NEDERLAND ONTGROEID

WEG VAN DE NOORDZEE, DE STROOPWAFELS EN DE TEGENWIND. DRIE NEDERLANDERS OVER HET ACHTERLATEN VAN HUN VADERLAND. INMIDDELS ZIJN ZE VERGROEID MET HUN NIEUWE WOONPLAATS....

Na de tunnel verandert alles abrupt. Chaos, hoogbouw en glitter zijn verdwenen, wég zijn de veel te drukke viaducten die zich tussen de veel te compacte bebouwing wringen. Ineens is er de natuur. In eens is er de Hong Kong Country Club. En ineens is daar de Hongkongse Nederlander, of Nederlandse Hongkonger, Joop B. M. Litmaath.

'Dit is de beste club van Hongkong', zegt Litmaath. 'Iedereen kent me hier. Mijn dochter Pascale, haar man en hun drie kinderen zijn ook lid.' Een plaquette vermeldt dat hij in 1997-1998 voorzitter is geweest. De 2500 clubleden hebben er een exquis wijnproeflokaal aan overgehouden.

In de tuin aan de baai, met uitzicht op jachten en beboste bergeilandjes, wordt een diner voorbereid voor vijfhonderd gasten. Onder de bomen is het zelfs in de motregen goed toeven. Dit is het paradijs van de directeur van Scarfell Enterprises, mede-oprichter van de Dutch Business Association in Hongkong, tevens jazzmuzikant en huispianist op de feestjes van de laatste Britse gouverneur Patten.

De oudste (68) nog werkende Nederlander in Hongkong ziet er patent uit. Zijn geheim? 'Veel zwemmen en tennissen op de club. Met Guillermo Vilas heb ik hier een seniorentoernooi gewonnen van Borg en andere groten. Ruim achthonderd inwoners van Hongkong zijn ouder dan honderd, nou, ik wil één van hen worden.'

Joop Litmaath. Geboren in Leeuwarden, opgegroeid in Apel doorn, landde op 1 april 1963 in Hongkong en trouwde kort daarna met Iris, dochter van een voormalige directeur van de opiumfabriek van Batavia. Ze kregen twee dochters. Elf jaar handelde hij voor Hagemeyer in rotan en andere producten. Daarna maakte hij vier jaar in licentie voor Philips audio- en videocassettes. Sinds 1978 is hij eigen baas: fotoalbums, Royco-soepmokken en sinds begin jaren negentig de honden- en kattenbusiness. Iedere maand verscheept hij vijf tot tien containers vol tennisballen voor katten naar de Verenigde Staten en stuurt hij twee miljoen kunstmuizen naar West-Europa en Amerika.

'We hebben een eigen fabriek in de Parelrivierdelta in China, tweeënhalf uur varen hiervandaan. Daar werken driehonderd meisjes, die meer dan driehonderd artikelen maken voor de honden- en kattenindustrie. Elke week wordt in de pet-business een nieuw artikel ontwikkeld.' De kunstmuis, bedoeld voor poezen die nooit een echte muis zien, blijkt sterk aan mode onderhevig. 'Onze muizen hebben geen staart, maar veren in hun kont. Hun huid bestaat uit in stukjes geknipt konijnenvel. De kostprijs van zo'n muisje is minder dan 10 eurocent.'

Expat Litmaath is vergroeid met Hongkong. 'Het grootste compliment dat de mensen me kunnen geven, is als ze zeggen dat ik een halve Chinees ben. Ik spreek een klein beetje de lokale taal, en als ze daarom lachen, dan zeg ik: mijn Kantonees is beter dan jouw Hollands.'

Hongkong is niet meer geschikt voor avonturiers, daarvoor is het te duur. Maar het eerste beeld dat Litmaath van de stad kreeg, is intact gebleven, 'al was het onder de Engelse kolonialen gemoedelijker'. Hongkong, zegt hij, 'is een karaktervolle, imposante wereldstad, die 's nachts mooier is dan overdag. Ik houd van grote steden, al woon ik in een dorpje van tienduizend inwoners in het zuiden van Hong Kong Island. Er zijn ruim tweehonderd eilandjes die nog puur natuur zijn.'

Hij heeft veel gereisd, heeft zomerhuizen in Spanje en Frank rijk, maar is er trots op Nederlander te zijn. Hij heeft een lintje gekregen van de koningin en werd door Paul van Vliet, die hij naar Hongkong had gehaald, in Carré herkend. Wel moet hem iets van het hart: 'In Nederland geven ze onze gastvrijheid niet terug en zijn de mensen zo ontzettend bezig met hun eigen kleine dingetjes.'

Hongkong is zijn home. 'Ik ken hier alle mogelijke big shots, ik ben met ze opgegroeid als zakenman en in het charitatieve werk. Als je hier zo lang woont, kom je vanzelf als een kurk boven drijven.' Wie in Hongkong wil blijven wonen, moet werken, vindt Litmaath, want het is geen plaats voor gepensioneerden. Hijzelf kocht op zijn 65ste de vijf jaar tevoren verkochte aandelen in zijn bedrijf terug en heeft vooralsnog geen zin in een flatje in Den Haag.

Hij vindt Hongkong ideaal: je hebt er alle jaargetijden, faciliteiten voor alle sporten, uitstekend openbaar vervoer en tienduizend restaurants. Het is een van de veiligste grote steden ter wereld, je betaalt niet meer dan 15 procent belasting, en, heel belangrijk, 'de meeste grootouders keren terug naar hun geboorteland om bij hun kleinkinderen te zijn. Wij niet: de kleinkinderen zijn naar ons toegekomen.'

Hij is bijna klaar met zijn boek Far East of Amsterdam over zijn eerste veertig Hongkongse jaren, de mensen die hij heeft ontmoet, de reizen die hij heeft gemaakt. 'Ik hoop mijn boek te besluiten met de geboorte van het eerste kind van mijn dochter. Het wordt gepresenteerd op 1 april 2003, als ik hier precies veertig jaar ben.' Waar? 'Natuurlijk hier op de Hong Kong Country Club.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden