'Nederland moet zich beter voorbereiden op kernramp'

Nederland moet meer doen om zich voor te bereiden op de gevolgen van een kernramp. Dat zegt de emeritus hoogleraar en atoomfysicus Wim Turkenburg in een reactie op het besluit van de Duitse deelstaat Noord-Rijnland-Westfalen om miljoenen extra jodiumtabletten in te slaan. De Duitsers doen dit vanwege zorgen over de kernreactor in het Belgische Tihange, 50 kilometer ten zuiden van Maastricht.

De regering moet er bij België op aandringen dat de kerncentrales in Tihange en Doel worden gesloten. De Tweede Kamer vindt dat de centrales, vlak over de Nederlandse grens, een te groot gevaar vormen voor de volksgezondheid. De centrales worden regelmatig stilgelegd vanwege veiligheidsproblemen.Beeld anp

Zowel in Nederland als in Duitsland bestaat ongerustheid over de twee kerncentrales in België, omdat die in de afgelopen jaren meerdere keren gebreken toonden. Het gaat om de dertig tot veertig jaar oude reactoren in Tihange en Doel. In Doel, dat twee kilometer van de Nederlandse grens ligt, kwamen de afgelopen jaren meerdere storingen voor. De reactoren Doel 1 en Doel 2 zijn eigenlijk afgeschreven, maar België houdt ze nog tien jaar open. Duitsland heeft juist besloten om al zijn kerncentrales over uiterlijk vijf jaar te sluiten.

Net als Duitsland heeft Nederland eerder jodiumtabletten ingeslagen voor kinderen tot 18 jaar en zwangere vrouwen in een straal tot zo'n twintig kilometer rond kernreactoren. In maart bestelde Nederland nog eens vijftien miljoen extra tabletten om ook mensen tussen de 18 en 40 jaar te beschermen en de straal uit te breiden tot honderd kilometer.

Lering getrokken uit Fukushima

Maar jodiumtabletten bieden slechts beperkte bescherming, zegt Turkenburg, die lid was van de commissie die na de ramp in het Japanse Fukushima (in 2011) de uitvoering van een stresstest bij kernreactoren in Nederland begeleidde. Hij benadrukt dat er geen reden is voor grote zorg over de reactoren in België. 'Ze voldoen aan alle Europese eisen voor veiligheid. En ik ken de Belgische toezichthouders als professionele mensen. Ze hebben in het verleden niet geschroomd om bij serieuze twijfel de reactor stil te leggen.'

Dat laat onverlet dat, hoewel de kans zeer klein is, het wel een keer mis kan gaan. 'Gemiddeld één keer in de miljoen reactorjaren gaat het naar schatting in Noord-West Europa volledig fout.' En dus is het noodzakelijk om een goed plan te hebben. 'België heeft lering getrokken uit Fukushima en in twee uitstekende rapporten uitgebreid geanalyseerd hoe het land zich kan voorbereiden. In Nederland is dat nog onvoldoende gedaan.'

Zo is het evacueren van mensen nu voorzien voor een cirkel van ongeveer 20 kilometer. Turkenburg: 'Maar in Fukushima moesten mensen tot bijna 50 kilometer geëvacueerd worden, afhankelijk van de windrichting. Tot zelfs tot 100 kilometer afstand was er radioactieve neerslag.'

En zo'n evacuatie brengt allerlei logistieke problemen met zich mee. Voor honderdduizenden mensen moet ineens andere huisvesting zijn. 'Geen sinecure'. Daarnaast heeft een ramp gevolgen voor gewassen, voedsel, vee, economische activiteiten. Ook ontstaat er veel radioactief afval waar iets mee gedaan moet worden.'Het is goed om daarvoor een plan te hebben.'

In juni riep de Tweede Kamer minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu) op om zich aan te sluiten bij een oproep van Duitsland en Luxemburg om de kerncentrales in Doel en Tihange te sluiten. Schultz voelt daar echter weinig voor. Wel heeft Nederland met België afgesproken om toezicht bij elkaars kernreactoren toe te staan. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) is na zorgen in de grensregio's drie weken geleden begonnen met een onderzoek naar de informatie-uitwisseling tussen Nederland en België en het toezicht op de centrales. Ook wil de OVV nagaan hoe de twee landen zich hebben voorbereid op een mogelijk ongeluk. 'Dat de OVV ook kijkt naar de voorbereiding is heel goed', aldus Turkenburg.

Minister Melanie Schultz van Infrastructuur en Milieu.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden