NieuwsBijdrage EU

Nederland draagt netto het meeste af aan de EU: 5,5 miljard euro

‘We’ willen graag weten wat Nederland aan de EU betaalt, en wat het daarvoor terugkrijgt. Een rekensom die vanuit Nederlands perspectief uitkomt op 5,5 miljard euro, oftewel, na aftrek van een korting, 0,67 procent van het bruto binnenlands product. Dat is goed om te weten, al draait het lidmaatschap niet alleen om geld, waarschuwt Ewout Irrgang van de Rekenkamer.

Virtuele EU-top onder leiding van Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad, in augustus.Beeld AFP

Nederland is al jaren de grootste nettobetaler van de Europese Unie. Geen EU-lidstaat draagt een groter deel van zijn bruto binnenlands product af aan Brussel. Althans, als Nederland de eigen definitie van ‘afdracht’ hanteert. Volgens een andere definitie, van de Europese Commissie, was Nederland de laatste jaren alleen in 2014 het land dat de grootste financiële bijdrage leverde aan de EU. Het verschil tussen de definities zit hem vooral in het wel of niet meerekenen van de importtarieven over de goederen die via Nederland de EU binnenkomen.

De Algemene Rekenkamer becijferde in een onderzoek dat vandaag verschijnt wat de twee definities betekenen voor een van de heetste hangijzers in politiek Den Haag: de EU-afdracht. De meeste politieke partijen, vooral die op de flanken, willen dat er (veel) minder geld naar Brussel gaat. Het Europees Parlement moet nog een akkoord geven op de EU-begroting voor de komende zeven jaar. Bij de onderhandelingen over die begroting speelt ‘de zogenoemde nettobetalingspositie van een lidstaat van oudsher een belangrijke rol’, schrijft de Rekenkamer.

Om de pijn van een hoge EU-bijdrage wat te verzachten krijgt Nederland jaarlijks een korting van circa 1 miljard euro op zijn afdracht aan ‘Brussel’. Inclusief die korting is Nederland volgens de Rekenkamer nog steeds de grootste nettobetaler, gevolgd door Duitsland. Zo was het saldo van de afdrachten minus de inkomsten vorig jaar 5,5 miljard euro, oftewel 0,67 procent van het Nederlandse bbp. Zonder de korting zou Nederland 0,8 procent van zijn economie hebben afgedragen aan de EU.

Toegevoegde waarde

‘Maar wat zegt het nou eigenlijk?’, vraagt voormalig SP-Kamerlid en thans collegelid van de Rekenkamer, Ewout Irrgang, zich af in een ingezonden artikel vandaag in de Volkskrant. ‘Een eenkennige blik op de EU kan erdoor worden versterkt. De toegevoegde waarde van de EU laat zich immers moeilijk aflezen uit deze overzichten. Het gaat daarbij veel meer om vragen als: wordt onze economie sterker en gezonder door de EU, kunnen we prettiger leven, wonen, werken, reizen en zijn we veiliger?’

Toch wil de Rekenkamer weten ‘wat we als EU-burgers betalen aan de EU en wat we er voor terugkrijgen’. Zo valt het bijzonder moeilijk aan te geven of EU-subsidies nuttig, nodig en goed besteed zijn. Zolang dat niet duidelijk is, stelt Irrgang, ‘ligt verspilling op de loer’. Vorig jaar bleken landbouwsubsidies voor een aanzienlijk deel terecht te komen bij Nederlandse boeren ‘met een inkomen van meer dan twee keer modaal’.

Van de 28 EU-lidstaten vorig jaar, dus inclusief het Verenigd Koninkrijk, betaalden er tien meer dan ze ontvingen en kregen 18 landen meer van de EU dan ze aan Brussel afdroegen. Althans, volgens de ‘afdracht-definitie’ van de Commissie. De Nederlandse definitie, waarbij aan de inkomstenkant ook bijvoorbeeld wordt gekeken naar wat een EU-land aan het bureaucratische apparaat van de EU kan verdienen, pakt vooral voor België bijzonder uit. Van een netto-betaler wordt het een netto-ontvanger door de vergoeding die het krijgt voor de huisvesting van de EU-instellingen in België.

Verder lezen

Opinie: Waarom weten we niet wat EU Nederland oplevert?
We moeten oppassen voor een eenzijdige focus op wat lidstaat Nederland per saldo afdraagt aan de Europese Unie, betoogt Ewout Irrgang van de Algemene Rekenkamer.

EU-president Charles Michel: ‘Het was een zeer moedige positie die Rutte innam’
Bijna ging het verkeerd op de EU-top waarop over de meerjarenbegroting van de EU werd onderhandeld. ‘Er waren momenten dat de adrenaline door je aderen gierde, dat de emoties hoog opliepen’, zegt EU-president Charles Michel.

Veto-eis Rutte over herstelmiljarden ergert EU-collega’s
De eis van premier Rutte voor een veto over de besteding van de Europese herstelmiljarden, stuit op groot verzet bij zijn Europese collega’s. Die vinden het onwerkbaar, juridisch niet haalbaar en een politiek onwenselijke bemoeienis van lidstaten met elkaars begrotingsbeleid.

Zo komt Europees geld in Nederland terecht
De EU is een geldverslindende operatie, vinden critici, en Nederland betaalt te veel. Onzin, zeggen de voorstanders, de EU levert ook veel op. De kosten en baten van de unie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden