Nieuws Magnitski

Nederland maakt Europees wetsvoorstel om schenders mensenrechten aan te pakken

Nederland heeft een voorstel ontwikkeld voor een EU-wet om schenders van mensenrechten gezamenlijk aan te pakken. Met die wet – waarvan het conceptvoorstel dat de Volkskrant in handen heeft sterk lijkt op de zogenoemde Magnitski-act – moet het mogelijk worden om hun de toegang tot Europese landen te ontzeggen en beslag te leggen op bezittingen of banktegoeden die ze in Europa hebben.

De in 2009 overleden advocaat Sergej Magnitsky. Beeld ANP

Dergelijke wetgeving is al in verschillende landen ingevoerd, waaronder de Verenigde Staten, Canada, Litouwen, Letland en Estland. Ze kwam tot stand na een intensieve lobby door de Amerikaanse zakenman Bill Browder. Ook in Nederland heeft Browder geijverd voor deze wetgeving, waarna een meerderheid van de Tweede Kamer dit jaar een motie aannam voor de invoering ervan.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken voelde echter weinig voor een Nederlandse wet en wilde het in EU-verband regelen. Met het huidige voorstel hoopt hij dat voor elkaar te krijgen.

Browder is nu kwaad dat de verwijzing naar Magnitski helemaal geschrapt is uit het plan. Sergei Magnitski was een Russische advocaat die in 2009 werd doodgeslagen in een Russische cel, waar hij vastzat nadat hij aangifte had gedaan tegen corrupte Russische ambtenaren. Magnitski was ingehuurd door Bill Browder. Corrupte ambtenaren hadden op listige wijze Russische bedrijven van Browder gebruikt om belastinggeld te stelen en naar het buitenland te sluizen. In totaal ging het om 230 miljoen dollar.

Russen paaien

Na zijn dood begon Browder een lobby voor sancties tegen Russen die betrokken waren bij de dood van zijn advocaat en probeerde hij het gestolen geld te traceren. Afgelopen weekend schreef Browder in een opiniestuk in NRC dat het schrappen van de naam een ‘kennelijke poging is de Russen te paaien’. ‘Na het neerhalen van de MH17, de aanslag met chemische wapens in Salisbury, de inname van de Krim en Oost-Oekraïne en de cyberaanvallen tegen westerse regeringen zou niemand Poetin cadeautjes moeten geven, de Nederlandse regering al helemaal niet.’

Browder zegt in een reactie dat de Russische president Poetin de afgelopen jaren een belangrijke prioriteit heeft gemaakt van het tegengaan van Magnitski-sancties. ‘En de Nederlandse regering wil hem blijkbaar niet voor het hoofd stoten.’ Zo had een Russische advocaat, Natalia Veselnitskaya, in juni 2016 een ontmoeting met onder anderen de zoon van Donald Trump en zijn schoonzoon Jared Kushner, waarin ze pleitte voor het afschaffen van de Magnitski-sancties.

In de VS is de wet overigens al uitgebreid. Schenders van mensenrechten over de hele wereld kunnen er nu mee worden aangepakt. Dinsdag komt Browder opnieuw naar de Tweede Kamer om met Kamerleden te praten over de wetgeving.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft volgende week een bijeenkomst georganiseerd in het Vredespaleis in Den Haag met diplomaten van EU-landen en onder meer de Verenigde Staten en Canada om over de sanctiewet te praten. Een woordvoerder van het ministerie zegt dat ervoor gekozen is om het een ‘EU wereldwijd sanctieregime’ te noemen, omdat het zich richt op alle schenders van mensenrechten en niet slechts op Russische. Volgens een betrokkene is het schrappen van de naam Magnitski strategisch omdat het de kans op steun van meer EU-landen vergroot.

‘Pak hun bezittingen, dat vinden ze beangstigend’

Bill Browder pleitte al meerdere keren in de Tweede Kamer voor sancties tegen Russen. In mei van dit jaar bijvoorbeeld: ‘Dit is de manier om slechteriken aan te pakken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.