Klopt dit wel Voedselverspilling

Nederlanders gooien steeds minder eten weg – Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: Nederlanders verspillen steeds minder voedsel.

Beeld Colourbox

Van wie komt die claim?

Goed bezig, klonk het even vanuit Den Haag. ‘Nederlanders zijn thuis minder voedsel gaan verspillen’, meldde het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) begin deze maand. Dat zou blijken uit een nieuw onderzoek, in opdracht van datzelfde ministerie. Het goede nieuws ging snel Nederland rond: onder meer RTL, de NOS en AD namen het bericht over. Vooral de snelle daling uit het onderzoek valt op: in 2019 zouden Nederlanders liefst 7 kilo minder voedsel weggooien dan drie jaar geleden.

Klopt het?

We pakken het rapport erbij, te vinden bij het Voedingscentrum en het ministerie. Positief is dat het onderzoek verder gaat dan eenvoudigweg aan Nederlanders vragen hoe vaak ze voedsel verspillen. In het rapport combineert het Voedingscentrum afvalmetingen en vragenlijsten van andere wetenschapsbureaus. Samen strepen al die methoden elkaars zwakheden grotendeels weg, zegt consumentengedragsonderzoeker Erica van Herpen van Wageningen Universiteit, die niet bij het onderzoek betrokken was. ‘Het is eerlijk gezegd stukken beter dan wat ik in andere rapporten en wetenschappelijke publicaties tegenkom.’

En jawel, welke meting de onderzoekers ook bekeken, vrijwel allemaal wijzen ze dezelfde kant op: omlaag. Bijzonder detail is dat een team honderden vuilniszakken in dertien gemeenten oppikte en de zakken opensneed. Elk stukje voedsel dat het team aantrof, kreeg een categorie toegewezen, zoals vlees, kaas of aardappelen, en ging op de weegschaal. Omdat de inwoners van tevoren niet wisten dat er iemand met rubberen handschoenen door hun huisvuil ging wroeten, kwamen ze niet in de verleiding om zich van hun duurzaamste kant te laten zien.

De metingen zijn daarbij zo consistent mogelijk uitgevoerd, verzekert uitvoerend onderzoeker Frits Steenhuisen van CREM Waste Management aan de telefoon. ‘Het is al jaren dezelfde collega die de sorteeranalyses uitvoert, en we doen de meting eigenlijk altijd in dezelfde periode van het jaar.’

En dan het resultaat: per jaar troffen de onderzoekers in 2019 nog maar 26,5 kilo vaste etensresten aan, waar dat in 2010 nog liefst 34,6 kilo betrof. ‘Als alle aannamen kloppen, dan is die daling hoogstwaarschijnlijk geen toeval meer’, bevestigt statistiekhoogleraar Casper Albers van Rijksuniversiteit Groningen in een reactie. 

Dat wil ook zeggen: zelfs als de onderzoekers uitgaan van toevalsschommelingen per straat en gemeente, zijn in de berekening de ergere voedselverspillers van nu nog altijd ‘zuiniger’ dan het gemiddelde huishouden van enkele jaren geleden. Of dat met grote zekerheid een echte daling vertegenwoordigt, vindt Albers lastig te zeggen: ‘Ze maken sommige aannamen niet eens aannemelijk.’ De auteurs van het rapport onderkennen dat en schrijven volgende keer een betere statistische toets uit te willen voeren.

Eindoordeel

Alle metingen bij elkaar wijzen erop dat Nederlanders wel degelijk kilo’s minder voedsel verspillen, al is er een betere statistische toets nodig om daar zekerder van te zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden