijdreizigers uit de toekomst. De kans dat teleportatie via een deeltjesverplaatser ooit mogelijk zal zijn, wordt veel serieuzer genomen. Daar zijn kwantumfysici serieus mee aan het werk. Naar verluidt loopt Rusland voorop in het onderzoek, omdat Vladimir Poetin er heilig in gelooft en dat onderzoek stevig financiert.

'Stel dat het ooit mogelijk wordt. Dan is een verzinsel uit Star Trek werkelijkheid geworden. Dat idee maakt sciencefiction een voor mij onweerstaanbaar genre.'

6. Film: The Hateful Eight (Quentin Tarantino, 2015)

'Herinner je je die scène uit The Hateful Eight waarin een meisje op een akoestische gitaar zit te spelen, waarna Kurt Russell het instrument uit haar handen trekt en aan gruzelementen slaat?

'Dat was een échte Martin-gitaar uit 1878, een 19de-eeuwse van onschatbare waarde, het gitaarequivalent van een Stradivarius.

(Tekst gaat verder onder trailer).

Beeld HH

'Alle acteurs wisten dat Tarantino die scène met een echte Martin wilde opnemen, tót aan het stukslaan. Daarvoor moest hij verwisseld worden. Maar schijnbaar was dat uitgerekend Kurt Russell niet uitgelegd. De ontzetting van de andere acteurs in die scène is echt. Het meisje kijkt geschrokken uit beeld, off-camera. Dat is tegen alle filmwetten, maar Tarantino heeft het erin gelaten.

'Hij is mijn favoriete filmregisseur. Toen Reservoir Dogs verscheen, viel het me al op: Tarantino's films zijn theaterstukken. De dialogen, de enscenering. Voor The Hateful Eight geldt dat nog sterker: alle actie in één ruimte. Hij werd vrij lauw ontvangen door de critici. Ten onrechte, vind ik.'

7. Eiland: Isle of Wight

'Ach ja, het Isle Of Wight. Het is er zo mooi. Ik ben er geboren, opgegroeid en - na een tijd in Londen - teruggekeerd om er mijn kinderen er te laten opgroeien. Het is thuis.

'Het is wel een eiland voor gepensioneerden geworden. Veel Engelsen die hun hele leven hard hebben gewerkt, kopen na hun pensioen een bungalow op Wight, omdat het er mooi en rustig is, maar zo is het helaas ook een erg conservatief eiland geworden.

'Mijn vriend Colin Boswell van de fantastische knoflookboerderij The Garlic Farm zei het al: Wight is zo rechts als de neten, let maar op, we gaan voor een Brexit stemmen.

Beeld Getty

'Ik zei: nee joh, dat valt vast mee. Hij had gelijk: 69 procent stemde 'leave' tijdens het referendum, een van de hoogste percentages in Engeland.

'Daar ben ik boos om, maar toch blijft het mijn eiland, met een magnifieke, woeste kustlijn. Wight is oud. Ontstaan in de Jura. Na elke storm worden weer dinosaurusbeenderen gevonden. Ook door mij, vroeger, als jongetje.'

8. Politiek verband: Europese Unie

'De ochtend na de Brexit was de meest gestelde vraag bij Google in Groot-Brittannië: wat is de EU? Dat zegt toch alles? Johnson, Farage en die andere lui hebben gelogen dat het gedrukt stond. Over wat de EU is, over wat de EU doet, over wat de EU kost en over wat er zou gaan gebeuren met het geld dat het Verenigd Koninkrijk gaat besparen door eruit te stappen.

'De Britten hebben zich als lemmingen van een klif geworpen en veel erger nog: het deksel is van de beerput gegaan. De haat, het racisme, het leek Duitsland rond 1934 wel.

'De BBC draagt ook schuld. Die blijven maar emmeren over de vluchtelingencrisis. Elke dag komt duizend keer dat kamp in Calais in beeld. Mensen krijgen het gevoel: we sneeuwen onder, we worden overspoeld, terwijl de cijfers andere taal spreken.

'De meeste mensen die voor uittreding stemden, zéker die op Wight, zijn ouderen die nog nooit een Syrische vluchteling hebben gezien. Ga gewoon eens naar buiten, kijk naar de lucht, kijk om je heen en stel je eens eerlijk de vraag: hoe groot is de puinhoop nou echt?

'Mag ik de EU als tip geven? Ik doe het gewoon. Nederlanders, ik beveel jullie van harte het lidmaatschap van de EU aan. Wees er trots op.'

Level 42: Collected (3CD-compilatie). Universal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden