NDT danst Kylián vaarwel

Ze moeten het voortaan doen zonder zijn bezielende leiding en choreografieën. Nog één keer danst het Nederlands Danstheater met de ziel van Jirí Kylián.

DEN HAAG - In zijn broekriem steken enveloppen: afscheidskaarten die choreograaf Jirí Kylián (66) heeft gekregen van vrienden en fans. Nog één keer is het zijn avond, donderdag in het Lucent Danstheater in Den Haag. Het Nederlands Dans Theater (NDT) danst vier redelijk recente choreografieën uit zijn rijke oeuvre van meer dan 75 NDT-werken: Vanishing Twin (2008), Claude Pascal (2002), Tar and Feathers (2006)/Click-Pause-Silence (2000). Het publiek trakteert hem op een minutenlange ovatie.

Artistiek leider Paul Lightfoot, Kyliáns kroonprins, komt op met bloemen en een fles goede champagne ('voor als hij het waagt de bloemen het publiek in te gooien'). De dansers danken hem voor de intensieve samenwerking tijdens het herinstuderen. Voor het laatst, in ieder geval voor de komende paar jaar. Kylián verzoekt het NDT tot september 2017 zijn repertoire niet uit te voeren. Voor eigen bestwil, zegt de geboren Tsjech over zijn opvallende beslissing. Het internationale topdansgezelschap, dat hij zelf een kwart eeuw leidde en waarvoor hij 35 jaar lang choreografieën maakte, moet investeren in nieuwe ontwikkelingen. Niet in behoud van zijn repertoire, hoe wereldvermaard ook.

Blijkbaar had het Haagse dansgezelschap dit eigenwijze zetje van buitenaf nodig om de navelstreng door te knippen, een pijnlijk proces. Zo voelt dit Kyliándrieluik als een afscheidsavond, al was dat eigenlijk niet de bedoeling. Let wel: geen afscheidsféést, daarvoor rouwen te veel mensen om de verwijdering tussen Kylián en het NDT, hoezeer ze zijn daad ook respecteren. Kylián krijgt rust om zijn agenda volledig met nieuwe projecten te vullen en het NDT de opdracht met een fris artistiek profiel de hort op te gaan.

Dansen in het nu

Beiden waren nerveus vooraf, Kylián en Lightfoot. Maar ze zijn verrast door de dansers die 'bij hun uitvoering zo de diepte in zijn gegaan'. Kylián reageert zoals vaak met een mop: 'Om zijn tuin van 5 bij 5 meter te verkopen, prijst een Jood de lap grond aan als grootgrondbezit. Een koper schampert over de maten, maar de Jood zegt: je vergeet de hoogte en de diepte. De dansers geven mijn werk hoogte en diepte.'

Zelf roemen de dansers vooral Kyliáns opdracht altijd in het heden te dansen. En om door alle technische en lyrische virtuositeit jezelf te laten zien. Jorge Nazal (35): 'Vanavond zei hij het weer voor we opgingen: be calm, be sharp, be yourself, make it your own. In elke choreografie van hem vind ik de duetten aan het eind het mooist, omdat die het menselijkst zijn; dan laat iedereen zichzelf zien.'

Medhi Walerski (34): 'Jirí's werk gaat altijd over tijd. Het mysterieuze is dat hij je als danser het gevoel geeft de tijd te kunnen stopzetten.' Natuurlijk leggen ze zich neer bij het feit dat ze zijn werk voorlopig niet meer dansen. Walerski: 'Kylián heeft ons geleerd in het nu te leven en te dansen, dus zo kijken we ook hier tegenaan.' Maar jammer vinden ze het wel. Nazal: 'Het NDT voert zijn werk op het hoogst denkbare niveau uit. Wij weten precies wat hij wil zeggen. Andere gezelschappen kunnen dat niet.' En Myrthe van Opstal (25), een van de jongste dansers, betreurt dat ze te kort, pas vier seizoenen, heeft kunnen kennismaken met zijn werk. 'Kyliáns oeuvre was een van de redenen waarom ik droomde van een carrière bij NDT. Nog net voor het eind heb ik veel van hem geleerd. Hij dwingt ons op zoek te gaan naar donkere kanten. Naar de kleine storm in ons lijf. Daar ben ik hem dankbaar voor.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden