Nederland financiert nieuw Syrisch persbureau

Het Syrische regime heeft napalm gebruikt in Qusayr, nabij de Libanese grens. Althans, dat zeggen de bronnen van redacteur Nawar. Met een hoofdtelefoon rond zijn oren en zijn vingers op een toetsenbord gaat hij langs Facebook, YouTube en andere digitale bronnen. Hij analyseert foto's, video's en getuigenverklaringen, op zoek naar verificatie van snippers informatie. Ondertussen probeert hij zijn verslaggever in Qusayr te bereiken om met dokters en slachtoffers te spreken - maar de verslaggever is al een dag uit de lucht.

Opstandelingen in Deir al-Zor.Beeld reuters

Verderop zit een redacteur de laatste situatie in Homs in kaart te brengen, een derde probeert uit te zoeken waarom er al drie dagen geen water komt uit kranen in Aleppo. De mannen werken vanuit comfortabele leren banken in een riant appartement. De huiskamer functioneert als newsroom, er is een kamer voor de multimedia-redacteur - positie nog vacant - en in een trainingsruimte staan acht identieke zwarte Lenovo-laptops te glimmen.

'Met dank aan de Nederlandse regering', grijnst de Syrische projectmanager in de deuropening.

Rommelig
Welkom op de redactie van Syria Newsdesk, waar een groep enthousiastelingen de eerste schreden probeert te zetten naar een onafhankelijk Syrisch persbureau. De website is nog wat rommelig en een Engelse variant wordt pas volgende maand verwacht. De doelstellingen zijn er niet minder om; Syrische activisten omscholen tot professionele verslaggevers wier informatie in betrouwbaarheid en kwaliteit niet onder doet voor die van internationale persbureaus.

Het project wordt volledig betaald door het ministerie van Buitenlandse Zaken. 'Dit valt binnen de doelstelling om mediadiversiteit en -kwaliteit te vergroten en mensenrechtenverdedigers te ondersteunen', aldus een woordvoerder. 'BZ financiert een aantal projecten in Syrië voor versterking van de onafhankelijkheid van de media.' Tot nu toe zijn de kosten 300 duizend euro, zegt directeur Leon Willems van Free Press Unlimited. Deze Nederlandse organisatie zet zich in om wereldwijd persvrijheid te bevorderen en coördineert de inspanningen van Syria Newsdesk.

Informanten
'Er is een legitimiteitsprobleem met informatie uit Syrië', zegt Willems. 'Internationale media hebben nauwelijks toegang tot het land en vertrouwen op lokale activisten voor informatie. Tegelijkertijd keuren ze hun werk af als 'niet onafhankelijk te verifiëren'. Dat label willen we weghalen, en de enige oplossing is om professionele standaarden te vestigen in de gemeenschap van informanten: de Syriërs.'

Om dat te bereiken, heeft Free Press Unlimited de afgelopen maanden 32 nauwkeurig geselecteerde kandidaten getraind in het journalistieke vakwerk: feiten en bronnen checken, een neutrale houding, het schrijven van een verhaal met een kop en een staart en een logische ordening van informatie. 26 van de journalisten in spe sturen inmiddels hun eerste berichten uit Syrië.

De locatie van de redactie is geheim en de redacteuren van het piepjonge Syria Newsdesk - vier betaalde krachten en zeven parttimevrijwilligers - spreken onder een schuilnaam. Vrijwel alle landen rondom Syrië zijn immers verdeeld in voor- en tegenstanders van Damascus. Wie met een team vol Syriërs werkt aan gevoelige berichtgeving, kan maar beter voorzichtig zijn.

Het is work in progress - niet iedereen kwam even succesvol uit de training, merkt projectleider 'Sharif Karam' met een glimlach op. Een van de kandidaten werd verwijderd nadat hij hoog had opgegeven van zijn successen aan de zijde van rebellen op het slagveld - strijders of kandidaten gelieerd aan oppositiegroepen zijn niet welkom. Maar Sharif kwalificeert zeven afgestudeerden als 'sterverslaggevers die in de schoenen van professionele journalisten kunnen stappen'. De rest wordt bijgeschoold, deels online, en er is al een training gepland voor een nieuwe lichting. Daarmee heeft Syria Newsdesk een aanzienlijk groter netwerk dan welke internationale persorganisatie dan ook.
Revolutievlag

Of het beter is, blijft de vraag. De potentiële kracht is de kennis, taal en toegang en het diepe begrip van het conflict dat de uitsluitend Syrische verslaggevers hebben.

Betrokkenheid
De keerzijde is hun betrokkenheid. De journalisten in spe, hoe goed bedoelend en getraind ook, steunen een partij in het conflict. Op het kantoor van de hoofdredacteur ligt een polsbandje van de revolutievlag en je zult er lang zoeken naar een verslaggever die hoopt dat het regime in Syrië de burgeroorlog overleeft.

Maar activisten spelen nu ook al een belangrijke rol in de nieuwsvoorziening uit Syrië en de kunst is om de betrouwbare te scheiden van de propagandisten - Syria Newsdesk probeert in feite een proces dat al gaande is te formaliseren.

Ten burele spreken de redacteuren in journalistieke vaktaal over dubbelchecken en vertrouwde netwerken. De hoofdredacteur voelt verslaggevers aan de tand over hun berichtgeving, een ervaren Egyptische journalist functioneert als in-housecoach, een Nederlandse programmaleider houdt het project dagelijks op afstand in de gaten.

Free Press Unlimited zette eerder al radiostations op in Iran en het Soedanese Darfur. Een persbureau, dat zich uitsluitend richt op het informeren van andere media, is nieuw voor de organisatie. Aan enthousiasme ontbreekt het niet. 'Uiteindelijk hoop ik dat bijvoorbeeld The New York Times betaalt om onze stukken over te nemen', zegt Sharif. 'Net als ze doen voor Reuters en Associated Press.'

Zover is het nog niet. Maar FPU-directeur Willems heeft er alle vertrouwen in. 'Geloofwaardigheid krijg je door kwalitatief goede informatie te leveren', zegt hij. 'En dat gaan wij de komende maanden doen.'

Syrianewsdesk.com is al online in het Arabisch. Volgende maand moet er een Engelstalige versie komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden