REPORTAGEHEEL HOLLAND KLUST

Nederland klust zich door de lockdown: ‘We zijn heerlijk bezig samen. Wat moet je anders?’

Roel Schoenmaker, die de doe-het-zelver in zichzelf heeft ontdekt, heeft multiplex gekocht om een ombouw te maken voor de airco die hij na een jaar alsnog gaat installeren. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Schilderend en schoffelend slaan veel thuiszitters zich een weg door de lockdown. Is al dat klussen puur tijdverdrijf, of is er meer aan de hand? Bij de bouwmarkt in Almere: ‘Even een moment dat je wat voor jezelf kunt doen is nu wel lekker.’

Ergens in een huis in Almere staat een grote doos met daarin een nieuwe airco, nog keurig in het plastic. Al een jaar staat het apparaat het moment af te wachten dat het zijn koele bries eindelijk mag uitblazen.

Er was een coronacrisis voor nodig, maar nu gaat het ding toch echt worden geïnstalleerd, bezweert Roel Schoenmaker (37) op de parkeerplaats voor de plaatselijke Gamma. Hij gaat half verscholen achter een enorm stuk multiplex. Daarvan gaat hij zelf een ombouw timmeren voor die airco. Eerst de platen nog op de achterbank van zijn blauwe Volkswagen Golf zien te proppen. De Maxicosi van zijn jongste moet ervoor wijken en of hij nog iets ziet in zijn achteruitkijkspiegel is twijfelachtig, maar het portier slaat in elk geval dicht.

Schoenmaker zit normaal in een pak op kantoor als salesmanager bij de Jaarbeurs Utrecht. De afgelopen weken heeft de vader van twee de doe-het-zelver in zichzelf ontdekt. ‘De oprit hebben we gedaan, een schutting, een vliering gebouwd op zolder, kasten in elkaar gezet’, somt hij op. ‘En dan willen we ook eindelijk de dimmers installeren.’

Nu hij dankzij het thuiswerken geen reistijd meer heeft en in het weekend bezoekjes aan Artis of opa en oma uit den boze zijn, kan eindelijk die opgestapelde lijst klussen eens worden weggewerkt. Vervelend? Nee hoor, zegt Schoenmaker, we mogen zelfs wel spreken van een nieuwe hobby. Vroeger ging hij graag naar een festival om te ontspannen, maar dat is met twee jonge kinderen al moeilijker en nu helemaal onmogelijk. ‘Dus dan is even klussen wel lekker, even een moment dat je wat voor jezelf kunt doen.’

Klusafval

De afgelopen maand schilderde, timmerde, boorde en schoffelde Nederland zich een weg door de ‘intelligente lockdown’. En het is nog lang niet klaar. Bij veel bouwmarkten staat doorlopend een rij, wie klusafval kwijt wil bij de milieustraat staat zo een uur in de file, en gemeenten weten niet wat ze aanmoeten met de ongeziene bergen grofvuil en textiel die het resultaat zijn van al die inwoners die schoon schip maken in hun habitat.

Is dit puur tijdverdrijf of hebben we door al dat thuiszitten ineens meer oog voor die vale muur in de Flexa-kleur van het jaar 2011 en de slordig afgewerkte plinten? Wint de eigen woning ook aan belang als toevluchtsoord, nu de buitenwereld zo’n onveilige plek is geworden? Dat laatste werd afgelopen weekeinde in Volkskrant Magazine betoogd met een verwijzing naar filosoof Alain de Botton. ‘We hebben net zoveel behoefte aan een stoffelijk als aan een geestelijk huis als compensatie voor onze kwetsbaarheid’, schreef die in 2006.

Mogelijk is dat de diepere drijfveer van al die klussers die deze zaterdagmiddag aansluiten in de rij voor de Gamma in Almere, al lijkt dit industrieterrein niet de plek voor filosofische vergezichten. Dikke witte strepen op het wegdek geven de gepaste afstand aan, bij de deur staat een wat norsige uitsmijter van het type dat in andere tijden de rij voor een dampende nachtclub zou managen. Nu ziet hij erop toe dat klanten in hun eentje de bouwmarkt binnen gaan. Stellen worden voor de deur bruut van elkaar gescheiden.

Adrie Vermeij voelt meer aandrang iets moois van haar woning te maken en heeft met haar vriend allerlei klussen opgepakt de afgelopen weken. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Adrie Vermeij (67) – doel van vanmiddag: een nieuwe wc-bril – vertelt in de rij dat zij de laatste weken zeker meer aandrang voelt om iets moois van haar woning te maken. Ze zou eigenlijk ‘met het campertje’ in Spanje hebben gezeten in deze periode. Toch is het klussen voor haar niet zozeer tijdverdrijf – oma is druk zat. ‘Normaal heb ik de kleinkinderen een dag in de week, maar nu ze allemaal thuiszitten komen ze drie dagen bij mij.’ Waar de aandrang dan vandaan komt, kan ze niet precies duiden, maar feit is dat ze de afgelopen weken als een dolle in de weer geweest is om haar kozijnen en trap te schilderen. Zwart, dat had ze bij haar zoon afgekeken. ‘Eerst denk je: wel gewaagd. Maar het is erg mooi geworden.’

Verder heeft ze een deur vervangen voor een exemplaar met aluminium frame en is haar vriend in de tuin bezig met de afronding van een ingenieus drainagesysteem. Ze ziet hem alleen in het weekend – ‘Latrelaties zijn de leukste relaties’ – maar dat weerhoudt het stel er niet van allerhande klussen op te pakken in die beperkte tijd. ‘We zijn heerlijk bezig samen’, zegt Vermeij. ‘Wat moet je anders, naast elkaar op de bank gaan zitten?’

Marilyn Wijngaarde is net verhuisd en wordt er door haar klussende familie en vrienden op uitgestuurd met boodschappenlijstjes. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Delegeren

Niet iedereen geniet er op die manier van. Marilyn Wijngaarde (39) is meer van het delegeren. Ze verhuisde net van Lelystad naar Almere en die timing blijkt niet verkeerd: familie en vrienden hebben nu volop tijd om te klussen. Terwijl zij bezig zijn in huis, wordt Wijngaarde er met boodschappenlijstjes op uit gestuurd. Ze had al houtverf ingeslagen, maar de kozijnen bleken van metaal. Zodoende is haar buit nu één blik Wijzonol aluminiumlak. ‘Ze hadden niet meer dan dit, dus nu moet ik ook nog naar de Praxis.’ Daar gaat haar telefoon alweer, het zal haar vriend wel zijn met de volgende bestelling.

Ook de in bermuda en slippers gestoken Peter van Overbeeke (53) zegt niet in de wieg te zijn gelegd voor doe-het-zelven. ‘Normaal laat ik alles doen.’ Maar ja, nu de klanten van deze consultant minder werk voor hem hebben en ook zijn vrouw – eigenaar van een foodtruck – thuis is komen te zitten, hebben ze tijd over. Er zijn kozijnen antraciet geverfd en ze hebben samen de slaapkamermuren beplakt met crèmekleurig behang van de Decorette. ‘We hebben een heel goed huwelijk.’

Vanochtend stond Overbeeke de voordeur te schilderen. Dat was eens maar nooit weer. ‘Wat een verschrikkelijk gepriegel.’ Verder hebben ze na twintig jaar nog altijd geen plinten. ‘Daar zal mijn vrouw een dezer dagen wel over beginnen.’ Er klinkt een quasivermoeide zucht.

Lees ook

Bakken was al populair, maar nu we gedwongen thuiszitten, zetten we de oven massaal aan. Van buurtsuper tot molenaarswinkel, overal vliegt alles de deur uit: bloem, gist, meel eieren en bakblikken.

Klussend de quarantaine door: We zoeken veiligheid en troost in onze inrichting en dat is diep menselijk

De coronacrisis leidt tot een flinke omzetstijging voor de bouwmarkten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden