'Nederland moet Marokkaanse regering onder druk zetten'

Naar schatting 2.000 Marokkaanse Nederlanders demonstreerden zondag in Rotterdam tegen de mensenrechtenschendingen in hun land. Ze eisen vrijlating van de politieke gevangenen en een einde aan de sociale achterstelling van het Rif-gebied in het noorden van Marokko.

Een man in een oranje overall zwaait met de kleurige Berbervlag. Achter hem zitten meer mensen in een oranje gevangenisoutfit, sommige met handen in ketens of een zwarte zak over hun hoofd.

Mustapha Bellaghmouch (49) is vanuit Maastricht met zijn hele familie naar Rotterdam afgereisd. Zijn nichtje - hippe gympen en groene hoofddoek - zwaait uitbundig met haar protestbord en scandeert uit volle borst: 'Leve de Riffijnen'. In mei was de familie Bellaghmouch nog op vakantie in Marokko en liepen ze mee in een van de vreedzame demonstraties voor betere scholing en gezondheidszorg in de Rif. 'De regering is corrupt en geld dat bedoeld is voor ziekenhuizen en scholen verdwijnt in hun zakken', verklaart Bellaghmouch de armoede van de bergachtige regio in het noorden van Marokko.

Net als veel andere Marokkaanse Nederlanders kwam Bellaghmouch in de jaren zeventig vanuit het Rif-gebied naar Nederland. Nu staan deze gastarbeiders en hun nazaten op het Schouwburgplein in Rotterdam te zwaaien met grote blauw-groen-gele Berbervlaggen. Met het protest betuigen ze steun aan de demonstranten in de Rif die steeds hardhandiger worden aangepakt door de Marokkaanse regering. Tientallen anti-regeringsdemonstranten werden in de afgelopen weken gearresteerd, inclusief protestleider Nasser Zafzafi. Amnesty International veroordeelt de massa-arrestaties en de vermeende mishandeling van de gearresteerden.

Oranje gevangenisoutfit

De demonstranten op het Schouwburgplein dragen protestborden met foto's van opgepakte Riffijnen. 'Wij zijn allemaal Zafzafi', staat er op de borden. In een grote cirkel staan ze om een geluidsinstallatie heen die duidelijk niet berekend is op deze opkomst. 'Het volk wil vrijlating van de politieke gevangenen', scanderen ze vol vuur in het Berbers. Een man in een oranje overall zwaait met de kleurige Berbervlag. Achter hem zitten meer mensen in een oranje gevangenisoutfit, sommige met handen in ketens of een zwarte zak over hun hoofd.

'Mensen worden opgesloten, vrouwen en kinderen worden aangevallen, deuren worden ingetrapt. Nederland moet de Marokkaanse regering onder druk zetten om de mensenrechtenschendingen te stoppen', zegt Najiha Benchamach (42) uit Zwijndrecht. De in een keurig wit jasje gestoken vrouw is vanaf de eerste demonstratie in Utrecht in november vorig jaar betrokken bij de Nederlandse protestbeweging. De demonstraties in de Rif begonnen in oktober vorig jaar na de tragische dood van visverkoper Mohsin Fikri. Hij kwam om toen hij een in beslag genomen partij vis uit een vuilnisauto wilde redden.

'Leve de koning'

'Er wordt al maanden vreedzaam geprotesteerd voor beter onderwijs en gezondheidszorg, maar de sfeer wordt door het recente optreden van de regering steeds grimmiger', zegt Bouchra Banhammou (40) van comité Mohsen Fikri die de demonstratie in Rotterdam organiseerde. Banhammou is blij verrast met de hoge opkomst. 'Wat daar nu gebeurt, raakt ons diep. Het regeringsoptreden is onmenselijk. Iedereen hier heeft direct contact met mensen in de Rif.' Het comité Mohsen Fikri wil dat de Nederlandse regering druk uitoefent op de Marokkaanse regering en de koning om de demonstranten vrij te laten.

'Leve de koning', schreeuwt iemand in het publiek ineens in het Arabisch. Een groep mannen duikt erop af en probeert de man de mensenmassa uit te werken. De organisatoren van de bijeenkomsten weten de vrede te bewaren door snel een menselijke keten te vormen tussen de grote groep Riffijnen en de paar regeringsgezinde 'Arabieren', zoals ze door de demonstranten genoemd worden. Volgens Bellaghmouch is deze strijd niets nieuws en worden de Berbers stelselmatig onderdrukt in Marokko. 'Alleen al de naam Berber maakt dat duidelijk. Dat komt van barbaar. Liever worden we Amazigh genoemd, de naam voor de oorspronkelijke bewoners van Noord-Afrika.'

Bouchra Banhammou (40) van comité Mohsen Fikri: 'Wat daar nu gebeurt raakt ons diep. Het regeringsoptreden is onmenselijk. Iedereen hier heeft direct contact met mensen in de Rif.'

De Marokkaanse regering verwijt de demonstranten in de Rif te streven naar afscheiding van Marokko. Op het Schouwburgplein wappert inderdaad ook de rode vlag van de Rif-Republiek, die kort bestond in de jaren twintig. Bellaghmouch ontkent dit stellig: 'Wij willen ons helemaal niet afscheiden. We willen alleen gelijk behandeld worden.' Hij heeft een andere verklaring voor het harde regeringsoptreden. 'Het komt allemaal door corruptie. Zodra de regering moet toegeven dat er inderdaad geen ziekenhuizen zijn in de Rif, terwijl er wel geld voor was, dan moeten ze ook erkennen dat ze dat geld in eigen zak gestoken hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden