Nederland schond rechten met gijzeling journalist

De Nederlandse justitie heeft de rechten van journalist Koen Voskuil geschonden door hem in 2000 achttien dagen vast te houden omdat hij weigerde een bron te onthullen....

Dat heeft het Europese Hof van de Mensenrechten in Straatsburg donderdag unaniem uitgesproken. Een verzoek van Voskuil om genoegdoening wezen de rechters van het Hof af.

Volgens het Hof was er sprake van een schending van de vrijheid van meningsuiting (artikel 10 van de Europese Conventie van mensenrechten) en een van een schendig van het recht op vrijheid en veiligheid (artikel 5.1 van de Conventie).

Achttien dagen
Journalist Koen Voskuil, in 2000 verslaggever van de gratis krant Sp!ts, werd op 22 september van dat jaar door justitie in Amsterdam gedurende achttien dagen gegijzeld gehouden, omdat hij weigerde de identiteit van een bron prijs te geven.

In Sp!ts had Voskuil een politieagent anoniem geciteerd, die zei dat de politie onder valse voorwendselen een Amsterdamse woning had betreden, waar ze vervolgens een enorm wapenarsenaal aantrof. Mink K. werd voor betrokkenheid bij de zaak tot ruim drie jaar cel veroordeeld.

Geen geloof
Op 9 oktober 2000 besloot het gerechtshof in Amsterdam dat aan de verklaring van Voskuil ‘geen geloof kon worden gehecht’ en werd hij op vrije voeten gesteld. Sp!ts en de journalistenvakbond NVJ begonnen daarop een procedure bij het Europese Hof van de Mensenrechten in Straatsburg.

In de uitspraak leggen de rechters van het Hof donderdag uit dat bescherming van journalistieke bronnen ‘een van de basisvoorwaarden is voor de vrijheid van de pers’. ‘Zonder dergelijke bescherming, kunnen bronnen zich afgeschrokken voelen om de pers te helpen bij het informeren van het publiek over zaken van algemeen belang, en als resultaat kan de belangrijke rol van de pers als publieke waakhond ondermijnd worden’, aldus het Hof.

Dat stelt verder dat het ‘getroffen’ was door de lange duur van de gijzeling van Voskuil. ‘Zulke verregaande maatregelen kunnen niet anders dan diegenen ontmoedigen die juiste en precieze informatie over wandaden hebben om in de toekomst met die informatie naar de pers te stappen.’

Verschoningsrecht bij wet
Thomas Bruning van de NVJ sprak donderdag van een ‘heel helder signaal naar publiek en media dat journalisten in dit soort zaken een bijzondere positie innemen’. Bescherming van bronnen is volgens Bruning ‘voor media én publiek van cruciaal belang om misstanden aan de kaak te kunnen stellen’. De NVJ vindt het een mooi moment om het verschoningsrecht nu goed bij wet te gaan regelen.

Het Hof werd in 1959 opgericht door de lidstaten van de Raad van Europa. Dat is de organisatie van 47 Europese landen die streven naar meer democratie en eerbiediging van de mensenrechten in Europa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden