Nederland heeft op goede grond haast met MH17-proces

Voor nabestaanden is de zekerheid van een proces nu belangrijker dan de vraag of daders worden gestraft.

Sander van Walsum
Het Joint Investigation Team presenteert de eerste resultaten van het strafrechtelijk onderzoek naar de crash van vlucht MH17 Beeld anp
Het Joint Investigation Team presenteert de eerste resultaten van het strafrechtelijk onderzoek naar de crash van vlucht MH17Beeld anp

Schoonheidsprijzen zijn bij de juridische afwikkeling van de ramp met de MH17, bijna drie jaar geleden, hoe dan ook niet te vergeven. Rusland sprak een ferm veto uit tegen de vorming van een VN-tribunaal. Daarmee kwam de constructie die het meest uitzicht bood op berechting van de daders te vervallen.

Het alternatief, een tribunaal door de vijf landen die het nauwst bij de ramp zijn betrokken (Nederland, Oekraïne, Maleisië, Australië en België), had als voordeel dat het niet snel de verdenking van nationale partijdigheid zou wekken. Rusland heeft de mogelijkheid van samenwerking met een tribunaal op deze grondslag dan ook niet onverbiddelijk uitgesloten, waarmee niet is gezegd dat het ook de daad bij het woord had gevoegd - al was het maar omdat Rusland de conclusies van de Onderzoeksraad voor Veiligheid over de MH17-ramp heeft verworpen.

Nadeel van zo'n tribunaal van vijf landen met verschillende rechtssystemen en rechtsopvattingen zou zijn dat met de voorbereiding veel tijd zou zijn gemoeid. Tijd die de Nederlandse regering liever aan de rechtsgang zelf wil besteden. Zij heeft dan ook de steun van de vier partnerlanden gevraagd, en gekregen, voor een MH17-proces onder de Nederlandse wet. Met het oog hierop stelt Oekraïne Nederlandse rechters in staat eventuele verdachten met de Oekraïense nationaliteit te vervolgen.

De doortastendheid waarmee Den Haag in dezen te werk is gegaan, wekt het vermoeden dat het strafrechtelijk onderzoek naar de MH17-ramp in een vergevorderd stadium verkeert. Los daarvan is er veel voor te zeggen om op de kortst mogelijke termijn met het proces te beginnen. Daarmee wordt voorkomen dat de zaak door procedureel gekissebis op de lange baan wordt geschoven.

Voor de nabestaanden van de MH17-slachtoffers is de zekerheid van een proces momenteel van groter belang dan de vraag of daders ook metterdaad hun straf moeten ondergaan. Maar zelfs een Nederlands MH17-proces kan op termijn tot de genoegdoening van vonnissen leiden. Zoals de Lockerbie- en Joegoslavië-tribunalen hebben laten zien, kunnen daders de protectie door ogenschijnlijk onaantastbare machthebbers op een zeker moment verliezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden