Nieuws

Nederlaag in Eerste Kamer dreigt voor kabinet: renteverhoging studieleningen op losse schroeven

De door het kabinet voorgenomen verhoging van de rente op studieleningen staat op losse schroeven. Minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs) zegt dat ‘alle mogelijke opties worden verkend’, nu haar controversiële voorstel niet op een meerderheid in de Eerste Kamer lijkt te kunnen rekenen.

Van Engelshoven heeft reden om te twijfelen aan de levensvatbaarheid van haar plan na het debat over de omstreden renteverhoging, dinsdagavond in de Eerste Kamer. Senator Anne-Wil Duthler, die onlangs door de VVD uit de fractie werd gezet, liet daar doorschemeren dat ze volgende week dinsdag tegen het voorstel zou stemmen. Ook de senatoren van haar eigen D66 stelden dat Van Engelshoven de ‘grote zorgen’ over het plan niet had weten weg te nemen.

Omdat de voltallige oppositie zich al eerder tegen de renteverhoging keerde, leek een meerderheid daarmee uit het zicht te raken. Liever dan een ‘Nacht van Duthler’ of bonje in eigen kring af te wachten, besloot de D66-minister het voorstel mee terug te nemen naar het kabinet voor overleg.

Na de ministerraad zei Van Engelshoven woensdag dat er nog geen beslissing is gevallen. ‘Uiterlijk dinsdag zal ik de Eerste Kamer informeren.’ De optie om het plan terug te trekken liet zij daarmee open.

Premier Mark Rutte wilde niet op de zaken vooruitlopen, maar gaf toe dat het proces ‘niet zonder slag of stoot verloopt’. Of het extra vervelend is dat het zijn voormalig partijgenoot Duthler is die het kabinet een stok tussen de spaken dreigt te steken? ‘Elke senator heeft het volste recht om zonder last of ruggespraak de mind op te maken.’

In strijd met verdrag

In het voorstel van Van Engelshoven gaan studenten vanaf volgend jaar meer rente betalen over hun studieschulden. Op een gemiddelde studielening van 21.000 euro zouden oud-studenten 5.000 euro kwijt zijn door de hogere rente. Op den duur levert dat de schatkist 226 miljoen euro per jaar op, berekende Van Engelshoven. Volgens de D66’er is het de enige manier om het leenstelsel betaalbaar te houden: de staat legt nu ieder jaar geld bij om de huidige rente op de studieleningen laag te houden.

Studentenorganisaties zijn woedend over de renteverhoging, slechts vier jaar na de invoering van het leenstelsel. Volgens de organisaties druisen de plannen van Van Engelshoven in tegen een door Nederland getekend verdrag van de Verenigde Naties. De opbrengsten van de verhoging vloeien niet naar het onderwijs, maar naar de algemene middelen. Meerdere hoogleraren onderschrijven dat de wetswijziging daarmee op gespannen voet staat met het VN-verdrag.

Ook binnen de coalitie bestaat weerstand tegen de renteverhoging, een afspraak uit het regeerakkoord. Op een partijcongres in maart namen D66-leden een motie aan waarin de Eerste Kamerfractie werd opgeroepen tegen de renteverhoging te stemmen. CDA en ChristenUnie zijn fundamenteel tegen het hele leenstelsel, maar moesten zich tijdens de kabinetsformatie neerleggen bij de handhaving van het stelsel.

Studieleenstelsel wankelt 

In navolging van het Tweede Kamerlid Zihni Özdil trekt ook GroenLinks-leider Jesse Klaver zijn handen af van het leenstelsel voor studenten. Hij zegt het met Özdil eens te zijn ‘dat het plan niet goed werkt’. Voor de zomer komt de partij met alternatieven. Daarmee brokkelt de politieke steun voor het leenstelsel weer iets verder af.

GroenLinks-Kamerlid Özdil vertrekt

De fractie van GroenLinks heeft Kamerlid Zihni Özdil aan de kant gezet. Volgens de fractie is er sprake van een vertrouwensbreuk omdat Özdil een gesprek met partijleider Jesse Klaver heeft proberen op te nemen.  Directe aanleiding voor de breuk is het interview waarin Özdil GroenLinks opriep het leenstelsel niet langer te steunen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden