Nederland en Turkije begraven de strijdbijl

Nederland en Turkije begraven voorlopig de strijdbijl en doen er alles aan om de diplomatieke rel tussen beide landen te sussen. De wederzijdse handels- en veiligheidsbelangen zijn te groot om nog langer vechtend over straat te gaan.

Natalie Righton
Turkije op de wereldkaart. Beeld anp
Turkije op de wereldkaart.Beeld anp

De relatie tussen Den Haag en Ankara knetterde vorige week nog nadat Turkije de bejegening van Turken in Nederland kwalificeerde als agressief en racistisch. 'Onjuist, ongepast, ongenuanceerd', sneerde minister Lodewijk Asscher (Integratie) binnen het uur. Minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) sprak diezelfde avond met zijn ambtsgenoot Mevlüt Cavusoglu.

Op één punt heeft Turkije ingebonden: het land 'neemt afstand' van de kritiek op de Nederlandse overheid. Wel is Ankara bezorgd om islamofobe partijen in Nederland en de negatieve sfeer die in Europa zou zijn ontstaan over Turkije. Ook de suggestie dat Turkse Nederlanders zouden sympathiseren met terreurbeweging IS: het is totaal in het verkeerde keelgat van Ankara geschoten.

Zalvende woorden

Op het departement van Koenders valt zo'n uitleg goed: geen Turkse kritiek op de overheid, slechts zorgen. Zolang de overheid nergens van wordt beschuldigd en Ankara geen beleid probeert te beïnvloeden, staat het Turkije vrij om een mening te geven, zo redeneren diplomaten.

Nederlandse diplomaten willen verder geen olie op het vuur gooien en spreken op hun beurt zalvende woorden richting Turkije. Dat komt omdat zij nog meer dossiers hebben te bespreken. Wat te denken van Nederlandse jihadstrijders die via de Turkse grens naar Syrië reizen? Of het Turkse NAVO-bondgenootschap, de mensenrechten in Turkije en de Nederlandse Patriot-raketten die nabij Adana staan?

Bij elke diplomatieke rel vragen beide landen zich af: wat is het ons waard als de relatie hierop stukloopt? Wat is het maximale dat we eruit kunnen krijgen? In deze kwestie is duidelijk dat beide partijen geen excuses gaan maken, wel kunnen ze hun standpunt luid en duidelijk verkondigen aan de binnenlandse kiezer. Dat is nu gebeurd. Het Nederlandse standpunt dat het geen buitenlandse inmenging wenst in het integratiedebat is glashelder. Net als het Turkse standpunt dat het zich verbonden voelt met landgenoten in den vreemde.

Minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken). Beeld anp
Minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken).Beeld anp

Integratiedebat

Helemaal weg is de wrevel niet. Heikel punt is de mate van bemoeienis die Turkije wil in het Nederlandse integratiedebat. Meepraten mag van het kabinet, maar meebeslissen niet. Minister Cavusoglu heeft het over deelname aan een dialoog. Wat dat precies betekent, hangt nog in de lucht. De mate waarin Ankara de Turkse Nederlanders dient los te laten, zou binnenkort grond kunnen zijn voor een nieuwe diplomatieke rel.

Ook de Tweede Kamer kan nog roet in het eten gooien. Vooral voor regeringspartij PvdA is Turkije een geliefde vijand, omdat het land zich makkelijk leent om zich stevig tegen af te zetten. Wat de VVD betreft, roept de 'pretentie (van Turkije) om te kunnen deelnemen aan het integratiedebat vragen op', aldus Kamerlid Ten Broeke. 'Nederlanders van Turkse komaf kunnen zelf deelnemen aan het integratiedebat en hebben daarvoor de Turkse regering niet nodig. Integendeel: inmenging verstoort een goed integratieproces.'

De oppositie is scherper. Het CDA wil de zaak nog niet laten rusten, aldus Kamerlid Knops. 'De kabinetsreactie is slap. Dit zijn niet zomaar beschuldigingen van een vaag landje, maar van een NAVO-bondgenoot die wij nota bene hebben geholpen met de Patriotmissie.'

Mevlut Cavusoglu, de Turkse Minister van Buitenlandse Zaken Beeld afp
Mevlut Cavusoglu, de Turkse Minister van Buitenlandse ZakenBeeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden