'Nederland stelt zich te bescheiden op'

Europarlementariër Michiel van Hulten (PvdA) zette zich vijf jaar in voor een fraude-en probleemvrij parlement. Meer dan sociaal-democraat of Nederlander voelde hij zich hervormer....

Van onze correspondenten Bart Dirks en Bert Lanting

Veranderingen gaan soms tergend langzaam in Europa, en Michiel van Hulten is ongeduldig. Dat is wel eens lastig, constateert de PvdA'er na vijf jaar europarlement, want zijn haast roept onbegrip op. 'Men verwijt me wel obsessief gedrag. Maar ik begrijp de parlementariërs niet die na 25 jaar nog steeds niet schreeuwend gek zijn geworden', zegt Van Hulten.

Daarom is hij niet opnieuw kandidaat bij de Europese verkiezingen van 10 juni. Hij gaat werken bij het Policy Network, een onafhankelijke denktank in Londen die voortgekomen is uit de Derde Weg-beweging van de Britse premier Tony Blair.

Meer dan sociaal-democraat of Nederlander voelde Van Hulten zich in het parlement hervormer. Hij behoort tot een groepje hervormers dat (vergeefs) het gependel tussen Brussel en Straatsburg poogde af te schaffen, en dat (met succes) de slecht bezochte vrijdagvergadering wilde schrappen.

Regelmatig kwamen negen hervormers, afgevaardigden uit verschillende fracties en landen, samen. 'Om stoom af te blazen. Die ploeg is meer mijn fractie geweest dan de PvdA of de fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten of de Nederlandse delegatie.'

'Als mensen geen vertrouwen hebben in de instellingen, kun je Europa niet verkopen. Daarom wilden we een fraude-en probleemvrij parlement. De berichtgeving over het parlement is nu veel minder negatief dan vijf jaar geleden. Ook de Europese Commissie heeft veranderingen doorgevoerd, en onze gedragscode voor declareren is een verzekering tegen negatieve publiciteit.'

In de vijf jaar als europarlementariër zag Van Hulten de verschillen tussen de Nederlandse partijen toenemen. 'Het CDA is naar rechts opgeschoven, doordat het in dezelfde fractie zit als Forza Italia en de Britse conservatieve Tories. De VVD stelt zich eurosceptischer op, al bijten ze lang niet altijd door.

'Maar natuurlijk hebben we in Straatsburg niet de scherpe tegenstellingen over belastingen, sociale zekerheid of onderwijs, zoals in nationale parlementen. Onze agenda is bureaucratischer dan die van Den Haag.'

Niet alleen de verschillen tussen politieke stromingen zijn Van Hulten opgevallen, ook de tegenstellingen tussen de noordelijke en zuidelijke lidstaten. 'De Duitse afgevaardigden steunen onze hervormingsplannen, want zij liggen in de pers zwaar onder vuur over declaraties en beloning. In Spanje, Italië en Griekenland veroorzaakt dat niet de minste rimpeling in de publieke opinie.'

Opvallend vindt hij hoezeer de Britse en Duitse regeringen er in slagen het stemgedrag te beïnvloeden. 'Daar zijn beruchte voorbeelden van. Als de belangen van de auto-industrie in het geding zijn, is er geen verschil over hoe een SPD'er of een CDU'er stemt. Dan trekt de onzichtbare hand uit Berlijn aan de touwtjes.'

Den Haag stelt zich soms wat te bescheiden op, oordeelt Van Hulten. 'Ik ben vaker benaderd door de Britten en Zweden dan door de Nederlandse regering. In vijf jaar heb ik drie keer één op één met de Britse EU-ambassadeur gesproken, maar nooit met de Nederlandse ambassadeur. Ik vrees dat het komende Nederlandse EUvoorzitterschap onderschat hoe relevant je netwerk als regering in het Europees Parlement is.'

Dankzij de 162 leden van de nieuwe lidstaten komt er een gezonde dosis scepsis bij in het parlement. En dat is goed, meent Van Hulten: 'We moeten af van de federalistische blauwdruk die de agenda hier al jaren bepaalt. De constitutionele commissie heeft het meeste prestige. Dat zou natuurlijk de milieucommissie moeten zijn.'

Er valt voor de kiezers genoeg te kiezen. 'De verkiezingen zullen deels defensief zijn. Over de invoering van de euro, de uitbreiding, het lidmaatschap van Turkije, de vraag of je een sociaal Europa wilt of een Europa waarin de lidstaten zelf mogen beslissen over arbeidstijden en milieu.'

En als kiezers, bij gebrek aan inzicht over de Europese Unie, stemmen op de partij die ze het in Den Haag goed vinden doen, dan is dat ook prima. 'De Europese Raad waar de regeringen bijeenkomen, is overwegend rechtsconservatief. Een links-progressief europarlement biedt tegenwicht.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden