Nederlander uit Kathmandu: 'Ineens is je eigen stad verwoest'

Lex Kassenberg lag te slapen toen de telefoon ging. Er was een aardbeving geweest in Nepal, het land waar hij al jaren woont, dat wilde hij vast wel weten. 'Als je dat hoort, staat alles even stil. Heel even. Daarna sprong ik mijn bed uit om te bellen. Mijn vrouw! Was ze in orde?'

Beeld epa

Kassenberg is landdirecteur van Nepal voor de hulporganisatie CARE en hij zat stomtoevallig voor overleg in de Verenigde Staten toen de aardbeving plaatsvond. 'Dit zou een keer gebeuren', vertelt hij over de telefoon vanaf Schiphol. 'We hebben er talloze trainingen voor gegeven. Maar nu het zo ver is, ben ik er net niet.'

Kassenberg heeft ondertussen tientallen mensen gesproken en het beeld dat in die verhalen overheerst, is dat van angst. Mensen zitten op straat, slapen 's nachts buiten, durven hun huis niet meer in - als dat nog overeind staat. 'Ze zijn doodsbang voor naschokken', vertelt Kassenberg. 'Beschadigde panden kunnen alsnog instorten en anders kunnen stukken beton of houten balken naar beneden komen. Niemand wil binnen zijn.'

En dus liggen ze, bij een temperatuur van vijf tot tien graden, de hele nacht op de stoep of in parken en op parkeerterreinen. Er is geen stroom want palen en masten zijn door de beving omgevallen en de draden liggen op straat. Kassenberg weet niet hoe het met het stromend water gesteld is, maar vermoedelijk is dat in delen van de stad een probleem.

Beeld epa

Afgelegen dorpen

Het is nog moeilijker om iets te zeggen over de situatie in de dorpen. 'Veel mensen wonen afgelegen - zijn onder normale omstandigheden al moeilijk bereikbaar. Wat ik hoor is dramatisch: in veel dorpen zou 80 tot 90 procent van de huizen zijn ingestort.

Het is enorm lastig om noodhulp te verlenen in dit gebied, weet Kassenberg. 'Als er al wegen bestaan, zijn die steil en meestal niet gestabiliseerd: ik vrees dat de meesten door de beving zijn weggevaagd. Dat betekent dat hulpgoederen op maar twee manieren kunnen worden geleverd: te voet, met dragers, de ouderwetse Nepalese manier. Of met helikopters, maar ook dat is in beperkte mate mogelijk.'

Kassenberg vreest dat het aantal slachtoffers nog enorm zal oplopen. Toch had het nog veel erger gekund, zegt hij. 'De aardbeving vond overdag plaats. En het was zaterdag, dus de kantoren en de ministeries waren leeg. Veel mensen waren buiten aan het wandelen of picknicken.

Gewonden op de binnenplaats

Maar de chaos is enorm. 'De ziekenhuizen zijn normaal gesproken al niet zo best, maar nu worden ze overspoeld door tienduizenden gewonden. En ook hier is angst voor naschokken: mensen liggen op de binnenplaats of op het terrein voor de ingangen. En dan de doden. Nepal is een overwegend hindoeïstisch land dus er moeten nu duizenden lichamen worden gecremeerd. Er is geen stroom, dus ook geen koeling, en ik vraag me af of er voldoende hout is voor alle crematies.'

Wat de overlevenden volgens Kassenberg nu nodig hebben, is tijdelijk onderdak. 'Stukken zeil en palen van bamboe, daar kom je een eind mee.' Dan is er natuurlijk behoefte aan water en sanitair, 'want als mensen zomaar ergens hun behoefte doen, ben je straks met ziektes nog verder van huis'. Verder hebben ze voedsel nodig, maar ook de zogenoemde non-food items. 'Emmers. Dekens. Maandverband. Allemaal dingen die mensen nu heel goed kunnen gebruiken.'

Beeld epa

Tempels verwoest

Het is niet het eerste rampgebied waar Kassenberg aan de slag gaat om te helpen. 'Maar dit keer is het ook mijn eigen stad die is verwoest. Mijn vliegtuig vertrekt over een klein uur en ik weet niet wat ik straks aan ga treffen. De beelden zijn gruwelijk: de huizen van de kwetsbaarste mensen zijn weggevaagd en een deel van het historische centrum is vernield. Die tempels krijg je nooit meer terug.'

En zijn vrouw? 'Die is gelukkig in orde. Maar mijn zwager, de man van haar zus, is zeker drie familieleden kwijt.'

Beeld epa
Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.