Nederland stuurt aan op verlenging Irak-missie

Nederland spreekt achter de schermen over het verlengen van de militaire missie in Irak. Opmerkelijk is dat daarbij tevens de vraag op tafel komt of Nederland niet alleen boven Irak, maar ook boven Syrië luchtaanvallen gaat uitvoeren, terwijl het Nederlandse kabinet eerder heeft gesteld dat dit niet aan de orde is zolang er geen volkenrechtelijk mandaat voor is.

Iraakse soldaten krijgen les op een oefenterrein bij de Iraakse stad Erbil. Beeld Sjoerd Hilckmann

Minister Jeanine Hennis van Defensie noemt het 'aannemelijk' dat de strijd tegen jihadisten van Islamitische Staat (IS) 'nog niet voorbij is in oktober'. In die maand zouden de circa 360 uitgezonden Nederlandse trainers en de begeleiders van acht F16-gevechtsvliegtuigen eigenlijk terugkeren naar huis.

'De klus is zeker nog niet geklaard. We moeten serieus kijken naar wat de coalitie nodig heeft om IS verder terug te dringen', zegt Hennis na een driedaags bezoek aan het Nederlandse F-16-detachement dat opereert boven Irak en aan de trainingslocaties waar Nederlanders lesgeven aan Iraakse en Koerdische strijders. Op de vraag of Nederland de Irak-missie verlengt, zegt Hennis dat zij hierover 'deze zomer meer duidelijkheid verwacht'.

Opmerkelijk is dat Hennis het 'cruciaal' noemt dat IS niet alleen in Irak, maar ook in Syrië wordt bestreden. Het Nederlandse kabinet wilde tot nu niet meedoen met bombardementen of andere militaire acties in Syrië wegens het ontbreken van een volkenrechtelijk mandaat. Dat mandaat is er nog steeds niet. Hennis: 'Ongetwijfeld zal Syrië weer aan de orde komen in gesprekken de komende tijd. Ik zeg niet meteen nee. Ik heb vanaf het begin gezegd dat de deur niet op slot zit, maar dat we de situatie blijven bekijken.'

'De meters die we maakten zijn centimeters geworden'

Ruim een half jaar geven Nederlandse militairen trainingen aan Iraakse soldaten. Schiet het op? 'Als ze binnenkomen, hoor je dat jongens uit Bagdad wel willen vechten voor hun eigen familie, maar niet per se voor Irakezen in een ander deel van het land', zegt kapitein Mike. Lees hier de reportage van Natalie Righton.

Onder de voet gelopen

De strijd tegen IS in Irak verloopt moeizaam. Hoewel de opmars van de terreurbeweging richting hoofdstad Bagdad is gestuit, is de groep nog niet aan de verliezende hand, zeggen Nederlandse militairen in het gebied. Een groot deel van het westen en midden van Irak is in handen van IS. De tweede stad van het land, Mosul, werd juni 2014 nog onder de voet gelopen door IS-jihadisten.

'Uiteindelijk gaat IS de strijd in Irak verliezen, daarvan ben ik overtuigd, maar dan moet de internationale coalitie zich wel committeren om de strijd voort te zetten', aldus Hennis na gesprekken met haar manschappen. 'Het is niet een kwestie van even bombarderen en dan weer weggaan. Daarvoor is de dreiging te groot. Dit is een langetermijnproces.'

Sinds de start van de missie in oktober vorig jaar hebben Nederlandse F-16's circa 450 bommen afgeworpen op IS-doelen in Irak en zijn ruim 4.000 vlieguren gemaakt. Daarmee neemt Nederland ongeveer eenvijfde van het totaal aantal luchtaanvallen boven Irak voor zijn rekening. De luchtaanvallen zijn 'onontbeerlijk' in de strijd tegen IS, maar 'tegelijk zijn grondtroepen nodig' om hen te verslaan, zegt Hennis.

In kazernes en op oefenterreinen nabij Bagdad en Erbil zijn tot nu ruim duizend van deze lokale grondtroepen opgeleid door Nederlandse special forces en landmachtmilitairen. Te zien is hoe Iraakse en Koerdische strijders leren hoe ze gebouwen moeten bestormen, bermbommen opsporen en ontmantelen en hoe ze zich tactisch beter kunnen bewegen door een straat in een stad vol IS-strijders.

Nederlandse mariniers en commando's geven daarvoor aanwijzingen. Vorige week kreeg Irak er nog 532 Iraakse commando's bij die deze lessen volgden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden