Column

Nederland is nog lang niet vol

Ionica zag een getal.

Ionica Smeets
null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

Bij elk bericht over alweer een groep bootvluchtelingen die in de Middellandse zee verdronk, krijg ik de neiging om allerlei cynische dingen uit te rekenen. Bij hoeveel lijken in zee stijgt het waterpeil dusdanig dat Europa zal ingrijpen om overstromingen te voorkomen? Of: hoeveel mensen moeten er in zee verdwijnen voor de vluchtelingen over de lichamen naar de overkant kunnen lopen?

Vluchten is per definitie tragisch, maar je moet wel heel wanhopig zijn om met veel te veel anderen in een gammel bootje te klimmen op zoek naar een beter leven. Dit jaar zullen naar verwachting 500.000 vluchtelingen proberen om op die manier Europa te bereiken. Wat moeten we doen? We kunnen die arme sloebers niet laten verdrinken, maar we kunnen ze toch ook niet zomaar allemaal Europa binnen laten?

Die 500.000 vluchtelingen klinkt als een gigantisch aantal. Maar de Europese Unie heeft ruim 500 miljoen inwoners. Dat betekent dat vluchtelingen 0,1 procent aan de bevolking zouden toevoegen: voor elke duizend inwoners één vluchteling. Dat klinkt ineens een stuk haalbaarder.

Alleen is Nederland al het dichtstbevolkte land van de Europese Unie. Kunnen die vluchtelingen niet lekker naar het relatief lege Zweden of Griekenland? Nederland is al zo vol. Hoewel: vol is een relatief begrip. In 1979 zei koningin Juliana in haar Troonrede dat ons land vol was en zelfs 'ten dele overvol'. Op dat moment woonden er 14 miljoen mensen in Nederland. Inmiddels zijn we bijna drie miljoen inwoners verder, maar er lijkt nog genoeg ruimte te zijn voor iedereen (behalve dan bij die ellendige trappen op station Amsterdam Centraal).

Wanneer is Nederland vol? In 2013 koos tijdschrift Quest dit als beste lezersvraag van het jaar. Vrolijk rekende het tijdschrift voor dat er nog heel wat mensen bij kunnen. Ik doe hun berekening even na met de meest recente cijfers. In Nederland wonen ongeveer 400 mensen per vierkante kilometer, daarmee staan we op de dertigste plaats van dichtstbevolkte landen.

Op die lijst staat Macau met stip op één. In deze speciale administratieve regio van China wonen op dertig vierkante kilometer ruim 600.000 mensen: het zijn er gemiddeld 21.000 per vierkante kilometer. Het is alsof je alle inwoners van Rotterdam in de gemeente Bunschoten propt.

Als Nederland net zo dichtbevolkt zou zijn als Macau, dan was er plek voor meer dan 800 miljoen mensen. Een nadeel is dat we al onze landbouwgrond moeten opofferen en allerlei eten en spullen importeren. Maar ik ontdekte laatst op de tentoonstelling Foodtopia in Museum Boerhaave dat om aan onze vraag naar eten, hout, katoen enzovoorts te voldoen, een gebied nodig is ter grootte van drie keer Nederland. De meeste gronden voor Nederlandse consumptie liggen ook nu buiten ons land en we zijn dus al flink afhankelijk van de import.

Quest kwam in 2013 overigens tot een wat conservatievere schatting van maximaal 485 miljoen inwoners, waarbij de Hoge Veluwe een fijn stadspark wordt. Als we daarvoor gaan, kunnen we bijna duizend jaar lang 500.000 bootvluchtelingen per jaar toelaten voor Nederland 'vol' is. Natuurlijk besef ik dat dit allemaal zeer hypothetisch en in de praktijk onhaalbaar is. Maar laten we ons vooral niet te makkelijk verschuilen achter het argument dat Nederland overvol is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden