Nederland steeds afhankelijker van buitenlands gas, Rusland profiteert

Nederland wordt steeds afhankelijker van buitenlands gas. In 2015 werd voor het eerst bijna net zoveel gas geïmporteerd als verbruikt, terwijl de eigen winning naar het laagste niveau daalde sinds 1971. Gasland Rusland profiteert en zag de hoeveelheid gas die naar Nederland stroomde in de afgelopen vijf jaar verdubbelen.

In 2015 kocht Nederland 7,6 miljard kubieke meter gas uit Rusland, een stijging van 29 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Beeld epa

De dinsdag gepresenteerde gascijfers van het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS) laten een beeld zien dat minister Kamp (Economie) vorig jaar maart schetste. In reactie op de dreigende productievermindering van de Groningse gasvelden vanwege de aardbevingen, zei Kamp dat dit betekende dat meer gas uit Rusland moest worden geïmporteerd.

In 2015 kocht Nederland 7,6 miljard kubieke meter gas uit Rusland, een stijging van 29 procent ten opzichte van het jaar ervoor. De import uit het relatief dure Noorwegen was met 18,6 miljard kubieke meter gas het hoogst, maar steeg (21 procent) iets minder hard. De Nederlandse productie daalde in 2015 met ruim een kwart tot 51,5 miljard kubieke meter.

Tekst gaat verder na grafieken.

Afhankelijkheid neemt toe

Dat de toegenomen import van gas vooral voor eigen consumptie was, blijkt ook uit de exportcijfers. Die liepen net als de productie in de afgelopen twee jaar terug. Het zet vraagtekens bij het streven van Nederland te fungeren als de Europese 'gasrotonde'. De afgelopen jaren is miljarden geïnvesteerd in gasleidingen naar buurlanden om het knooppunt gestalte te geven. Zo participeert Gasunie voor 9 procent in de Nord Stream-pijpleiding, die voor 51 procent in handen is van het Russische Gazprom.

Gezien de plannen die er nog liggen, is de Nederlandse afhankelijkheid van Russisch gas nu zelfs nog gering, zegt Sijbren de Jong van The Hague Centre for Strategic Studies. Als de geplande Nord Stream II-pijpleiding, die eveneens van Rusland naar Duitsland loopt, wordt gebouwd en Nederland steeds minder eigen gas produceert, zal volgens hem de afhankelijkheid van Rusland in dit deel van Europa flink toenemen. 'Als die pijpleiding er komt zal 80 procent van al het Russische gas naar Europa door Nord Stream II vloeien.'

'Geen slim idee'

Het is volgens De Jong naïef om te veronderstellen dat Gazprom enkel een probleem is voor Oost-Europa. De dominantie van Gazprom zal volgens hem in de Noordwest Europese markt flink groeien. 'Ook westerse landen zijn niet immuun voor Russische 'verdeel en heers' politiek', zegt hij. 'Zo'n hoge concentratie gas uit Rusland is vanuit strategisch oogpunt niet wenselijk, los van het feit dat het recht in gaat tegen wat op Europees niveau is afgesproken.'

Vorig jaar waarschuwden energie-experts in de Volkskrant al voor Kamps plan de gasbanden met Rusland aan te halen. 'De minister moet zich afvragen of grotere afhankelijkheid van Rusland een slim idee is', zei een energie-expert die alleen anoniem wilde reageren vanwege een spreekverbod van zijn werkgever. 'Ik denk het niet.' Hans van Cleef, energie-analist van ABN Amro zei net als De Jong dat een groeiende afhankelijkheid van Rusland 'haaks staat op EU-beleid'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.