Nederlagenstrategie

DAT DE fracties van PvdA en D66 aan de vooravond van het finale HSL-debat alsnog hebben gekozen voor de lijn door het Groene Hart is niet verrassend en inhoudelijk goed verdedigbaar....

Beide fracties hebben er de afgelopen maanden alles aan gedaan om duidelijk te maken dat hun voorkeur uitging naar de Bos-variant. Zij slaagden er zelfs in daarvoor een Kamermeerderheid te mobiliseren. Maar nu het er op aankomt, durven zij daarop niet voort te bouwen. Dat zou tot een 'onaanvaardbaar' van het kabinet hebben geleid, waarvoor zij tenslotte toch hadden moeten buigen.

Nu is die buiging in de beslotenheid van het Torentje gemaakt. De politieke schade blijft zo beperkt, omdat het kabinet in de Kamer geen machtswoord hoeft uit te spreken. Maar PvdA en D66 staan wel in hun hemd. De oppositie beschuldigt hen uiteraard van gezwabber en wijst er al even terecht op dat de wijze waarop de ommezwaai tot stand kwam, een weinig dualistische indruk maakt.

De fractievoorzitter van de PvdA verweerde zich onlangs in Buitenhof tegen de beschuldiging dat zijn fractie een nederlagenstrategie zou volgen. Ook een regeringsfractie mag, ja moet, na een eindvoorstel van het kabinet blijven proberen er nóg iets beters uit te slepen, aldus Wallage. Deden we dat niet, dan zou dát ons worden aangewreven.

In beginsel heeft Wallage gelijk. Maar om dat gelijk te krijgen, moet het door hem verdedigde halfslachtige dualisme nu en dan wel tot politieke of materiële resultaten leiden.

De VVD lukt dat vaak wel. Als de liberalen zich keren tegen het kabinetsbeleid gaat het overigens vaak om kleine kwesties en zelfs dan is de materiële winst beperkt. De ecotax, een 'onding', kwam er toch. Het verzet tegen de benzine- en tabaksaccijns wierp ook weinig vruchten af. Maar de VVD gaf wel precies de politieke signalen af die zij nuttig achtte.

Dat kan van het halfslachtige verzet van D66 en PvdA tegen Beek en de HSL niet worden gezegd. Bij Beek hield de D66-fractie de rug tenminste nog recht. Maar de PvdA ging om en werd met hoon overladen. Materieel werd er hoegenaamd niets bereikt.

Bij de HSL is het van hetzelfde laken een pak. Erg verwonderlijk is dat niet, want PvdA en D66 opponeerden tegen een project waarmee het prestige van Kok en het kabinet verbonden was. Dat was een op voorhand verloren strijd. De kloof tussen twee tracés is met een compromis moeilijk te overbruggen. In de jongste voorstellen van minister Jorritsma is daartoe dan ook nauwelijks een poging gedaan.

Gezichtsverlies voor beide fracties is het resultaat. Dat is toch wel een beetje een nederlagenstrategie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.