Nederland gééft al veel, VN-top of niet

'Ze zeggen wel eens dat de Verenigde Naties een machteloze instelling is, maar die overstromingen en wateroverlast hebben ze toch knap geregisseerd.' Met één voet in het vliegtuig naar de Wereldtop voor Duurzame Ontwikkeling veroorlooft staatssecretaris Van Geel van Milieu zich 'een cynisch grapje'....

Van onze verslaggever Jeroen Trommelen

Dat laatste is namelijk het probleem. Onderwerpen als klimaatverandering en energiegebruik staan formeel hoog op de agenda van de VN-top, die gisteren in Johannesburg officieel werd geopend. Maar in de praktijk maken de deelnemende ministers, actievoerders en diplomaten zich weinig illusies. Nieuwe maatregelen op milieugebied worden niet verwacht.

Het gebruik van alternatieve energiebronnen moet volgens iedereen worden bevorderd, maar aan de wens van VN-secretaris-generaal Kofi Annan om over tien jaar wereldwijd te zijn overgeschakeld op 10 procent duurzame energie kan niet worden voldaan. Ook Van Geel vindt dat niet reëel, zegt hij. En niet alleen voor Nederland: 'Gerechtvaardigde economische groei in de Derde Wereld zal ook dáár leiden tot een hoger energiegebruik.'

De Nederlandse bijdrage aan de wereldtop bestaat naast toespraken en mooie woorden vooral uit praktische projecten op hulpgebied. Het milieu als zodanig is 'uit'. Concrete projecten tegen bijvoorbeeld armoede en ziekte, voor energiebesparing of de aanleg van water en riolering zijn weer helemaal in.

Het geld van Nederland gaat naar projecten op het gebied van water en energie, voornamelijk in Afrika. Samen zijn ze goed voor honderd miljoen euro. Daarnaast belooft Nederland meer te gaan doen aan onderwijs. Daar is nu 6 procent van het budget van Ontwikkelingssamenwerking voor bestemd. Dat moet 15 procent worden.

Ook zonder VN-top zouden deze projecten waarschijnlijk zijn ondersteund, erkent staatssecretaris Van Ardenne van Ontwikkelingssamenwerking. Het geld ervoor komt volledig van haar lopende begroting.

Veel projecten zijn al geruime tijd in voorbereiding, zoals een plan voor energievoorziening op het Afrikaanse platteland dat onder de hoede van de Wereldbank wordt uitgevoerd. Maar aan het slot van de conferentie komen er wellicht nieuwe initiatieven bij. Johannesburg is óók een marktplaats van hulporganisaties en ontwikkelingslanden. 'Het alternatief bestaat uit enkel bilaterale contacten, en dat werkt ook niet.'

Als een van de weinigen geeft Nederland 0,8 procent van haar nationaal inkomen uit aan ontwikkelingshulp. Dat is meer dan het dubbele van de Europese Unie als geheel, en die gunstige positie moet volgens de Nederlandse delegatie in Johannesburg worden benadrukt.

Mede daartoe dient de komst van minister-president Balkenende, die de top volgende week vier dagen zal bijwonen. Hij zal mogelijk even optrekken met prins Willem-Alexander, die zich inzet voor waterprojecten. De premier krijgt vijf minuten om namens Nederland de vergadering toe te spreken. Het getal 0,8 procent zal in die toespraak niet ontbreken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden