Column

'Nederland is een knotsgek dorp dat geen satire meer nodig heeft'

Als je zo nodig symboolpolitiek wilt bedrijven, doe het dan in elk geval met enig gevoel voor symboliek, vindt columnist Johan Fretz. 'Maar in Nederland zijn we inmiddels verder afgegleden naar de stripboekpolitiek.'

PVV-leider Geert Wilders praat met de pers nadat hij een brief heeft bezorgd bij de Roemeense ambassade waarin hij zijn zorgen uit over de massale arbeidsmigratie uit Roemenie. Beeld anp

Ooit was Geert Wilders een strijdbare vent waar je het hartgrondig mee eens of oneens kon zijn. Gisteren stond hij met een verkeersbord bij de Roemeense ambassade. Teloorgang of evolutie? U mag het zeggen. Geert kwam protesteren tegen het openstellen van de grenzen voor Roemeense en Bulgaarse arbeiders. Ik zou denken: wie komt er nou in deze tijd naar Nederland om te werken? Die Roemenen zijn ook niet gek. Als we die gasten hier momenteel iets niet te bieden hebben, dan is het werk.

Normaal is Wilders ook de eerste om dat te beamen, maar nu speelt er kennelijk iets anders. 'De Nederlandse bevolking is meer dan bezorgd. Bijna driekwart geeft aan meer criminaliteit en verdringing op de arbeidsmarkt te vrezen', zegt de PVV-voorman. Dat geloof ik meteen, want laten we toegeven: Geert heeft als geen ander een neus voor wat de kiezer vindt en wil zien. Die kiezer zal dus misschien niet moeten lachen om Wilders met zijn verkeersbord, die zal denken: ah, mooi zo. Daar gaat Geert, verhaal halen bij de Roemeense ambassade met een bord waar het duidelijk op staat: 'Geen Toegang' en - hoe attent - ook nog in hun eigen taal: 'Acces Interzis'.

Laat ik eens verrassen: ik schrijf hier niet over om de actie van de PVV belachelijk te maken, dat lijkt me volstrekt overbodig. Ik zit gewoon met een aantal vragen. Wie heeft dit bedacht? Graus? Bosma? Jolande Sap misschien? Daar hebben we al een tijd niks meer van gehoord, misschien adviseert zij ondertussen wel al maandenlang de PVV. Dat is tenminste een club waar autoriteit geaccepteerd wordt, zal ze denken. 'Misschien moet je iets met een object doen om je punt beeldend te benadrukken, Geert. Dat heeft mij altijd veel goeds gebracht.'

Stripboekpolitiek
Wat het bezoek van Wilders aan de ambassade oplevert, doet er natuurlijk verder niet toe. Dit is typisch symboolpolitiek, zou je zeggen. Maar dat is mijn bezwaar niet eens. Als je zo nodig symboolpolitiek wilt bedrijven, doe het dan in elk geval met enig gevoel voor symboliek. Dat zou het nog enigszins draaglijk maken. Maar in Nederland zijn we inmiddels verder afgegleden naar de stripboekpolitiek. En zeker niet alleen bij de PVV. Het is een aaneenschakeling van koddige incidenten, heel erg letterlijk gevisualiseerde woede, we zien mannetjes die met hun spraakwolkjes het een zeggen terwijl ze met hun gedachtewolkjes het andere bedoelen.

De regering is ondertussen vast bezig met serieuze zaken, hoop je. Wat je bijvoorbeeld niet verwacht, is dat er een ministerraad voor nodig is om te stemmen over de maximaal toegestane prijs van een rijbewijs (38,48 euro). Maar dat is dus ook echt gebeurd. Topoverleg: dat is nog eens wat anders dan Obama's vergaderingen met zijn legerstaf.

Het past allemaal in het beeld van een knotsgek politiek dorp dat geen satire meer nodig heeft. Er is ook geen weg meer terug. Zo'n verkeersbord past er eigenlijk helemaal bij. Dat kun je Geert niet eens kwalijk nemen. Op Prinsjesdag zal Marianne Thieme wel weer de halve biologische groentewinkel op haar jurk plakken om duidelijk te maken dat ze van natuur houdt. Tijdens de demonstraties voor de bezuinigingen op de Publieke Omroep gaat Kees van der Staaij met een kartonnen reuzendildo in een schuimrubberen kooi naar het hoofdkantoor van BNN om tegen Spuiten & Slikken te demonstreren, en straks zien we Mark Rutte met een kernbom van papier-maché op een plein in Damascus als duidelijk protest tegen Assad. Daadkracht van bordkarton, verkrijgbaar in de betere stripboekenwinkel.

Verbale klasse
Het is op zulke momenten fijn om eens op YouTube naar een willekeurig debat te kijken in het Britse Lagerhuis. Je wordt bijna dronken van geluk. Natuurlijk, de mannen en vrouwen daar maken elkaar het leven ook wel eens zuur, maar ze laten hun speelgoed thuis en strijden met verbale klasse waar gevoel van eigenwaarde en urgentie uit spreekt.

Ondertussen in Den Haag. Geert werd hartelijk ontvangen door de mensen van de Roemeense ambassade, liet hij weten. Ze hadden hem beleefd te woord gestaan en hadden naar hem geluisterd. 'Aardige jongens, die Roemenen', zoiets. Het bord had hij echter niet mee naar binnen mogen nemen, en dat deed hij dus ook niet. Dat vond ik eigenlijk het liefste beeld in dit stripboek: kwajongens Wilders en Van Klaveren, de Sjors en Sjimmie van de PVV, die hun bord heel beleefd op de stoep laten staan wanneer ze van de ambassadeur te horen krijgen dat het ding absoluut niet mee naar binnen mag. Het hadden je buurjongens kunnen zijn, die doen geen vlieg kwaad.

Johan Fretz is cabaretier en schrijver

PVV-leider Geert Wilders verlaat de Roemeense ambassade. Beeld anp
 
Op Prinsjesdag zal Marianne Thieme wel weer de halve biologische groentewinkel op haar jurk plakken om duidelijk te maken dat ze van natuur houdt
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden