Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Nederland gaf steun in Syrië – en wat er toen gebeurde zal je verbazen

Goedemiddag. Vandaag peinsde de Kamer over de vraag hoe Nederlandse legeruniformen en pick-uptrucks toch bij een terroristische organisatie in Syrië konden belanden. Ook offerde ING een van haar topmensen aan de goden van het Binnenhof en werd er - hoe kan het ook anders - getwist over de dividendbelasting

Leden van de groep Jabhat al-Shamiya. Uit onderzoek van Nieuwsuur en Trouw bleek dat zij gesteund werden met Nederlands materieel.

Hier zijn uw politieke Dagkoersen, die u uiteraard ook gratis in uw mailbox kunt ontvangen. Hoe? Dat is zo geregeld.

GESPREK VAN DE DAG
Syrië blijkt een wespennest

Steunde Nederland, zonder dat te weten, een terreurbeweging in Syrië? Die vraag, volgend op een primeur van Nieuwsuur en Trouw, heeft het kabinet in grote verlegenheid gebracht. Volgens de twee media leverde Nederland in 2017 onder andere uniformen en pick-uptrucks af aan de strijdgroep Jabhat al-Shamiya, die door het Openbaar Ministerie als terroristische organisatie is bestempeld.

Het gaat om het zogenoemde NLA-programma (Non Lethal Assistance), waarmee 25 miljoen euro was gemoeid. Dat programma is inmiddels stopgezet, maar dat maakt de zaak er niet fraaier op. Mogelijk heeft het nieuws zelfs gevolgen voor de rechtszaken tegen terugkerende Syriëgangers. Hoe sterk staat de Nederlandse staat in die zaken, als zij zelf terroristen in het oorlogsgebied heeft bijgestaan?

Het kabinet kan niet zeggen dat het niet is gewaarschuwd. Tweede Kamerlid Joël Voordewind van de ChristenUnie, de partij die nu zelf onderdeel van de regeringscoalitie is, stelde drie jaar geleden al dat de steun van Nederland aan de 'gematigde' oppositie in het door oorlog verscheurde Syrië grote risico's met zich meebracht. 

Minister Blok van Buitenlandse Zaken werd in april persoonlijk geconfronteerd met de gevaren van de steun in het programma WNL op Zondag. Telegraaf-journalist Wierd Duk wierp Blok  voor de voeten dat de 25 miljoen waarschijnlijk bij groepen is terechtgekomen die 'op grote schaal mensenrechtenschendingen hebben gepleegd'. 'Er zijn kabinetten om minder gevallen', besloot Duk.

Blok reageerde door te zeggen dat iets doen beter is dan niets doen. 'Het is juist heel logisch dat je die partijen steunt die een duw de goede kant op geven. Nogmaals, het wordt geen Zwitserland, maar je moet eraan werken.' Doet Nederland niets, waarschuwde Blok, 'dan betaalt het uiteindelijk de rekening'.

In debat met de Kamer stelden Blok en premier Rutte vandaag dat de bevindingen van Nieuwsuur en Trouw 'zorgelijk' zijn, maar dat zij eerst 'de feiten moeten kennen en uitzoeken' voor zij zich inhoudelijk over het nieuws kunnen uitlaten. De oppositie in de Tweede Kamer, die bloed ruikt, wacht intussen ongeduldig af. 

EXIT VAN DE DAG
Eindelijk vertrekt een ING'er

Minister Wopke Hoekstra van Financiën. Foto ANP

Zelf vond de top van ING dat ze zichzelf, door af te zien van de bonussen voor 2018, wel genoeg had gestraft voor de nu al beruchte witwasaffaire van de bank. De Haagse politiek dacht daar anders over en vond de publieke opinie aan haar zijde. Koppen werden geëist. Vandaag gaf ING toe aan die druk: financieel topman Koos Timmermans, sinds 1996 werkzaam bij de bank, is de man die wordt geofferd.

Minister Hoekstra van Financiën toonde zich tevreden over de knieval van ING, maar benadrukt dat er meer nodig is om de systeembank weer fatsoenlijk te laten functioneren. 'Het is verontrustend dat bij een dergelijke instelling de feiten zo ernstig waren dat de grootste transactie ooit in Nederland is aangeboden', schrijft Hoekstra, doelend op de boete van 775 miljoen euro die ING moest aftikken.

Intussen vraagt de Kamer zich af of ING echt spijt heeft, of slechts door een hoepeltje springt omdat Den Haag dat eist. 'Dat er pas consequenties volgen na zoveel maatschappelijke en politieke druk geeft te denken', zegt PvdA-Kamerlid Henk Nijboer tegen het ANP.  'Ik vraag mij sterk af of ING dezelfde conclusie had getrokken als er niet zoveel ophef was ontstaan', voegt SP'er Mahir Alkaya toe.

DEBAT VAN DE DAG
'Archiefkast vol over dividendbelasting'

Marijnissen en Rutte. Foto ANP

Hoe lang is Mark Rutte al bezig met de afschaffing van de dividendbelasting? Die vraag stelde SP-leider Lilian Marijnissen de premier tijdens het Vragenuurtje, waarvoor zij Rutte naar de Kamer riep. Afgelopen weekend meldde Trouw dat Rutte al in 2010 met Shell over de afschaffing van de belasting sprak.

Dat feit is in strijd met eerdere uitlatingen van de premier, stelde Marijnissen. Want hoe heeft Rutte ooit kunnen zeggen dat hij geen memo's over de afschaffing van de dividendbelasting kende, terwijl binnen de VVD - zo blijkt uit memo's in bezit van Trouw - al langer voor de impopulaire maatregel wordt gepleit?

'Er is geen memo, maar een hele archiefkast vol met stukken over de afschaffing van de dividendbelasting', fulmineerde Marijnissen. Rutte pareerde behendig: bij het debat over de gewraakte memo werd hem specifiek gevraagd naar stukken die bij de formatie waren besproken. 'En dit zijn geen stukken uit de formatie.'

Zelf blijft Rutte hartstochtelijk pleiten voor zijn geste aan het grootkapitaal. Die zou doorslaggevend zijn voor het behoud van de welvaartsstaat. 'Als het niet doorgaat, nemen we een onaanvaardbaar risico met de Nederlandse economie. De kans is levensgroot dat bedrijven Nederland verlaten.' 

Waarna hij de voetbalmetafoor erin gooide die hij onlangs ook al even uitprobeerde op een persconferentie. De minister-president weet wat er gebeurt als de afschaffing van de dividendbelasting niet doorgaat. 'Dan spelen we niet meer in de hoogste divisie, maar zakken we af naar de Jupiler League, of nee de euh... Keuken Kampioen Divisie. En dat ik niet meteen op die naam kan komen, zegt genoeg.'

EN DAN NOG EVEN DIT
In 't Veld verdrijft Schaake uit Brussel

Ze wilde alleen door als ze dit keer wél lijsttrekker mocht worden, maar de achterban van D66 besloot anders. En dus vertrekt Marietje Schaake, sinds 2009 actief voor de partij in het Europees Parlement, uit Brussel. Bij een interne verkiezing behaalde Schaake in de tweede ronde 45,2 procent van de stemmen. 

Dat is een hoop, maar niet genoeg om Sophie in 't Veld van de troon te stoten. In 't Veld, sinds 2004 de leider van de Europese D66-fractie, versloeg Schaake met 54,8 procent van de stemmen. Daarmee is de uitkomst identiek aan die van de interne D66-verkiezing in 2013. Ook toen dolf Schaake het onderspit tegen In 't Veld.

Kandidaat nummer drie, de 25-jarige Felix Klos, trok in de eerste ronde 16,4 procent van de stemmen. Vorige week maakte Klos nog mooie maar vergeefse sier met een aan hem gerichte brief van de Franse president Immanuel Macron.

Onderzoek naar plakkende asielzoekers

Na de Broadway-achtige afloop van de zaak Lili en Howick – hun weglopen resulteerde zaterdag in twee permanente verblijfsvergunningen – komt er een onderzoek naar andere asielzoekers die ondanks een afgewezen asielaanvraag langdurig in Nederland verblijven. De geplaagde en vanwege bedreigingen extra beveiligde staatssecretaris Harbers stelt daartoe een onafhankelijke commissie in, laat hij de Kamer weten. De commissie moet ook onderzoeken hoe kan worden voorkomen dat volgende Lili's en Howicks jaren zonder vast verblijfsrecht in Nederland blijven.

Aan de hoop van mensenrechtenadvocaten en -organisaties, namelijk dat het huidige, zeer strenge kinderpardon wordt opgerekt, maakt Harbers in dezelfde brief een einde. De kinderregeling blijft 'in haar huidige vorm gehandhaafd'.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief voortaan per e-mail ontvangen? Regel het hier heel eenvoudig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.