nieuws uitbreiding EU

Nederland houdt deur EU dicht voor Albanië en Macedonië

Nederland is erin geslaagd de deur van de Europese Unie voorlopig dicht te houden voor Albanië en Macedonië. Samen met Frankrijk en Denemarken is het van mening dat het nog te vroeg is om toetredingsonderhandelingen te beginnen met de twee Balkanstaten. Tijdens een Europees ministersoverleg in Luxemburg werd dinsdag besloten de kwestie over een jaar opnieuw te bekijken. 

Stef Blok tijdens het overleg in Luxemburg. Foto EPA

De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, Stef Blok, zei te hopen dat Albanië en Macedonië ‘op een dag’ EU-lid zullen worden. Zij hebben vooruitgang geboekt in hun streven te voldoen aan de lidmaatschapscriteria. Maar ‘tegelijkertijd zijn ze er nog niet’. Beloftes en eerste aanzetten zijn niet genoeg, nodig is een langere periode van aanhoudende vooruitgang op het gebied van de rechtsstaat en corruptie- en misdaadbestrijding, was de boodschap van de minister.

Frankrijk vindt dat de EU eerst zichzelf moet hervormen: voordat zij toegroeit naar meer dan 30 lidstaten, moet zij haar regels zo aanpassen dat zij besluitvaardiger wordt. Met 28 landen is het nu al heel moeilijk om slagkracht te tonen, vinden de Fransen.

Duitse druk

Duitsland probeerde in Luxemburg de dwarsliggers over te halen hun weerstand te staken. ‘Wij zijn bereid het groene licht te geven. Ik zou onze vrienden in Nederland en in Frankrijk willen aanmoedigen zich bij ons aan te sluiten’, zei de Duitse minister Michael Roth. Hij wees erop dat de toetreding van Albanië en Macedonië van wezenlijk belang is voor de stabiliteit op de Balkan.

Dat laatste is ook het argument van de Europese Commissie. Zij deed in april het voorstel om toetredingsonderhandelingen te beginnen met de twee landen. ‘Stellen we ons niet open voor landen uit die zeer gecompliceerde en tragische regio en bieden we hun geen Europees perspectief, dan breekt daar weer oorlog uit zoals in de jaren negentig’, zei Juncker rond die tijd in het Europees Parlement.

Het voorstel van de Commissie werd behalve door Duitsland gesteund door Oostenrijk, Zweden, Italië, Polen, Hongarije, Tsjechië, Slowakije en Bulgarije. Zij zijn voor toelating van de landen van de westelijke Balkan: niet alleen Albanië en Macedonië, maar ook Servië, Montenegro, Bosnië en Kosovo. Met Servië en Montenegro wordt al onderhandeld over een lidmaatschap.

Strategisch belang

De voorstanders van uitbreiding van de EU met de Balkanlanden laten zich niet alleen leiden door de vrees voor hernieuwde instabiliteit op de Balkan. Ook het geopolitieke argument weegt zwaar. Zij vinden dat de EU deze strategisch gezien belangrijke regio aan zich moet binden om te voorkomen dat Rusland, Turkije en China er vaste grond aan de voet krijgen.

Nederland sluit daar de ogen niet voor, maar meent dat de EU niet de fouten moet herhalen die zijn gemaakt bij de toetreding van Bulgarije en Roemenië in 2007. Snelheid ging toen boven zorgvuldigheid, waardoor er nog steeds veel problemen zijn in de relatie met die landen, onder meer op het punt van corruptiebestrijding. Ook zijn er de conflicten met Polen en Hongarije over de rechtsstaat. Beter is het dus, meent Den Haag, om van tevoren het huiswerk beter te doen.

De hele dag werd er hard onderhandeld. Uiteindelijk trok het afwijzingsfront aan het langste eind.

Bij wijze van compromis wordt wel voor het eerst een jaartal genoemd voor het beginnen van mogelijke toetredingsonderhandelingen met Albanië en Macedonië: juni 2019. Mits er voldoende voortgang wordt gemaakt bij de misdaad- en corruptiebestrijding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.