Nederland vs China

TOEGEGEVEN, het klinkt een beetje aanmatigend: de constatering dat Nederland ruzie heeft met China. Het gaat immers om twee onvergelijkbare grootheden, die bovendien geografisch zo ver verwijderd liggen van elkaar dat het mogelijk moet zijn om vreedzaam te coëxisteren....

Vreemd genoeg lukt dat maar niet. De conflicten tussen Den Haag en Peking vertonen een opmerkelijke continuïteit. In de jaren tachtig ging het over Nederlandse onderzeeërs voor Taiwan, in de jaren negentig over de steun van minister Van Mierlo aan een kritische mensenrechtenresolutie in de Verenigde Naties en dit keer is opvolger Van Aartsen in Peking de gebeten hond, omdat tijdens zijn voorgenomen bezoek aan Hongkong een gesprek met de religieuze beweging Falun Gong op het programma stond. De minister zag van zijn reis naar China af nadat de Chinese autoriteiten geprobeerd hadden het onderhoud te verhinderen.

Met zijn ferme reactie heeft Van Aartsen naar behoren gehandeld. Hij kon niet anders. De afspraak met Falun Gong was geregeld en bekendgemaakt - op het laatste moment zwichten voor de Chinese pressie zou pijnlijk gezichtsverlies hebben opgeleverd. Bovendien geniet Hongkong een aanzienlijke autonomie en is Falun Gong niet verboden in deze voormalige Britse kolonie.

Toch zijn er wel wat vragen te stellen. Hoe slaagt Nederland er elke keer weer in de Chinezen op de kast te krijgen? Normaal zou een grote mogendheid als China het gedrag van een kleine staat als Nederland tamelijk onverschillig moeten laten. Dat dit niet het geval is, heeft er kennelijk mee te maken dat Nederland zich in de relatie met Peking steeds weer groter maakt dan het is. Hetzij door zich op te werpen als wapenleverancier van wat China beschouwt als een opstandige provincie, hetzij door zich te profileren als een van felste critici van de Chinese repressie.

Natuurlijk is het goed dat Nederland het Chinese regime te verstaan geeft dat het overspannen reageert op contact met Falun Gong. Maar Den Haag moet zich wel afvragen of dat gesprek met een hoofdzakelijk symbolisch karakter belangrijker was dan de rechtstreekse dialoog met de Chinese autoriteiten. En was het niet zinvoller geweest eerst tot een gemeenschappelijk front met de EU-partners te komen? Het morele gelijk van gidsland Nederland heeft nu gezegevierd, maar regering én parlement dienen zich nog wel te bezinnen op de effectiviteit van het gevoerde beleid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.