Nederland vormt alliantie met 7 EU-landen om vergaande machtsoverdracht aan Brussel tegen te gaan

Nederland heeft de handen ineengeslagen met zeven andere EU-landen om vergaande integratie van de eurolanden tegen te gaan. De alliantie presenteerde zich dinsdag - aan de vooravond van de herstart van de Frans-Duitse motor voor Europa - met zes gemeenschappelijke standpunten, waaronder een verplichte sanering van de staatsschuld als een land in zware problemen komt.

Van links naar rechts: de Estse minister van Financiën Toomas Toniste, de Finse minister van Financiën Petteri Orpo, de Nederlandse minister van Financiën Wopke Hoekstra en Hartwig Loger, de Oostenrijkse minister van Financiën, voorafgaand aan een vergadering in Brussel Foto epa

De acht landen willen 'een duidelijke stem' laten horen nu de Europese regeringsleiders de komende maanden besluiten over de toekomst van de eurozone. De club van acht - Nederland, Estland, Finland, Letland, Litouwen, Ierland, Zweden en Denemarken - vinden het hoog tijd om tegengas te geven aan de komende Duits-Franse acties om de eurolanden verder aaneen te smeden.

Met de alliantie laat minister Hoekstra van Financiën zien dat hij in staat is bondgenootschappen te sluiten. EU-diplomaten uitten hun twijfels daarover vanwege Hoekstra's 'nee-nee-nee-opstelling' de eerste maanden in Brussel. Hij nam het initiatief voor de alliantie met een diner van de landen in januari. Volgens het kabinet is duidelijk Nederland niet alleen staat met zijn harde opstelling in het eurodebat.

Twee van de acht landen (Denemarken en Zweden) zijn overigens geen lid van de eurozone. Denemarken heeft een uitzondering bedongen en hoeft de munt niet in te voeren. Zweden moet dat wel doen op termijn. Van de club van acht is Nederland veruit de grootste.

De zes uitgangspunten van de alliantie wekten dinsdagochtend geen verbazing in Brussel. De leiders van de landen hebben de standpunten de afgelopen maanden vaker verkondigd. Zo eisen de acht dat de begrotingsregels voor eurozone - vastgelegd in het Stabiliteitspact en andere EU-wetgeving - strikt worden nageleefd. Premier Rutte zei vorige week in Berlijn dat overtreding van het pact 'de regel' was geworden. 'We moeten terug in het gareel', zei Rutte toen. Volgens de acht landen leidt naleving van de euroregels tot gezonde begrotingen en een sterkere economie waardoor de eurolanden buffers kunnen opbouwen om toekomstige crises op te vangen. Voor een Europees 'schokfonds' als gezamenlijke buffer, voelen de landen niets.

Bescheiden stapjes

De acht spreken zich uit tegen een nieuwe vergaande overdracht van macht aan Brussel. Ze willen bescheiden stapjes om de eurozone sterker te maken en beperken grotere stappen tot uitbreiding van de interne markt en de vrijhandel.

Hoekstra en zijn collega's willen een Europese waarborg voor spaartegoeden en een noodfonds voor een ordelijke afwikkeling van zwakke banken. Maar van een dergelijke 'risicodeling' tussen de landen kan pas sprake zijn als eerst de risico's nationaal worden verminderd: het opschonen van de bankbalansen door het aantal rommelkredieten te verlagen en stevigere financiële reserves.

Foto de Volkskrant

Het bestaande Europese noodfonds mag van de acht worden uitgebouwd tot een Europees Monetair Fonds (EMF) dat leningen aan eurolanden in nood verstrekt en toeziet op de daaraan gekoppelde hervormingen. De alliantie eist dat de eurolanden zeggenschap houden over het EMF en de leningen. Invloed van het Europees Parlement, zoals Parijs, de Europese Commissie en het parlement willen, gaat de acht te ver.

De club wil bovendien dat landen die in de toekomst een beroep doen op het noodfonds, eerst hun staatsschuld saneren. Landen met een hoge schuld - Italië, Griekenland, Frankrijk, Portugal, België - vrezen voor zo'n saneringsmechanisme omdat het investeerders zou afschrikken staatsobligaties van die lidstaten te kopen.