Nederland - Chili: een oranje muur met doorgeefluikje

Een luizige counterploeg had een oranje tenue aangetrokken, stelde zich voor als het Nederlands elftal en plaatste zich ruim anderhalf uur later als winnaar van groep B voor de achtste finales van het WK, na een 2-0 zege op Chili. Sportverslaggever Willem Vissers was erbij en zag een Nederlands elftal dat geen mooi voetbal speelt, maar wel resultaat boekt.

Robben in actie tijdens Nederland-Chili. Beeld epa

Poldercatenaccio trekt een succesvol, sensationeel spoor over het wereldtoneel van het voetbal, met de hitte van Fortaleza als volgende tussenstap op weg naar eeuwige roem. Flair en branie trekken langzaam weg uit het gezicht van Oranje, dat voetbalt als een investeringsmaatschappij: als het resultaat goed is, volgen de bonussen vanzelf.

En de bonus is riant: drie groepszeges, net als vier jaar geleden in Zuid-Afrika. Tien doelpunten gemaakt, plus een ogenschijnlijk interessante marsroute door het verdere toernooischema.

Afgezien van alle esthetische bedenkingen tegen het afbraakvoetbal: de tactiek van de verschroeide aarde werkte perfect. Oranje is superfit, vecht imposant, is geweldig voorbereid, treedt op als vriendenploeg, heeft goede invallers en speelt tegenstanders kapot in de tweede helft. Hulde.

De wissels
Belangwekkend waren, niet voor het eerst, de wissels van bondscoach Louis van Gaal, wiens gewoonte om alle 23 spelers te blijven motiveren door werkelijke interesse in ze te tonen, tot zijn specialiteiten behoort.
Ruim vijf minuten nadat hij was ingevallen zag Depay zijn ziedende schot overgetikt door doelman Bravo. Na de korte hoekschop zette Janmaat de bal voor, waarna de voor Sneijder ingevallen Leroy Fer een verdieping klom in stadion Itaquera en de bal steenhard in de hoek kopte.

Beeld afp
Beeld getty

Sensationeel was zelfs de 2-0, in blessuretijd. Nigel de Jong, brein in de radarkamer van defensiecentrum Holland, stuurde Robben precies op tijd de diepte in. Robben, vermoedelijk de beste speler van het toernooi, dribbelde, keek, dribbelde en gaf de afgemeten voorzet, waarna de instormende Depay de bal intikte. Wereldgoal.

Je zou je kunnen afvragen: waarom valt Depay pas in de 69ste minuut in? Je kunt ook zeggen: de Chilenen snakken naar adem, waarna het extra wapen de zaak afmaakt.

Maar wat was Nederland - Chili als kijkspel lange tijd een vreselijk duel, althans, voor mensen die voetbal als meer beschouwen dan een spannend tijdverdrijf, als een belegging met een fijn rentepercentage, of als een lekker potje verdedigen. Voetbal in oranje was eens een kwestie van fantasie, van lust tot aanvallen, van stralend plezier. Oranje trok de kijker gebiologeerd naar het scherm. De wereld sprak van de Oranje Machine.

Een Oranje Muur
Het is een Oranje Muur nu, met een doorgeefluikje voor een zeldzame aanval. Het is nog een graadje erger dan vier jaar geleden, met Bert van Marwijk als bondscoach. De specialiteit was eens: schitterend leven blazen in wedstrijden. En nu? Eerst doodmaken, dan toeslaan. En nu Van Persie was geschorst: Robben tegen de rest. Mocht Van Gaal, vroeger trots reppend over percentages balbezit, willen weten hoe de verhouding vanavond was? 37 procent. Voor Nederland dan.

Maar hij haalt het maximale uit de kwaliteiten van de spelersgroep. De kwaliteit ontbreekt voor voetbal van het werkelijk offensieve soort, hoewel de vertoning van maandag het andere uiterste was. Voetbal is de grootste sport op aarde geworden door de magie van het spel waarin niet alleen resultaat telt, doch ook artisticiteit, lef en kunde.

Louis van Gaal, eens de hogepriester van het offensief, predikt nog slechts voor eigen parochie, de heilige graal van het resultaat. Dat mag, dat is niet verboden, dat is zelfs een fascinerend proces om te aanschouwen. De Chilenen vielen namelijk voorzichtig en onmachtig aan, Nederland hield tegen en gokte vooral op Robben, want Lens lag vooral op de grond. Robben is gelukkig in de vorm van zijn leven. Hij bracht de stralende hemel in São Paulo iets dichter bij het aardse bestaan.

Beeld ap
Beeld afp

Ja, tactisch is het briljant en ja, tegen Spanje was het allemaal te begrijpen. Maar nu, nu de volgende ronde al was bereikt? Ach, Nederland wilde per se de groepswinst, om in een makkelijker kant van het schema te geraken, en dus bleef Van Gaal bij zijn 5-3-2 formatie. Kuijt was linksback met summiere aanvallende intenties, Blind schoof iets verder naar het centrum, op de plek van de nog herstellende Martins Indi.

Wachten, terugspelen
Kuijt als linksback, nog vier verdedigers, drie middenvelders. Wachten, terugspelen, weer wachten, overtredingen maken. Verder gebeurde niets. Sneijder, wat doet die eigenlijk? Tegenwoordig houdt hij zijn schaduw bij met rennen, maar hij was eens een nummer tien, een aangever met een splijtende pass. Nu: een dravertje, zijn plek niet meer zeker. Ook Wijnaldum was onzichtbaar.

In aanvallende zin was het opnieuw Robben troef. De beste kans voor rust was voor hem, na een prachtige dribbel vanaf de middenlijn naar de linkerkant van het veld. Zijn schuiver ging voorlangs.

De Chilenen waren ongevaarlijk, hoewel met name Sanchez voor alles ging liggen, hopend op een strafschop. De voortreffelijke scheidsrechter uit Gambia, Gassama, trapte in geen enkele akte van toneel.

Na rust acteerde Oranje iets aanvallender, net als in de voorgaande duels. Na de Spanjaarden en Australiërs werden ook de Chilenen kapot gespeeld door dat hoe dan ook gedenkwaardige elftal van 2014.

Beeld afp
Beeld afp
Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden