Nederland is groot geworden door te doen alsof de neus bloedt, en afleidingstactiek op afleidingstactiek te stapelen

Margrethe Vestager breit graag olifantjes voor haar personeel, zo viel onlangs te lezen in een mooi profiel dat het Financieele Dagblad schreef over de eurocommissaris voor mededingingszaken.

Sheila Sitalsing

Voorts rijgt ze graag scalpen aan haar riem, van Google bijvoorbeeld en van Apple en van Starbucks en van Amazon en van al die andere ondernemingen en instanties en overheden die denken dat regels, wetten en afspraken er voor de anderen zijn. Volgende op haar lijstje, zo kondigde Vestager maandag aan: Ikea en de Nederlandse overheid. Ze ruikt lont, en als Vestager lont ruikt, berg je maar.

Vestager bezet een van de interessantste portefeuilles in de Europese Commissie: mededinging. Dat betekent jagen op partijen die de marktregels overtreden, op ondernemingen die geitenpaadjes zoeken om de regels te omzeilen en zo de concurrentie uit te schakelen, op overheden die ondernemingen voortrekken door ze vol te stoppen met belastingvoordelen of andere vormen van staatssteun. In de Europese Unie gaat erg veel goed, en de aanpak van ongeoorloofde staatssteun hoort daar beslist bij.

Het aangekondigde onderzoek van Vestager gaat zich richten op een aantal afspraken tussen de Nederlandse overheid en Inter Ikea Systems, het in Delft gevestigde vehikel waarin Ikea-oprichter Kamprad al jaren geleden de intellectuele eigendommen van Ikea parkeerde. Alle Ikea's ter wereld dragen royalty's af aan Delft, waar ze door de wasstraat van de Nederlandse Belastingdienst gaan.

Mogelijk biedt dat Ikea een illegaal voordeel boven concurrenten, denkt de Europese Commissie. Het zou om circa 1 miljard euro gaan. Dat je voor een handvol tientjes een kamer kunt inrichten bij Ikea, dat je er Billy's en Klippans kunt halen voor een prijs waar je ze zelf niet voor kunt bouwen, het zou allemaal tot enige achterdocht moeten leiden. Voor goedkope wegwerpkleding moet je als onderneming in Bangladesh zitten, voor goedkope wegwerpmeubelen volstaat een fiscale constructie langs de A13.

Gisteren liet Wopke Hoekstra zien waarom hij de gedroomde minister van Financiën is voor dit kabinet, dat zich graag hard maakt voor zaken die het bedrijfsleven aanbelangen. Hij heeft, zo liet hij weten tegenover RTL, geen idéé waarom de Europese Commissie naar de belastingafspraken met Ikea wil kijken. 'Ik heb nog geen informatie gezien waarom men nu vindt dat deze constructie onderzocht moet worden.'

Zo is Nederland groot geworden: doen alsof de neus bloedt, en afleidingstactiek op afleidingstactiek stapelen om de rulings en de deelnemingsvrijstellingen te behouden. En als de mensen in het land woedend aan de poorten van het Binnenhof komen rammelen met de vraag waarom het internationale bedrijfsleven voorrang krijgt, terugroepen dat het uiteindelijk allemaal naar beneden sijpelt. Want banen en 'Nederland op de kaart', u weet wel.

Dat het omlaagsijpelen zich al te vaak beperkt tot de strijkstok van belastingadvieskantoren. Dat de behaalde voordelen niet zelden naar elders sijpelen, ver hier vandaan. Dat eerlijke boekenkastenbouwers kunnen fluiten naar een plekje op de markt. Daar hoor je het kabinet veel minder over.

In de strijd tussen Margrethe Vestager en de meubelboeren zet ik mijn geld op Vestager.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.