NieuwsPFAS

Nederland wil Europees verbod op gewraakte pfas-verbindingen

Nederland wil een Europees verbod op vrijwel alle producten waarin pfas-verbindingen zitten. De populaire chemicaliën worden onder meer gebruikt in teflonpannen, waterafstotende kleding, bakpapier en pizzadozen maar vormen een risico voor de gezondheid. Onlangs lagen bouw- en baggerwerken in Nederland maandenlang stil omdat de grond te hoge pfas-concentraties zou bevatten.

Exterieur van Chemieconcern DuPont, nu bekend onder de naam Chemours, in Dordrecht.Beeld anp

Minister Van Veldhoven voor Milieu legt haar voorstel donderdagmiddag op tafel bij haar EU-collega’s. Ze weet zich alvast gesteund door Duitsland, Denemarken en Zweden, alsook door niet-EU-land Noorwegen. Als Van Veldhoven genoeg lidstaten meekrijgt, wordt de Europese Commissie gevraagd een wetsvoorstel te maken. In de Green Deal die de Commissie vorige week presenteerde, staat het streven naar een gifvrije en niet-vervuilde samenleving.

Volgens het Europees Milieuagentschap zijn er ruim 4.700 pfas-verbindingen (van koolstof en fluor) die worden gebruikt in een enorm aantal producten. De hitte- en zuurbestendige en waterafstotende eigenschappen van pfas maken ze zeer geschikt voor kleding, voedselverpakkingen, cosmetica, zonnecrèmes en blusschuim. Ook zitten ze in glijwax voor langlaufski’s, reden waarom in de Noorse bossen hoge pfas-concentraties worden aangetroffen.

Extra zorgkosten

Pfas worden nauwelijks afgebroken in de natuur en hopen zich daardoor op in de grond, in het water, dier en mens. Het Milieuagentschap wijst in een recent rapport op de gezondheidsrisico’s van pfas: ze worden gekoppeld aan onder meer leverfalen, kanker (van borst, nier of teelbal), een lager geboortegewicht en afnemende gevoeligheid voor vaccins. Door een steeds wijder gebruik en betere meetmethoden komen meer en meer landen erachter dat ook zij een pfas-probleem hebben. Alleen al de extra zorgkosten door pfas raamt het Milieuagentschap op zeker 50- tot 80 miljard euro per jaar in Europa.

Een aantal pfas-verbindingen zijn al verboden maar de meeste nog niet. Om per toepassing vast te stellen of die verboden moet worden, is een veel te tijdrovende en kostbare zaak. Vandaar dat Nederland pleit voor een algemeen verbod op het gebruik van pfas, tenzij er echt geen alternatieven voor zijn. ‘De kraan moet dicht’, zal Van Veldhoven haar collega’s voorhouden.

Normen

Over de kosten voor de producenten om alternatieven voor pfas te vinden, valt nog weinig te zeggen. Over de totale kosten (gezondheidszorg, zuiveren van water, saneren van grond) van onverminderd doorgaan met het gebruik ervan evenmin.

Afgelopen maanden moesten sommige bagger- en grondwerkzaamheden in Nederland worden stilgelegd omdat de hoeveelheid pfas erin te hoog zou zijn. Uiteindelijk besloot het kabinet – mede onder druk van protesten – de norm te versoepelen, zodat het grondwerk kon doorgaan. Volgens het kabinet was de oude norm zo streng dat vrijwel heel Nederland als vervuild moest worden aangemerkt. Het initiatief van Van Veldhoven voorkomt – als het wordt aangenomen – dat de concentraties pfas nog hoger worden.

Pfas – hoe gevaarlijk is dat spul nou echt?

Hoe bepalen wetenschappers hoeveel pfas gevaarlijk zijn? En wanneer slaat verstandige voorzorg om in peperduur paniekvoetbal? Drie dilemma’s.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden