Nederland, let op uw zaak

De Europese Unie is niet vanaf de tekentafel ontstaan. Zij is een organisch gegroeid verbond van staten. Bijna sluipenderwijs werd er steeds weer een nieuw vertrek toegevoegd aan het Europese bouwwerk in Brussel....

In Groot-Brittannië is het werk van de Conventie onderwerp van een fel publiek debat. De angst dat de afgevaardigden de weg vrijmaken voor een Europese 'superstaat' is groot bij de Britse eurosceptici, nog altijd een kloeke meerderheid van de eilandbevolking. Maar wat de Britten te veel hebben, heeft Nederland te weinig. Tegenover het soms overdreven rumoer aan de overkant van het Kanaal, staat de oorverdovende stilte aan onze kant van de Noordzee.

Dat stilzwijgen kan de Nederlander duur komen te staan als hij niet op zijn tellen past. Bijvoorbeeld als straks ineens blijkt dat allerlei heilige Nederlandse huisjes, zoals het liberale drugsbeleid, dreigen te sneuvelen door toedoen van het oprukkende Brussel. Een les zou kunnen worden getrokken uit de euro. Het besluit de gulden te vervangen werd vrijwel geruisloos genomen. Het geklaag begon pas nadat de Europese munt ook werkelijk was ingevoerd en het idee ontstond dat zij bijdroeg aan een stijging van de prijzen.

Den Haag probeert met voorlichtingscampagnes de apathie te doorbreken. Maar dat helpt weinig. In de Tweede Kamer wordt nu gesproken over het idee om een referendum te houden over de resultaten van de Conventie. Dat heeft als bezwaar dat complexe Europese vraagstukken moeten worden versimpeld tot een vraag waarop de kiezer uitsluitend met een simpel ja of nee kan antwoorden. Toch kan de mogelijkheid van een referendum worden overwogen, al was het maar in raadgevende variant daarvan. Het zou parlementariërs dwingen zich meer rekenschap te geven van de mening van de burgers.

In elk geval moet het Europese dossier worden gepolitiseerd. Partijen en politici zouden zich naar aanleiding van wat er in de Conventie wordt besproken, scherper moeten durven te profileren. De VVD deed dat eind vorig jaar, toen het dreigde zich te verzetten tegen de Poolse toetreding tot de EU. Thans is het minister Donner die het doet met zijn waarschuwing tegen verdergaande integratie op het gebied van justitie en politie. Zulke standpunten leiden tot irritatie en beschuldigingen van onverantwoord gedrag, maar het is zuurstof voor het debat.

Europa mag niet het exclusieve domein blijven van een politiek-ambtelijke elite. Zeker nu bij het voortschrijden van de eenwording de overdracht van soevereiniteit begint te knellen, moeten de keuzes ook voor de burger helder worden gemaakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden