NieuwsCoronatesten

Nederland krijgt megalab voor coronatests, deal met Abu Dhabi van de baan

Het kabinet ziet af van een deal met een lab in Abu Dhabi om daar Nederlandse coronatestmonsters te laten analyseren. In plaats daarvan verrijst er een megalaboratorium in Utrecht, dat vanaf volgende maand 10 duizend tot 20 duizend coronatests per dag moet verwerken. Zo krijgt Nederland door corona dan toch zijn eigen megalabs.

Een laborant rangschikt monsters bij Eylau Unilabs in Neuilly-sur-Seine, even buiten Parijs, waar dag en nacht wordt gewerkt aan het analyseren van coronatests.Beeld Alain Jocard / AFP

‘Corona verandert het diagnostische landschap in Nederland’, zegt woordvoerder Wim Knol van het laboratorium Saltro. Dat maakt deel uit van het consortium Unilabs, waartoe ook het laboratorium in Abu Dhabi behoort. Via Saltro kwam Nederland in gesprek met dit laboratorium in de Golfstaat, dat dagelijks 10 duizend tests voor Nederland zou kunnen doen.  Maar twijfels of de medische gegevens afdoende beschermd zouden zijn, van onder meer de Autoriteit Persoonsgegevens, lieten de deal afketsen.

Onacceptabel risico

Er bleef een onacceptabel risico op het gebied van privacy bestaan, aldus Hugo de Jonge van Volksgezondheid vrijdag. ‘We hebben met elkaar geconcludeerd dat dat net niet afdoende lukt.’

Maar nu komt er dus wel een megalaboratorium van Unilabs in Nederland. Dit zal worden ingericht in een ruimte vlak achter de locatie van het laboratorium van Saltro in Utrecht. Het huidige lab van Saltro kan 2.500 coronatests verwerken, het nieuwe lab dus veel meer. ‘Binnen een maand moet het nieuwe lab draaien’, zegt woordvoerder Knol. 

Ook het consortium Eurofins is bezig een megalaboratorium op te zetten in Rijswijk. Daar moeten op termijn zo’n 44 duizend tests per dag worden geanalyseerd. Het laat zien hoe door corona het Nederlandse laboratoriumlandschap transformeert. Tot de pandemie bestond dat uit een lappendeken van tientallen vooral kleine labs. 

Te versnipperd om slagvaardig te zijn in een pandemie, bleek al snel. Duitsland, dat al megalabs had, kreeg veel sneller zijn testcapaciteit op orde. ‘Door corona is de ontwikkeling van de laboratoria in een stroomversnelling geraakt’, zegt de woordvoerder van minister De Jonge.

Door deze ontwikkelingen is de testcapaciteit in Abu Dhabi ook minder nodig. De Jonge kondigde de inzet van het lab in de oliestaat twee weken weken geleden aan in de Tweede Kamer. Op dat moment liep het Nederlandse testbeleid in het honderd vanwege een gebrek aan laboratoriumcapaciteit. In veel GGD-teststraten was geen afspraak meer te maken.

Sindsdien is er echter veel veranderd. Dankzij nieuwe contracten die gesloten zijn met bulklabs in met name Duitsland is er plots flink meer testcapaciteit, meer dan de GGD’s met hun personeel aan monsters kunnen leveren. Zo steeg de analysecapaciteit deze week naar 51 duizend tests per dag, 15 duizend stuks meer dan een week eerder. 

Het lab in Abu Dhabi had aangeboden 10 duizend tests per dag te analyseren. ‘Een bijzondere afslag’, zei De Jonge aanvankelijk over de deal in wording, waarvoor een luchtbrug zou worden ingezet. ‘In een normale situatie zou ik dat contract niet hebben gesloten. In deze situatie zeg ik: ja, we gaan het toch doen.’

Kritiek op constructie

Maar daarna bleef het lang stil. ‘De deal is nog niet rond’, klonk het vanuit het ministerie. Andere Europese landen maakten al gebruik van het lab in Abu Dhabi. In Nederland was er echter van meet af aan kritiek op de constructie, omdat hierdoor privacygevoelige medische informatie in handen zou komen van een land buiten de Europese Unie.

Onder meer de Autoriteit Persoonsgevens roerde zich. De privacywaakhond wilde weten welke waarborgen er waren getroffen om de privacy te garanderen van degenen wier materiaal wordt geanalyseerd. ‘Wie een gezondheidsonderzoek laat uitvoeren, moet er blind op kunnen vertrouwen dat zorgvuldig wordt omgesprongen met die medische gegevens’, zei een woordvoerder. ‘Als een land, zoals in dit geval Abu Dhabi, niet een passend beschermingsniveau heeft, is doorgifte van zulke gegevens eigenlijk niet toegestaan. Tenzij er speciale waarborgen worden getroffen om de privacy te beschermen.’

Met de r kwam in september ook de w in de maand: de w van wachten op een coronatest. Lukt het ‘coronaminister’ Hugo de Jonge het tij te keren met hulp van de buitenlandse megalabs die eerst niet nodig waren?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden