Nieuws Oorlogsheld

Nederland is oorlogsheld rijker: Roy de Ruiter krijgt vandaag de Willems-Orde

Vandaag wordt een nieuwe oorlogsheld gehuldigd op het Binnenhof. De 36-jarige Roy de Ruiter, voormalig helikopterpiloot in Afghanistan, krijgt de Militaire Willems-Orde.

Roy de Ruiter in zijn gevechtshelikopter.

Het Binnenhof maakt zich op voor de huldiging van een nieuwe oorlogsheld. De 36-jarige Afghanistanveteraan Roy de Ruiter wordt vrijdagmiddag rond 3 uur persoonlijk door koning Willem-Alexander met een klap op de schouder geslagen tot ridder. De voltallige Eerste en Tweede Kamer, alsmede de hoogste militairen van Nederland, zullen aanwezig zijn voor de live uitgezonden ceremonie op het Binnenhof en in de Ridderzaal.

Het is aan de koning om bekend te maken voor welke heldendaden De Ruiter de zeldzaam uitgereikte Militaire Willems-Orde krijgt. Zeker is dat de allerhoogste dapperheidsonderscheiding alleen wordt toegekend voor ‘uitstekende daden van moed, beleid en trouw’. De Ruiter heeft volgens Defensie meerdere malen iets uitzonderlijk moedigs gedaan tijdens zijn missies als Apachepiloot in Afghanistan. Hij werd tussen 2004 en 2009 zes keer uitzonden naar het land waar Nederland meevocht in de oorlog tegen het terrorisme.

Ingewijden suggereren dat een van De Ruiters heldendaden is dat hij met gevaar voor eigen leven veel burgerslachtoffers heeft voorkomen tijdens het ontzetten van Nederlandse militairen in de provincie Uruzgan. Onder meer in 2006 voerden Nederlandse commando’s verkenningen uit rond provinciehoofdstad Tarin Kowt, waarbij ze regelmatig in hevige gevechten terecht kwamen met de vijand. Bij een van die gevechten zou De Ruiter hebben gewacht met het terugvuren op Talibanstrijders die zich hadden verschanst in een ommuurd huis (een compound) tot hij zeker wist dat er geen onschuldige vrouwen en kinderen aanwezig waren. Onderwijl werd De Ruiter zelf zwaar beschoten. ‘Je moet nagaan wat dat doet met de psyche van een piloot, als je wordt beschoten. Op de grond kun je nog een foutje maken, maar als vlieger kun je neergaan’, zegt een ingewijde.

De Ruiter is zelf bescheiden over zijn prestaties. ‘Dapper is niet het woord dat in mij opkomt. Dapper zijn voor mij mannen en vrouwen op de grond die telkens de poort uitgingen. De militairen die in het veldhospitaal afgrijselijke dingen voor ogen kregen. Die terug naar huis kwamen met trauma’s, maar toch doorgingen’, aldus de Apache-piloot in juni in een interview met de Volkskrant. Hij heeft zelfs geaarzeld om de onderscheiding in ontvangst te nemen. Hij doet het toch, omdat hij het een erkenning beschouwt voor zijn hele eenheid, de Apache Squadron uit Gilze-Rijen.

Nieuw boegbeeld krijgsmacht

De Ruiter is na zijn huldiging de vierde nog levende persoon die zichzelf ridder mag noemen . Zijn voorgangers zijn Gijs Tuinman (38), Marco Kroon (48) en de inmiddels 101-jarige Britse Tweede Wereldoorlogveteraan Kenneth Mayhew. Het Korps Commandotroepen kreeg het eremetaal in 2016 voor de hele eenheid.

De toekenning van de Militaire Willems-Orde is een jarenlang proces. De Ruiter werd in 2013 door zijn collega’s van de landmacht voorgedragen. Eind vorig jaar werd een positief advies van het kapittel naar de minister van Defensie gestuurd. In juni dit jaar werd zijn naam bekendgemaakt.

Boegbeeld

Hoewel De Ruiters onderscheiding niets te maken heeft met het goedmaken van de negatieve publiciteit die is ontstaan rondom een andere ridder, Marco Kroon, komt het Defensie wel goed uit dat De Ruiter niet eerder in aanraking is geweest met justitie en dat hij zonder problemen een boegbeeld voor de krijgsmacht lijkt te kunnen zijn. 

‘Hij is een typisch Nederlandse held. Hij laat zien dat je meestal heel normaal kunt zijn, maar op cruciale momenten toch een held’, zei minister Bijleveld in juni over hem. Volgens de bewindsvrouw heeft Defensie ditmaal ‘veel beter nagedacht’ of de nieuwe drager van de Willems-Orde de publieke druk van het heldendom aankan. ‘Hij heeft tot nu geen brokken gemaakt’, zegt Bijleveld. ‘Ik heb zijn hele dossier gelezen.’

Het leven van De Ruiter zal in de praktijk weinig veranderen door zijn ridderschap. Hij is inmiddels weg bij Defensie en werkt als reddingshelikopterpiloot in Oman. Hij woont daar ook met zijn gezin en is niet van plan vaker dan nodig in Nederland te zijn. Hij wordt voortaan wel uitgenodigd voor officiële gelegenheden zoals Prinsjesdag, Dodenherdenking en Bevrijdingsdag. Hij is niet verplicht te komen. Als hij zijn gezicht laat zien, zullen alle overheidsfunctionarissen – van premier tot koning - hem voortaan aanspreken als ridder.

Van Ajax-speler tot oorlogsheld

Roy de Ruiter speelde als kind in het jeugdteam van Ajax , maar haalde de selectie niet. ‘Volgens coach Co Adriaanse voetbalde ik te verdedigend.’ Inmiddels is hij uitgeroepen tot oorlogsheld. Hij vindt dat een lastige rol.  Lees hier het interview met Roy de Ruiter in juni in de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.