Nederland betaalt 'hoofdprijs' voor medicijnen tegen kanker

Nederland betaalt vaak veel meer voor nieuwe, dure kankergeneesmiddelen dan andere Europese landen. De verschillen lopen op tot meer dan 50 procent. Dit blijkt uit internationaal onderzoek onder leiding van het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis, dat vandaag wordt gepubliceerd in The Lancet Oncology.

Een apothekersassistente zoekt medicijnen bij elkaar. Beeld anp

'Nederland betaalt de hoofdprijs', zegt Carin Uyl-de Groot, hoogleraar evaluatie van de gezondheidszorg aan de Erasmus Universiteit. Dat kan te maken hebben met een slechte onderhandelingspositie, denkt ze. 'Wij hebben nooit, zoals sommige andere landen, een drempelwaarde gehanteerd voor de prijs van geneesmiddelen, dus farmaceuten kunnen vragen wat ze willen.' Hoogleraar medische oncologie Koos van der Hoeven (Radboudumc): 'Wij zijn een klein land en kunnen geen vuist maken. En als we al onderhandelen, beginnen we daar vrij laat mee, als een medicijn al op de markt is.'

Farmabedrijven overleggen met elk land apart over de prijs van kankergeneesmiddelen en laten daarbij geheimhoudingsdocumenten tekenen. De onderzoekers slaagden er voor het eerst in om van de 21 grootste kankercentra uit 15 landen toch prijsinformatie te verkrijgen. De gegevens zijn van groot belang in de discussie over de oplopende kosten van nieuwe kankergeneesmiddelen, een probleem dat in alle Europese landen de zorg onder druk zet. In Nederland is volgend jaar, vergeleken met 2014, 300 miljoen euro meer nodig, boven op de 675 miljoen die nu al aan geneesmiddelen tegen kanker wordt uitgegeven. Ziekenhuizen kunnen dat niet meer betalen, zo bleek deze zomer uit een rapport van KWF Kankerbestrijding.

'Ik ben een hele dure kankerpatiënt geweest'

Lees hier de Nieuwsbreak met filmmaker en oud-kankerpatiënt Meral Uslu.

Forse ontwikkelingskosten

Volgens farmaceuten hebben hun hoge prijzen te maken met de forse ontwikkelingskosten, maar ze weigeren daarover openheid te geven. De enorme prijsverschillen maken duidelijk dat hoge kortingen mogelijk zijn. Dat geeft ruimte aan de onderhandelingstafel, denkt Van der Hoeven. 'Als een medicijn 60 procent goedkoper kan, dan heb ik dat graag.' Uyl: 'Dit onderzoek maakt duidelijk dat we Europees moeten gaan inkopen. Samen zijn we sterker.'

De onderzoekers vergeleken de prijs van de negen kankergeneesmiddelen die het meeste zorggeld opslokken en concluderen dat Nederland bij zeven daarvan in de top-3 staat van meest betalende landen. Het lijkt erop dat rijke landen meer betalen, schrijven de onderzoekers, maar van een strikt patroon is geen sprake. Sommige landen weten hoge kortingen te bedingen. Zo krijgen Spaanse kankercentra 40 procent korting op de officiële verkoopprijs van het medicijn ipilimumab (tegen melanoom) en Nederland slechts 2 procent.

Kosteneffectiviteit

Toch lijkt het erop dat Nederland niet langer de hoofdprijs wil blijven betalen. Tot voor kort kwamen dure geneesmiddelen automatisch in het verzekerde pakket als de meerwaarde voor patiënten was aangetoond. Sinds kort wordt ook naar de kosteneffectiviteit gekeken. Vorige week raadde een adviescommissie voor het eerst af om een nieuw kankermiddel in het verzekerde pakket op te nemen. Nivolumab, een medicijn tegen longkanker, verlengt het leven met gemiddeld drie maanden en zou 134 duizend euro per gewonnen levensjaar kosten. Het moet ruim 40 procent goedkoper worden om kosteneffectief te zijn. Twee maanden geleden werd duidelijk dat de prijs van borstkankermedicijn pertuzumab (merknaam Perjeta, kosten 150 duizend euro per gewonnen levensjaar), dat nu nog wordt vergoed, moet worden gehalveerd om het kosteneffectief te maken.

Minister Edith Schippers van Volksgezondheid wil nog niet op het onderzoek reageren. Binnenkort publiceert ze haar geneesmiddelenvisie, waarin ze zal ingaan op de betaalbaarheid en de prijzen van medicijnen, aldus een woordvoerder. Het ministerie heeft sinds kort een bureau dat (vertrouwelijke) prijsonderhandelingen voert met de industrie over te dure medicijnen. 'We zijn aan het leren', zegt Uyl.

Beeld anp

Aanval

Zorgverzekeraar VGZ opent de aanval op farmaceuten door medicijnen grootschalig in te kopen. Lees hier meer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden