Nieuws Defensie

Nederland koopt zeker acht extra JSF-straaljagers (bovenop de 37 die al besteld waren)

Nederland koopt acht of negen F-35-straaljagers extra, bovenop de 37 waarover het vorige kabinet al had besloten. Het exacte aantal aan te schaffen F-35-toestellen hangt af van de koers van de dollar op het moment van aankoop. Ze worden betaald van de 1,5 miljard euro extra die het kabinet in de voorjaarsnota voor de krijgsmacht uittrok.

Nederlandse F-35-vliegtuigen (Joint Strike Fighters) tijdens de Luchtmachtdagen. Beeld Marcel van den Bergh

Minister Ank Bijleveld (Defensie, CDA) maakte de aankoop donderdag bekend in een interview met Trouw. Het geld dat overblijft na de koop van de F-35-toestellen (eerder bekend als Joint Strike Fighter) gaat naar betere arbeidsvoorwaarden voor het personeel, digitale oorlogvoering en speciale eenheden.

De mededeling van Bijleveld kwam op de ochtend van het bezoek van premier Mark Rutte aan het Witte Huis. Daar dringt president Donald Trump er al langer op aan dat Nederland een been moet bijtrekken in de Defensiebegroting, na decennia van bezuinigen. Bijleveld: ‘Ik ben optimistisch en positief, maar het gaat stap voor stap. We doen nu een aantal dingen en de rest leg ik klaar voor een volgend kabinet. Dan zal de defensiebegroting opnieuw omhoog moeten. Daartoe zijn we binnen de Navo ook verplicht.’

Twee squadrons

Nederland wilde het aanvankelijk bij 37 F-35’s houden, wat neerkomt op twee zogeheten squadrons. Met de aanschaf van acht of negen extra toestellen kan deels worden tegemoet gekomen aan de wens van de Navo voor een derde squadron.

Bijleveld: ‘Binnen de Navo bungelen we qua uitgaven nog steeds onderaan. In december ga ik met Rutte naar een ontmoeting van regeringsleiders. Dan moeten we ons weer verantwoorden. Dus we zullen extra stappen moeten zetten. Volgend jaar hebben we een herijking van de defensienota. Dat moet rond de voorjaarsnota van 2020 klaar zijn.’

Andere maatregelen die Nederland wil nemen, zijn het plaatsen van een raketverdediging op marineschepen en meer vuurkracht voor de landmacht door middel van extra artillerie en tanks. Eerder al kondigde Defensie aan luchtmachtbasis De Peel te heropenen voor vliegverkeer, omdat de luchtmacht straks voor oefeningen met de F-35 meer ruimte nodig heeft.

Intussen hebben de VS Turkije uit het JSF-programma gezet. Het NAVO-land mag honderd geplande straaljagers niet aanschaffen en geen onderdelen van de F-35 meer maken. Dat is een gevolg van het besluit van Turkije om een Russisch raketafweersysteem te kopen. Amerika vreest dat Rusland via dat systeem in Turkije te veel geheime informatie kan verkrijgen over de techniek van de F35.

TNO-directeur Henk Geveke zegt vandaag in de Volkskrant dat de F-35 ook in technologische oorlogen van de toekomst een belangrijke rol kan spelen. De F-35 kan een heel operatiegebied in kaart brengen, dankzij een goudmijn aan data, aldus Geveke. ‘Je kunt op tientallen kilometers afstand een doel vinden en er iets mee doen, of die informatie doorgeven.’

Een F-35-straaljager in het wild

Helemaal aan het eind van de landingsbaan is het zover: een F-35 Lightning II! Hugo uit Kerkrade, die ooit zijn dienstplicht vervulde bij de luchtmacht, vertolkt de gevoelens van vele bezoekers van de Luchtmachtdagen in Volkel: ‘Eens kijken hoe 90 miljoen eruit ziet.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden