Rutte en Merkel lopen langs het Torentje op weg naar een restaurant tijdens een eerdere ontmoeting.

Vooruitblik Klimaatbeleid

Nederland en Duitsland voegen een dimensie toe aan hun overleg: het klimaatbeleid

Rutte en Merkel lopen langs het Torentje op weg naar een restaurant tijdens een eerdere ontmoeting. Beeld Freek van den Bergh

Een unieke gebeurtenis is het, die zich donderdag in het Catshuis afspeelt. Daar ontmoeten premier Rutte en kanselier Merkel elkaar, vergezeld van zes ministers, om over klimaatverandering te spreken – typisch zo’n mondiaal probleem dat je als land niet helemaal alleen kunt oplossen. En waarvan het handig is om te weten wat de buren eigenlijk van plan zijn.

In 2011, toen Duitsland na de kernramp in Fukushima radicaal zijn energiebeleid omgooide, ging dat nog heel anders. ‘De Atomausstieg en de Energiewende hebben destijds Nederland en Frankrijk totaal verrast’, zegt Ton Nijhuis, directeur van het Duitsland Instituut Amsterdam (DIA). ‘Dat was een buitengewoon onprettige ervaring, want dat had voor ons ook gevolgen.’

Merkel en Rutte zaten er toen ook al, maar destijds was er nog geen sprake van een goed geoliede Duits-Nederlandse ‘fietsketting’ die onder beide leiders tot stand kwam (de term ‘as’ is al geclaimd door de Frans-Duitse samenwerking). Hierbij is het Nederlandse tandwieltje weliswaar zichtbaar kleiner dan het Duitse, maar toch: als de ketting eenmaal draait kunnen beide landen soms meer bereiken, ook in de Europese diplomatie, dan alleen.

‘Klimakabinett’

Sinds 2013 treffen de Nederlandse en Duitse regeringen elkaar elke twee jaar voor bilateraal overleg. In oktober is het weer zover, in Berlijn. Maar dit voorjaar besloten Rutte en Merkel om er een dimensie aan toe te voegen: bij elkaar komen om over één thema te spreken.

Klimaatbeleid is daarvoor een mooi actueel onderwerp. Duitsland loopt in de verduurzaming van zijn energie voor op Nederland en heeft zelfs een officieel Klimakabinett dat komende maand met plannen moet komen over de manier waarop de Duitse klimaatdoelen nog gehaald kunnen worden. Dit dreigt niet te lukken, omdat ter vervanging van kernenergie niet alleen duurzame energiebronnen worden gebruikt, maar ook de bruinkoolindustrie nog op volle toeren draait.

Maar er valt ook op allerlei andere fronten nog genoeg van elkaar te leren, bezweren betrokkenen. Zo willen beide regeringen wel iets van een CO2-belasting invoeren. Maar hoe doe je dit zonder cruciale kiezers- en lobbygroepen boos te maken? Verder zijn de Duitsers weer erg geïnteresseerd in de Nederlandse klimaattafels – waarin klimaatplannen uitvoerig met maatschappelijke partijen zijn besproken.

Bruinkool versus gas

Een Duitse woordvoerder bevestigt dat het overleg in eerste instantie is bedoeld om van elkaar te leren en om plannen te coördineren. Dat laatste is nog best een uitdaging, want Nederland doet bijvoorbeeld helemaal niet aan bruinkool maar heeft kernenergie nog niet opgegeven, terwijl Duitsland nu weliswaar al veel duurzame energie opwekt, maar niet van het gas af wil. Wat in Nederland als absolute voorwaarde voor het tegengaan van klimaatverandering wordt gepresenteerd, is in Duitsland ‘een milieuvriendelijk alternatief voor steenkool of olie’.

Verwarring alom, en dus hoog tijd voor coördinatie. En met een beetje geluk heeft Nederland straks een ‘klimaatkabinet’, terwijl Berlijn een publiekscampagne begint om de Stammtisch in te ruilen voor de Klima-Tisch.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden