Nederland presenteert zich als een metropool vol verhalen

Met Pasen begint het vakantieseizoen. Buitenlandse toeristen moet je ‘inspireren’ met verhalen over Nederland - zoals bloemen, water, kastelen of de bevrijding. Geen gebaande paden, maar ‘el dique de Afsluitdijk’.

LEMMER, Nederland, 27-03-2018. Duitse toeristen bij het Woudagemaal in Lemmer. Nederland Waterland, toerisme, duitsers, stoomgemaal. Foto: Simon Lenskens Beeld Simon Lenskens

Bij het filiaal van de Action in Workum kreeg een gepensioneerd echtpaar uit Duisburg een folder in handen gedrukt van het Ir. D.F. Woudagemaal in Lemmer. Vandaag sluiten ze aan bij een Duitstalige rondleiding bij het stoomgemaal uit 1920. ‘Wonen onder de zeespiegel, dat kunnen Duitsers zich slecht voorstellen’, zegt de man. ‘We hadden nog nooit van deze dampf­betriebene Pumpwerke gehoord’, vult zijn vrouw aan. ‘Est ist wunderschön.’

Hoewel ‘de kathedraal van stoom’ sinds 1998 op de Werelderfgoedlijst van Unesco staat, is het een goed bewaard geheim. Toeristen zijn kuddedieren – ze gaan bij voorkeur allemaal in het hoogseizoen naar dezelfde plekken. De Amsterdammers kunnen erover meepraten.

Weg van de gebaande paden – alleen zo kan Nederland de groeiende stroom bezoekers aan. Detourism heet die trend, een samenvoeging van detour (omleiding) en tourism. Waren er vorig jaar 17,6 miljoen buitenlandse toeristen, in 2030 zijn dat er naar verwachting 7- tot 8 miljoen meer. NBTC Holland Marketing, de organisatie die Nederland promoot als aantrekkelijke bestemming voor vakanties, zakelijke bijeenkomsten en congressen, wil bezoekers ‘inspireren’ ook andere plekken te bezoeken.

‘HollandCity’ heeft die strategie. Uitgangspunt is dat Nederland feitelijk één grote metropool is – zeker in de ogen van Aziatische en Amerikaanse bezoekers. De HollandCity-landkaart doet dan ook denken aan een wirwar van metrolijnen. Er zijn negen verhaallijnen, zoals ‘bloemen’, ‘kastelen en landhuizen’ en ‘Gouden Eeuw’. Wie in de voetsporen treedt van Vincent van Gogh, komt behalve in het Van Goghmuseum ook in Etten-Leur, Zundert en Otterloo. ‘Dutch Cuisine’ verbindt de Zeeuwse mosselen met de kaas in Gouda en de Maastrichtse topchefs.

‘Nederland is in de wereld uniek en onderscheidend op een aantal thema’s’, zegt Jacqueline Lijs, bij NBTC verantwoordelijk voor de verhaallijnen Hanzesteden en Waterland. ‘We hebben gezocht naar iconen die deze verhalen zichtbaar maken. We promoten ze actief in onder meer België, Duitsland, Italië en Spanje. Bezoekers zullen heus niet alle iconen afgaan, maar we hopen dat ze er een aantal combineren.’

Vorig jaar werd de ‘Land of Water’-verhaallijn geïntroduceerd. Die telt dertien stops, van de Deltawerken via de Biesbosch en Urk naar Enkhuizen en de Werelderfgoed-polders Beemster en Schermer. Centraal staat hoe Nederland ‘omgaat’ met water – niet hoe het ‘strijdt tegen het water’, want dat roept associaties op met de strijd tegen terrorisme. ‘Buitenlandse reisjournalisten pikken de verhaallijn al boven verwachting op’, zegt Jacqueline Lijs. ‘En ook touroperators vinden het een mooie kapstok.’

Zo biedt het Spaanse onlinebureau Logitravel sinds kort een ‘Ruta por ­Holanda – Tierra de Agua’ aan, een elfdaagse rondreis langs onder meer Enkhuizen, Harlingen, Leeuwarden, Urk, Domburg en Ouwerkerk. Vanaf 576 euro per persoon, inclusief huurauto. ‘Een unieke reis door de Nederlandse ziel, haar bijzondere geschiedenis gekoppeld aan water, haar dromerige dorpjes en levendige steden’, aldus het reisbureau. Inbegrepen zijn ‘el dique de Afsluitdijk’ en ‘el Plan Delta’.

Ook het Woudagemaal maakt deel uit van de verhaallijn Waterland. ‘Elk icoon vertelt één hoofdstuk’, zegt ­directeur Hilda Boesjes van het gemaal. ‘Hier in Lemmer is veel nostalgie over de Zuiderzee, maar dat belicht het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen al. Wij tonen hier hoe we het water beheersen. Ons gemaal kan per minuut nog steeds 4 miljoen liter Fries boezemwater het IJsselmeer in pompen.’

Boesjes krijgt al toeristen langs die op één dag de Deltawerken, Kinderdijk en het Woudagemaal aandoen. ‘We hebben nu veertigduizend bezoekers per jaar, waarvan ruim 30 procent uit het buitenland. We kunnen prima doorgroeien naar zestigduizend.’ Een interactieve app is beschikbaar in elf talen, waaronder Engels, Frans, Chinees en Japans.

Voor Friesland is dit ‘een unieke kans’ om zich internationaal te profileren, zegt Boesjes. Ze hoopt op meer bezoekers in de ‘schouderseizoenen’, dus niet alleen met Pasen of in de zomer. ‘Als Friese ondernemers klagen: er is niks te doen, dan zeg ik: kijk eerst eens naar jezelf, gooi de deuren het hele jaar open.’

Bij samenwerkingsverband De Nieuwe Afsluitdijk is dat besef al doorgedrongen. Bij het monument op de dijk stoppen jaarlijks driehonderdduizend bezoekers, van wie een kwart uit het buitenland. Veel meer dan de benen strekken kun je er niet. Daarom is deze maand bij Kornwerderzand het Afsluitdijk Wadden Center geopend. Het moderne gebouw heeft een restaurant met vrij zicht over het IJsselmeer, een laagdrempelige expositie en een dakterras dat uitzicht biedt op zowel Harlingen en Stavoren als de Wadden. En er zijn 250 parkeerplaatsen, een aanlegsteiger en wandel- en fietspaden gerealiseerd.

‘De Afsluitdijk was vooral de route van de ene naar de andere provincie, nu wordt het een destination, een bestemming’, zegt Bert Kranendonk van de Dutch Experience Group die het centrum exploiteert. ‘Buitenlandse toeristen vinden het mesjogge dat we hier 5 meter onder NAP zitten. De ­Afsluitdijk is daar een icoon van. Vooral Chinezen vinden het magisch, die willen hier geweest zijn.’

Kranendonk is als ondernemer vol lof over de verhaallijnen die NBTC Holland Marketing internationaal promoot. ‘Het is heel consistent, wij sluiten er als bedrijf graag op aan. Zelf richten wij ons op rood, wit en blauw - de bloemen, de zuivel en het water.’

Het echtpaar uit Duisburg heeft het gloednieuwe Afsluitdijk Wadden Center ook gevonden en is vol lof. Met Kaffee und Kuchen kijken ze uit over het IJsselmeer. ‘De regen had niet gehoeven, maar die hoort er natuurlijk ook bij.’

INZET (i) Het toerisme groeit, maar de topdrukte blijft dit Paasweekend uit. NBTC Holland Marketing rekent op 850 duizend internationale bezoekers, 100 duizend minder dan in 2017. Pasen valt vroeg en de weersverwachting valt tegen. 65 procent van de Paasbezoekers zijn Duitsers, 25 procent Belgen. De internationale toeristen besteden naar verwachting 250 miljoen euro. Ook gaan 400 duizend Nederlanders met Pasen op vakantie, 100 duizend minder dan in 2017. De helft blijft in eigen land. Daarnaast ondernemen Nederlanders 25 miljoen uitstapjes, goed voor 450 miljoen euro aan bestedingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.