NIEUWSPRODUCTIE BIOMASSA NEDERLAND

Nederland kan meer biomassa produceren, maar niet zoveel als werd gehoopt

Het Klimaatakkoord voorzag een verdubbeling van de biomassa in Nederland, maar dat blijkt te optimistisch. Een verdubbeling zou ten koste gaan van de duurzaamheid, blijkt uit een 'routekaart’ over de biomassa, die mogelijkheden ziet voor biogas en suikerbieten. 

De nieuwe aanvoerbanden en silo voor de opslag van biomassa worden op korte termijn in gebruik genomen bij de Amer Centrale, Geertruidenberg. Beeld Raymond Rutting

Nederland kan veel meer biomassa produceren dan nu, maar een verdubbeling, zoals werd gehoopt, zit er niet in. Nu nog wordt er jaarlijks 30 miljoen ton biomassa van eigen bodem geoogst. Dat kan omhoog naar 40 miljoen ton in 2030 zonder de duurzaamheid geweld aan te doen. Ook de productie van hout kan nog flink omhoog.

Dat blijkt uit de Routekaart Nationale Biogrondstoffen die maandag is aangeboden aan minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselveiligheid. Om het rapport was gevraagd in het Klimaatakkoord dat vorig jaar tot regeringsbeleid werd verheven. Volgens Dorette Corbey, de voorzitter van de studiegroep die de Routekaart opstelde, is er veel minder ruimte voor groei dan bij de totstandkoning van het Klimaatakkoord was aangenomen. ‘In het Klimaatakkoord ging men uit van een verdubbeling van de beschikbaarheid van biomassa’, zegt ze telefonisch, ‘maar ik zou niet weten hoe je tot een verdubbeling zou moeten komen zonder de duurzaamheid geweld aan te doen.’

Grondstoffen

Biomassa is, kort gezegd, alles wat leeft of kort geleden heeft geleefd. Daaronder vallen landbouwgewassen, bossen, de planten in de zee en de slib in het riool. Ook het vee hoort er bij. Corbey wil echter af van de term biomassa, die de afgelopen jaren beladen is geraakt; in het rapport gaat het daarom steeds over ‘biogrondstoffen’. Die term is de laatste jaren vooral in gebruik als het gaat om de toepassing als energiegrondstof: koolzaad dat wordt gebruikt voor diesel, suiker voor bioethanol en hout voor de productie van houtkorrels voor verbranding in energiecentrales. Toepassingen waar Corbey niet van is geporteerd: ‘Je moet biogrondstoffen duurzaam gebruiken. Pas in allerlaatste instantie zou je het kunnen verbranden voor het opwekken van energie.’

De groei van de hoeveelheid biogrondstoffen voorziet zij vooral in de landbouw en de bosbouw. Uit de landbouw is nu rond 23 miljoen ton beschikbaar; dat zou in 2030 kunnen zijn toegenomen tot 29 miljoen ton. De productie uit de bosbouw, nu goed voor 1,1 miljoen ton, kan zelfs nagenoeg verdubbelen tot 2,1 miljoen ton.

Suikerbiet

De akkerbouw kan zijn huidige productie best op een kleiner areaal realiseren, en de vrijkomende ruimte kan dan worden gebruikt voor de suikerbiet. Die is, zegt Corbey, een ideale grondstof voor de chemische industrie. ‘Je kunt er duurzame kunststoffen van maken, en van het residu maak je veevoer.’ Zo lang die kunststoffen in gebruik zijn, vormen ze bovendien een mooie opslagplaats van CO2.

Corbey denkt dat de biogrondstoffen ook het energievraagstuk kunnen verlichten. Daarbij denkt ze niet zozeer aan de omstreden houtkorrels, maar vooral aan biogas. Volgens de Routekaart kan er wel tot 1,3 miljard kuub biogas worden gemaakt, wat als alternatief voor aardgas kan worden gebruikt in woningen, industrie of in het transport.

Tot voor enkele jaren geleden leek biomassa een oplossing voor een duurzame energievoorziening. Biomassa zou een circulaire brandstof zijn, anders dan de fossiele brandstoffen zoals aardgas, kolen en olie. Maar vooral het gebruik van houtkorrels voor verwarming, in de industrie en in de productie van elektriciteit wekt steeds fellere tegenstand op. Vorige week nog zette Vattenfall, dat in Diemen de grootste houtgestookte verwarmingsinstallatie in Nederland zou bouwen, om die reden dat project op losse schroeven. Vattenfall zegt dat er voor verwarming op korte termijn geen duurzaam alternatief is voor biomassa. Het Planbureau voor de Leefomgeving stelde in mei dit jaar dat de energietransitie een stuk duurder zal uitvallen als biomassa daarin geen rol mag spelen.

Lees ook:

Onderzoek PBL: in het debat over biomassa heeft iedereen gelijk
Biomassa heeft een essentiële rol gekregen in het klimaatbeleid. Of gebruik ervan verstandig is, staat al jaren ter discussie. Wat zegt de wetenschap hierover? Iedereen heeft een punt, concludeert het PBL.

Estland bestaat voor meer dan de helft uit bos, maar voor hoelang nog?
Ondanks houtwinning blijft het bos in Estland maar uitdijen. Lucratief voor de export. Maar met de steeds verder oplaaiende discussie over hout als energiebron, lijkt een kentering onvermijdelijk. Ook vanuit Estland zelf klinkt kritiek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden