Nederland reageert geschokt op aanslag: 'Geen ver van mijn bed-zaak meer'

Nederland heeft met afschuw kennis genomen van de terroristische aanslag op het redactiekantoor van het weekblad Charlie Hebdo. Een greep uit de reacties.

Een ontroerd gezelschap betuigt medeleven in de straten van Parijs.Beeld afp

Cartoonisten

M'Hammed Abttoy, Marokkaans-Nederlandse schilder en cartoonist
'Je moet altijd door blijven gaan met wat je doet. Radicale moslims willen angst zaaien en daar moet je niet aan toegeven. Dat is het einde van de vrije mens. Vooral nu moeten we niet toegeven aan angst, nu overal op de wereld terreur wordt gezaaid. We moeten nog harder uithalen naar de terroristen.'Ik was al bezig met het maken van hele pikante installaties, waarin ik de radicale islam wil ontmaskeren. Ik ben nog niet klaar. Ik vrees dat de grootste uitdaging wordt een galerie te vinden die ze durft te exposeren. Mijn ervaring is dat als je aanklopt met werken die de islam bekritiseren, deuren niet voor je open gaan. Galeriehouders zijn bang dat hun leven wordt bedreigd. Ik hoop op moed ook van die kant.'

Hein de Kort, striptekenaar en cartoonist voor onder meer Het Parool
'Of ik hier wat mee ga doen? Het moet wel helaas, voor Het Parool van morgen. Maar ik weet nog niet wat. Het moet wel hout snijden, als het een stomme tekening oplevert is het niks.'Ik heb ook verder helemaal geen islam-tekeningen. Ik heb wel eens een gedoetje gehad met een tekening over Salman Rushdie. Ik weet nog dat ik toen dacht: dit moet ik niet te vaak doen. Niet dat ik boze reacties kreeg of zo, helemaal niet, geloof ik. Maar ik heb geen zin om over mijn schouders te kijken. Ik verdien hier ook mijn brood mee.'Ik heb wel meegemaakt dat alle banden van mijn auto werden lek gestoken. Maar dat was toen ik een tekening had gemaakt over punks, vijfentwintig jaar geleden. En laatst ben ik uitgemaakt voor racist, door iemand die meteen zijn abonnement op de krant opzegde. De lonten zijn een stuk korter geworden. Maar dat staat allemaal in geen verhouding tot wat er bij Charlie Hebdo is gebeurd.'Ik ben geen dapper mens. Dat weet ik wel. Als het om mij of mijn gezin gaat ben ik niet moedig. En dat vind ik verschrikkelijk, want ik ben er als tekenaar wél voor om dapper te zijn. Die tweestrijd - misschien moet ik daarover tekenen voor de krant van morgen. Ja. Dat ga ik doen.'

Ruben Oppenheimer, cartoonist
'Ik ben woest. Ja, zeker ga ik hier iets mee doen. Ik ga al mijn tekeningen die ik over de islam heb op mijn Facebook-pagina zetten. Mijn vriendin weet het nog niet, ik denk niet dat ze het een prettig idee vindt, maar zij is geen cartoonist. Of alle cartoonisten zo'n statement moeten maken? Dat is een afweging die iedereen zelf moet maken, maar als je jezelf als cartoonist serieus neemt, dan moet je dit doen.'

John Reid, één van de drie makers van Fokke & Sukke

'Ik voel het in mijn lijf. Ik ben echt onthutst. Ik krijg Theo van Gogh-flashbacks. En dan zie ik iemand op Twitter weer zeggen dat 'dit het moment is voor gematigde moslims om zich uit te spreken'. En dan denk ik: Godsamme, je zal maar een moslim zijn en iedere keer van zulke white privilege-types iets moeten zeggen. Je moeten uit-spreken. Ik vind 'gematigde moslim' een heel onguur frame.'

Erik Kriek, striptekenaar en illustrator (reeks 'Gutsman', Volkskrant, VPRO, Vrij Nederland, Weltwoche)
'Ik ben hier echt ziek van. Hoe zich dit tot de aanslag op Theo van Gogh verhoudt? Dit is echt precies hetzelfde. En dit zeg ik al heel lang: de oorlog in het Midden-Oosten is geen ver van ons bed-zaak meer. Die zal hier worden uitgevochten. Ik denk dat dit veel grotere repercussies heeft dan wij ons nu bedenken. Kijk ook hoe uitgekiend dit is gedaan: op woensdag is er redactievergadering bij Charlie Hebdo.'Ik ben geen tekenaar die de confrontatie opzoekt in zijn werk. Ik ben erg genuanceerd, ik probeer het op subtiele wijze te doen. Maar ik maakte een keer een omslag voor de VPRO-gids van de paus die televisie zat te kijken met een glaasje fris, en toen kwamen er al klachten binnen. Terwijl deze paus, de vorige was dat, nota bene zelf had verteld dat hij dat graag deed: tv kijken en Sissi drinken. Dat vond ik lief.'

Media

Derk Sauer, NRC-uitgever die woensdagmiddag op Twitter alle dagbladen opriep de cartoons op hun voorpagina te plaatsen:
'Het is heel belangrijk dat de journalistiek nu een statement maakt. Er is duidelijk een grens overschreden en het ligt dan ook voor de hand dat andere journalisten een gebaar van solidariteit laten zien. Gevaar voor meer geweld kan een afweging zijn, maar ook een excuus om niet te publiceren. Als journalisten zichzelf gaan censureren, is dat het begin van het einde van de vrije journalistiek. Bovendien: hoe meer kranten gehoor geven aan deze oproep, hoe minder gevaar voor de ene krant die het wel doet.'

Stephen Pollard, Britse journalist en hoofdredacteur The Jewish Chronicle

'Ik sta voor een lastig dilemma. De principes waar ik voor sta zeggen me te publiceren, maar welk recht heb ik om het leven van mijn medewerkers te riskeren om een punt te maken? Het gaat niet meer om principes, dit gaat om mensenlevens. Een joods blad als het mijne dat zulke cartoons publiceert, staat bovenaan de moordlijst van radicale islamieten.'

Marcel Gelauff, hoofdredacteur NOS Journaal
'Het de taak van de publieke omroep om het nieuws te melden, niet om actie te voeren. We laten de cartoons wel zien in onze uitzendingen: niet als statement, maar omdat ze nieuwswaarde hebben. Charlie Hebdo publiceert deze cartoons, daarin ligt mogelijk een motief voor de aanslag en dat maakt ze relevant. Natuurlijk hebben we nagedacht over de mogelijke gevaren. Maar ik zie op dit moment geen concrete aanleiding om uitzenden uit de weg te gaan. Dat zou misschien anders zijn als de Nederlandse overheid het dreigingniveau aanpast.'

Mehmet Cerit, hoofdredacteur van de Turks-Nederlandse krant Zaman Vandaag

'Moslims moeten de islam niet door extremisten laten kapen. We moeten onze stem laten horen en dergelijke aanslagen ten strengste veroordelen. We respecteren iedereen, welke kleur, ras of geloof hij ook heeft. Ik vind het ook erg als de profeet respectloos wordt afgebeeld. Maar we leven in een westerse samenleving , met andere normen en waarden dan die gelden in moslimlanden. We moeten de democratie, met de vrijheid van meningsuiting omarmen, ook als we worden bekritiseerd.'Mijn geestelijk leider Fettulah Gülen heeft na de aanslagen van 11 september 2001 gezegd dat geen terrorist een moslim kan zijn en geen moslim een terrorist. Je mag geen mensen doden. Punt.'

Yassin Elforkani, woordvoerder van het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO)
'Afschuwelijk die aanslag in Parijs, onmenselijk, barbaars en onacceptabel. Wie aan Parijs komt, komt aan ons, komt aan Europa. Zo'n daad moeten we keihard veroordelen. Ik wil wel benadrukken dat de strijd tegen terrorisme niet alleen een verantwoordelijkheid is van moslims. Maar moslims hebben een grote verantwoordelijkheid. Moskeeën moeten serieus aan de slagom jongeren nieuwe theologische inzichten te geven en ze weerbaar te maken tegen radicale theorieën.'Het CMO zal contact zoeken met onze Franse collega's om dit in Europees verband aan te pakken. Onze boodschap moet helder zijn:vrijheid van meningsuiting is een groot goed. We kunnen niet accepteren dat daar aan getornd wordt. Iedereen moeten kunnen zeggen en publiceren wat hij wil. 'We vragen daarbij wel het morele kompas te bewaken. De angst onder moslims voor wraakacteis is nu nog groter geworden. Ik kom net terug van een overleg met Dick Schoof, de Nationaall Coördinator Terrorisme en veiligheid, Dick Schoof. Volgende week gaan we om tafel met de minister Opstelten (Veiligheid,) en Asscher (Sociale Zaken). Dan hopen we tot concrete afspraken te komen.'

Eerder vandaag reageerden onder andere Koning Willem- Alexander, Minister-President Mark Rutte en Burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan ontzet op de berichten uit Parijs.

Steunbetuigingen in Brussel.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden