Nieuws

Nederlander moet in 2021 aanzienlijk meer betalen voor afval en reiniging

De afvalstoffen- en reinigingsheffing zal in 2021 harder stijgen dan ooit. Ook de onroerendezaakbelasting gaat flink omhoog. Huishoudens, toeristen en ondernemers zullen dit jaar 11,3 miljard euro aan gemeentelijke heffingen betalen, verwachten gemeenten in hun begrotingen. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

null Beeld Marcel van den Bergh
Beeld Marcel van den Bergh

Het is vooral het afval waarvoor burgers aanzienlijk meer moet gaan betalen. Gemiddeld stijgen de afvalstoffen- en reinigingsheffingen met 10 procent. Sinds 2019 stijgt deze heffing in een steeds hoger tempo. Het is niet dat de gemeenten deze heffingen verhogen om flink veel geld bij elkaar te harken: de heffing mag hooguit kostendekkend zijn. Maar, schrijft het CBS, de kosten van inzameling en verwerking stijgen steeds sneller terwijl de opbrengsten van afvalstromen als glas, plastic en papier steeds verder afnemen.

De reinigingsheffingen gaan niet overal in hetzelfde tempo omhoog. De absolute koploper is de gemeente Berkelland in Gelderland, waar de heffing met 48 procent omhoog gaat. Van de grote steden heeft Amsterdam de snelste kostenstijging: 26 procent (de gemeente Amsterdam zelf houdt het op 18 procent). Utrecht en Den Haag noteren dit jaar achtereenvolgens stijgingen van 24 en 21 procent. Maar ook in plaatsen als Doetinchem, Sliedrecht, Weert en Nieuwegein stijgt de heffing met 30 procent of meer. Rotterdammers komen er genadig vanaf, met een stijging van 3 procent. Ook in voorgaande jaren stegen de kosten in Amsterdam relatief snel.

Vervuild plastic

Volgens Raymond Gradus, hoogleraar economie en bestuur aan de VU in Amsterdam en expert in de economie van het afval, is het grootste probleem in de afvalketen dat de opbrengst van ingezameld en verwerkt afval daalt. Dat is niet alleen het geval bij oud papier, dat door gemeenten wordt verkocht op de markt, maar vooral bij ingezameld plastic. Volgens Gradus is het ingezamelde plastic steeds meer vervuild. ‘Dat zien we vooral sinds plastic, drankkartons en blik samen worden ingezameld. Vanwege die toenemende verontreiniging betaalt de verwerkende industrie minder voor het ingezamelde plastic.’

Volgens Gradus leidt het Nederlandse beleid om zo veel mogelijk afval te scheiden, en dus zo weinig mogelijk restafval te hebben, tot een stijging van de kosten en een daling van de opbrengsten. Het verbranden van restafval wordt duurder gemaakt door de belasting op het verbranden ervan te verhogen; die kosten komen via de gemeenten bij de burger terecht. Omdat het bij de inzameling burgers lastig wordt gemaakt hun restafval nog kwijt te raken, gooien mensen steeds meer restafval bij oud papier, kleding en bij de apart ingezamelde zak of container voor plastic-blik-drankkartons. Met toenemende vervuiling tot gevolg.

Een belangrijke factor in de daling van de opbrengsten was ook dat China zijn grenzen sloot voor plastic afval, en daarna ook voor oud papier. De opbrengst van een kilo oud papier daalde daardoor van ruim boven de euro naar enkele dubbeltjes. Dat kostte de Nederlandse gemeenten op jaarbasis rond de 80 miljoen euro, een schadepost die ze alleen op hun burgers kunnen verhalen.

Een woordvoerder van de gemeente Amsterdam voegt daar nog een factor aan toe: corona. Sinds de pandemie losbrak, is de stroom afval toegenomen met 10 tot 25 procent, zegt zij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden