Nederland verklaart oorlog aan de gans

Boeren, vogelliefhebbers en natuur-beheerders zijn het eens. Er zijn in de zomer te veel ganzen. Over vijf jaar moet de helft zijn verdwenen.

© anp

'We moeten aan de wilde gans', vindt Adriaan Guldemond van CLM, een onderzoeksbureau voor natuur en landbouw. Niks mis met ganzenpaté of een stukje ganzenborst. Ook niet te versmaden: rillette van gans met rozenbottelchutney. Bij een proeverij, afgelopen maandag in Zaandam, deden de ganzennek-worstjes en de saucijzenbroodjes het goed.

Veel meer ganzenvlees
Mogelijk komt er ongelooflijk veel meer ganzenvlees op de markt. Dat komt door een akkoord van de G-8. Waarbij de afkorting staat voor de 'Ganzen-8', een gezelschap van jagers, agrariërs én natuurbeschermers. De club wil drastisch ingrijpen in de ganzenpopulatie.

'Het ei is gelegd', zegt Joke Bijl van Staatsbosbeheer. Geheel pijnloos ging dat niet. Dat ook de Vogelbescherming vindt dat het zo écht niet langer kan met de grauwe gans, is veelzeggend. Er zijn er veel te veel, de schade aan landbouw en natuur loopt uit de hand, de verkeersveiligheid lijdt eronder.

In het jargon van de Ganzen-8 klinkt het zachtaardiger ­- populatiebeheer, habitatmaatregelen - maar waar dat gezelschap in feite voor pleit, is dit: meer afvangen (vervolgens vergassen) en afschieten van zomerganzen. De populatie grauwe ganzen in de zomer moet in vijf jaar tijd worden gehalveerd.

Geteisterd
'Hè, hè, misschien gebeurt er eindelijk iets', verzucht melkveehouder Adriaan Hooijer. Zijn percelen in de Weesper Heintjesrak- en Broekpolder worden al jaren geteisterd door ganzen. De ganzen vreten het lekkerste gras op, schijten de boel onder, vertrappen de rest en de koeien staan er beteuterd bij.
En anders Adriaan Hooijer zelf wel. Hij heeft een vergunning om bij tijd en wijlen ganzen te verjagen met een gaspistool. Hooijer: 'Dat is dweilen met de kraan open.'

En die enkele keer dat de jager zijn weilanden in mag, schiet ook niet op. 'Je voelt je een joker in je schutters-putje. Je bent klaar, maar je bent nog niet weg, of hup, daar zijn de volgende ganzen al.'

In de winter heeft Hooijer geen problemen. Sterker, zijn land is zelfs officieel foerageergebied, bedoeld voor de overwinterende gans. 'Krijg ik nog een vergoeding voor. Dat is gewoon een zakelijke afweging.'

Zomergansen
Maar dan na april, als de koeien naar buiten gaan. 'Tegen de zomerganzen valt niet op te boksen. We moeten ze echt veel meer bejagen. Want die beesten hebben wel degelijk lerend vermogen. Die begrijpen dan dat ze hier niet moeten zijn.'
'Hier' is ideaal ganzengebied. De weiden van Hooijer zijn omzoomd door water. Aan de ene kant de Vecht, aan de andere kant de natuurgebieden Naardermeer en Ankeveense Plassen. Ideaal broedgebied voor de gans.

Dat er nu iets lijkt te gaan gebeuren aan de overlast schrijft Hooijer vooral toe aan groeiend inzicht bij natuurbeschermers. 'Dat zijn mijn buren. Die hebben óók schade. Ganzen jagen andere vogels weg, vermorzelen rietkragen.' De karekiet en de purperreiger hebben het evenmin op de gans.

Dat is ook wat Hans Ghijsels van de agrarische belangenorganisatie LTO beklemtoont: er wordt een beeld opgeroepen alsof alleen boeren klagen, maar ook de natuur lijdt eronder. 'Ik was op Texel, het walhalla voor de gans. Heeft Staatsbosbeheer langs de duinen allemaal mooie plasjes aangelegd, met bijzondere vegetatie. Een zekere orchidee zou het daar heel goed moeten doen. Is in de kortste tijd een desolate vlakte geworden. Met dank aan de gans.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.