Nederland en België staken verzet Servië

Compromis in de maak over akkoord met Servië...

BRUSSEL Het ziet ernaar uit dat Nederland en België vandaag op een bijeenkomst van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken hun verzet zullen staken tegen de ondertekening van een samenwerkingsakkoord met Servië.

Tot nog toe weigerde Nederland, gesteund door België, de zogenoemde stabilisatie- en associatieovereenkomst (SAO) te ondertekenen, zolang Servië generaal Ratko Mladic niet heeft uitgeleverd aan het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag. Mladic wordt verantwoordelijk gesteld voor de moord bijna achtduizend mannen en jongens uit de moslimenclave Srebrenica in 1995.

Onder zware druk van andere EU-landen toont minister Maxime Verhagen zich nu bereid om water bij de wijn te doen. Samen met zijn Belgische collega Karel de Gucht stuurt de minister aan op een compromis om de pro-Europese partijen in de Servische verkiezingen van 11 mei een steuntje in de rug te geven.

Het compromis komt erop neer dat de EU-landen het akkoord wel ondertekenen, maar dat Servië pas de vruchten van de overeenkomst zal kunnen plukken als het ‘volledig meewerkt’ met het Haagse tribunaal. Of daarvan sprake is wil Nederland grotendeels laten afhangen van het oordeel van Serge Brammertz, de nieuwe hoofdaanklager van het tribunaal.

Sommige landen voelen echter weinig voor de afspraak dat de inhoud van het akkoord voorlopig niet in werking treedt. Op die manier heeft het gebaar van de EU aan het adres van Belgrado nauwelijks meer iets om het lijf, klagen zij.

Zij vinden dat de EU een groots gebaar moet maken om de uiterst nationalistische Radicale Partij van Tomislav Nikolic de wind uit de zeilen te nemen. De Radicale Partij, die niets met de EU van doen wil hebben na de erkenning van de onafhankelijkheid van Kosovo door een reeks EU-landen, ligt momenteel een paar punten voor op de pro-Europese Democratische Partij van president Boris Tadic.

‘Als de EU de deur voor Servië openzet, kan Tadic van de verkiezingen een referendum over samenwerking met de EU maken’, zegt een Brusselse diplomaat. ‘Maar met een half gebaar komt hij nergens.’

Volgens diplomaten is Verhagen overstag gegaan nadat een reeks Europese kopstukken, onder wie de Duitse bondskanselier Angela Merkel, op meer soepelheid had aangedrongen. Ook de NAVO, die 16 duizend militairen in Kosovo heeft, drong daarop aan uit vrees na de verkiezingen geconfronteerd te worden met een nationalistische regering in Belgrado waarmee op geen enkele manier valt samen te werken.

Grote vraag is natuurlijk hoe een voorwaardelijk aanbid in Belgrado zal vallen. Begin dit jaar bood de EU Servië vlak voor de presidentsverkiezingen als lokkertje een politiek akkoord aan, maar Belgrado is daar nooit op ingegaan. De conservatieve premier Kostunica was fel tegen een kniebuiging voor de EU omdat Brussel de onafhankelijkheid van Kosovo steunde.

De Servische minister van Buitenlandse Zaken Vuk Jeremic, een partijgenoot van Tadic, arriveerde gisteren al in Luxemburg om zijn EU-collega’s nog eens onder druk te zetten. Jeremic zei ervan overtuigd te zijn dat het akkoord vandaag kan worden ondertekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.