Column

Nederland is helemaal niet vol

Gisterochtend om 11.44 uur had Nederland 17 miljoen inwoners. In de minuten daarna zakte het aantal nog een paar keer naar 16.999.999 miljoen, maar om 11.49 uur was het dan eindelijk zover en stabiliseerde het inwoneraantal zich volgens het CBS heel even op precies 17 miljoen - waarna de groei doorzette, op weg naar de 18 miljoen.

Bert Wagendorp
De Amsterdamse winkelstraat de Kalverstraat. Beeld anp
De Amsterdamse winkelstraat de Kalverstraat.Beeld anp

Nederland is met 502 inwoners per km2 na Bangladesh, Taiwan en Zuid-Korea het dichtstbevolkte land ter wereld. Dat heeft trouwens vooral te maken met de notie 'land': een door min of meer toevallige grenzen gedefinieerd stukje aarde. Projecteer de contour van Nederland op andere delen van de wereld en opeens blijken er talloze gebieden van vergelijkbare omvang veel dichter bevolkt. Het zijn alleen geen landen. Vergeleken met agglomeraties als New York, Tokio, Shanghai en Londen (plus een stuk of honderd supersteden in China, India en Zuid-Amerika) is het hier een keurig aangeharkte stadsstaat met zeeën van ruimte.

Onze Tjerk Gualthérie van Weezel was even wezen kijken in de dichtstbevolkte wijk van Nederland, de Van Lennepbuurt in Amsterdam Oud-West. Daar wonen 28.599 mensen per vierkante kilometer. Hij sprak Anneke (61) die er eigenlijk nooit bij stil had gestaan dat ze in de dichtstbevolkte wijk van het op drie na dichtstbevolkte land ter wereld woont, tot Gualthérie van Weezel haar hierop attent maakte. Ze vond het helemaal niet vol, maar wel gezellig.

Zelf ben ik ook blij dat ik in een dichtbevolkt land woon en niet in een leeg gebied met drie inwoners per km2. Dat kweekt maar zonderlingen en argwanend uit het raam kijkende kluizenaars. Ruimte zit in je hoofd en van lege vlaktes om me heen krijg ik het benauwd: na een paar dagen in Noord-Groningen mag het van mij wel weer wat voller. Een jaar of tien geleden ben ik voor de krant langs de oostgrens van Nederland getrokken en het meest opvallende vond ik de leegte, zowel aan deze kant als aan de Duitse. Ik was blij in Enschede weer een paar levende zielen te ontmoeten.

Overigens waren we de zeventien miljoen inwoners al geruime tijd gepasseerd: mensen die hier illegaal verblijven (naar schatting honderdduizend) en asielzoekers die nog in afwachting zijn van hun verblijfsvergunning (28 duizend) zijn niet meegeteld. Dat scheelt alvast weer wat denkbeeldige ruimte. Ook de hordes toeristen die hier neerstrijken zijn niet verwerkt - terwijl die er toch voor zorgen dat je heel soms het gevoel krijgt dat het hier écht te vol begint te worden, met name in het centrum van Amsterdam.

Als het hier vol lijkt, komt dat doordat de NS te weinig treinen beschikbaar heeft en we nog steeds met z'n allen op dezelfde uren van en naar ons werk rijden - of naar het strand.

Het duurt volgens het CBS nog tot 2034 of 2035 voor we de achttien miljoen inwoners hebben bereikt - al zijn er wat onzekerheden wat de immigratie betreft. Daarna treedt de krimp in: geniet van de gezelligheid zo lang het nog kan.

Olaf Tempelman vroeg zich gisteren in de Volkskrant af bij welke bevolkingsdichtheid een gebied onleefbaar wordt. Het antwoord op die vraag bestaat niet. Er zijn onleefbare gebieden waar niemand woont, en zeer leefbare gebieden waar mensen op elkaars lip zitten. Leefbaarheid hangt af van andere factoren dan de bevolkingsdichtheid.

Nederland is helemaal niet vol - die lui van de Club van Tien Miljoen, die Nederland wil terugbrengen tot het bevolkingsaantal van 1956, zijn niet helemaal lekker. Ten eerste omdat het een illusie is, ten tweede omdat dit land gemakkelijk twintig miljoen mensen kan herbergen. Dat is nog altijd minder dan de 22 miljoen die er wonen in de agglomeratie New York - kleiner dan Nederland en nooit gezeur over vol.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden