REPORTAGEDEBAT CORONACRISIS

Nederland wil meer dan miljard euro storten in nieuw Europees ‘coronafonds’

Nederland is bereid ruim een miljard euro te storten in een op te richten Europees ‘coronafonds’. Met dat gebaar hoopt het kabinet de woede te temperen over de Nederlandse opstelling tijdens de coronacrisis.

Links Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (CDA) en rechts premier Mark Rutte tijdens het Tweede Kamerdebat over de ontwikkelingen rond het coronavirus.Beeld Foto Freek van den Bergh / de Volkskrant

Samen met de andere lidstaten hoopt het kabinet 10 tot 20 miljard euro in te zamelen voor het noodfonds, blijkt uit het voorstel. De Nederlandse bijdrage, een gift, is dan 0,6 tot 1,2 miljard euro. Dat geld is specifiek bedoeld om de medische zorg voor coronapatiënten te betalen. Lidstaten kunnen uit het fonds putten voor de bouw van noodhospitalen, de aanschaf van medische apparatuur en de ontwikkeling van vaccins.

Nederland was al met het fonds bezig, maar brengt het nu versneld naar buiten om de zuidelijke lidstaten te kalmeren. In plaats van Italië en Spanje financieel te hulp te schieten, wilde minister Hoekstra van Financiën weten waarom sommige landen hun economie na de laatste crisis niet hadden hervormd. Volstrekt ongepast tijdens een gezondheidscrisis, vonden de vele critici in binnen- en buitenland.

Maar het fonds moet ook de lidstaten de wind uit de zeilen nemen die aansturen op het uitgeven van eurobonds, gemeenschappelijk Europees schuldpapier. Het kabinet is daar fel op tegen uit angst een precedent te scheppen. Premier Mark Rutte herhaalde dat standpunt woensdag tijdens het debat in de Tweede Kamer over de coronacrisis. Het uitgeven van eurobonds is een forse stap richting een transferunie, vreest hij.

De toon van Nederland was verkeerd, erkende Rutte. Donderdag hoopt hij de premiers van Italië en Spanje en EU-president Charles Michel telefonisch te spreken. ‘Het gif moet uit de discussie.’

Noodsituatie ic’s dreigt

Een groot deel van het debat ging woensdag over de oplopende nood op de intensivecare-afdelingen. Aanstaande zondag zijn al 2.400 ic-bedden nodig, terwijl de piek nog niet is bereikt. Voorzitter Diederik Gommers van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Cares (NVIC) zei ’s ochtends dat een kritieke grens is bereikt als al die bedden vol liggen. ‘Daarna kom je in een crisissituatie.’

Die waarschuwing leidde in de Kamer tot grote bezorgdheid. Lodewijk Asscher (PvdA) drong ’s middags aan op het opstellen van een scenario waarin 3.000 ic-bedden nodig zijn, net als PVV-leider Geert Wilders. Minister De Jonge wilde zich niet op een getal laten vastpinnen. Net als nu zullen de ziekenhuizen ‘van dag tot dag kijken’ hoeveel extra bedden, personeel en apparatuur zij kunnen vrijspelen voor de ic.

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) erkende dat artsen in een later stadium mogelijk moeten gaan kiezen welke patiënten zij redden. Over dat rampscenario ‘moeten we eerlijk zijn’, zei hij, al zal het kabinet alles op alles zetten om te voorkomen dat de gezondheidszorg in die kritieke fase belandt. De Jonge heeft een ‘klemmend beroep’ gedaan op Duitsland om de daar beschikbare capaciteit met Nederland te delen.

Intussen werkt de Inspectie voor de Gezondheidszorg in samenwerking met medisch specialisten aan een plan voor zo’n gevreesde ‘code zwart’. Tot die tijd probeert De Jonge de huidige fase ‘zo lang mogelijk op te rekken’. Hij bevestigde dat de standaard van de ziekenhuiszorg al lager ligt dan normaal, onder meer doordat het zorgpersoneel dat bijspringt niet altijd de gewenste trainingen heeft doorlopen. Het niveau zou nog wel ‘aanvaardbaar’ zijn.

Om de naderende piek af te vlakken, drongen meerdere partijen aan op extra maatregelen. Genoemd werden het verbieden van religieuze bijeenkomsten en het op slot gooien van vakantieparken en campings. Daarin zag Rutte niets. Het kabinet overlegt bij het crisisoverleg van donderdag wel over de dreigende toestroom van (Duitse) toeristen tijdens de meivakantie en het ontbreken van controles op vliegtuigpassagiers afkomstig uit coronabrandhaarden.

lees ook

Minister van Financiën Wopke Hoekstra kwam dinsdag voorzichtig terug op zijn ‘weinig empathische’ opstelling jegens zuidelijke eurolanden. De diplomatie van de hardvochtigheid kent zijn grenzen voor een klein handelsland als Nederland.  

Ruim zestig prominente economen, onder wie hoogleraren en bankiers, haalden deze week hard uit naar het kabinet vanwege de starre opstelling over financiële hulp aan Italië en andere Zuid-Europese landen.  ‘Hun obstructie is contraproductief.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden