Ndiaga Samp toont grote veerkracht

Zoals aangekondigd zal deze rubriek handelen over het open toernooi van Nijmegen, dat precies drie weken geleden in een overwinning voor de Senegalees Ndiaga Samb eindigde....

Ik schreef vorige week al dat Ndiaga Samb ook in Den Haag een prominente rol speelde. Maar door een onfortuinlijke nederlaag in de voorlaatste ronde raakte Samb om te beginnen zijn gedeelde eerste plaats kwijt. Een dag later, in de allesbeslissende slotronde, overkwam hem het volgende:

Koeperman-Samb

(Den Haag 1998)

1.32-28 20-25 2.37-32 15-20 3.41-37 10-15 4.34-29 17-22 5.28x17 11x22 6.46-41 5-10 7.40-34 6-11 8.34-30

Koeperman kiest voor een zelden voorkomende, ofschoon niet helemaal onbekende vertakking van wat wel de Vermin-variant genoemd wordt.

8...25x23 9.32-28 23x32 10.37x6 19-23 11.45-40 14-19 12.41-37 16-21?!

Gewoon 12...10-14, zoals gespeeld werd in partijen als Merkin-Andreiko (kamp. USSR 1961) en Pershad-Luteyn (onderlinge competitie RDG 1978), verdiende wat mij betreft de voorkeur. Aan het opkomen van schijf 16 kleven bezwaren van zowel positionele als combinatieve aard.

13.37-32 21-26 14.33-29!?

De inleiding tot een op zich originele damzet, die echter geen concreet voordeel zal opleveren. Daarom kwam ook een rustig vervolg als 14.31-27 of 14.33-28 26x37 15.42x31 in aanmerking.

14...23x45

Gedwongen, want 14...26x28? verliest uiteraard door 15.38-32! +.

15.35-30! 26x28 16.30-24 19x30 17.39-33 28x39 18.43x5 18-22!

Zo maakt zwart de vijandelijke dam weer onschadelijk.

19.5-46 4-10 20.46x5 9-14 21.5x11 7x16

Er is nu een uitgewoede stelling van wederzijds nog maar negen schijven ontstaan, die in geen andere uitslag dan remise lijkt te kunnen eindigen. Maar het hoogst ongewone karakter van de stand, met dat dubbele 'Sargin-detail' (de opposities 6/1 en 45/50), zal ertoe bijdragen dat Samb binnen de kortste keren opnieuw onderuit gaat...

22.38-32 2-7 23.44-39 15-20 24.42-38 12-18 25.36-31 8-12 26.38-33 13-19 27.31-27 20-24?

Waarschijnlijk al de beslissende fout!

28.39-34! 18-22 29.27x18 12x23 30.49-44! 7-12 31.44-40! 12-18 32.32-27!

Uit! Zwart zal binnen twee zetten moeten offeren.

32...3-9 33.48-43

Zie diagram 1

33...24-30 34.34x25 45x34 35.33-29! 18-22 36.27x18 23x12 37.29x40 19-24 38.43-38! 12-18 39.50-44 16-21 40.38-32! 18-22 41.44-39 24-29 42.40-35 9-14 43.39-34 29x40 44.35x44 22-27 45.32-28 21-26 46.28-23

Zwart geeft het op, en terecht: over enkele zetten brengt het offer 12-7(!) enz. wit zelfs met tempowinst op dam.

Dat was een even kort als onderhoudend partijtje. Maar de zwartspeler zelf zal de lol er niet van hebben ingezien: door deze tweede achtervolgende nederlaag maakte Samb een vrije val in het klassement en moest hij met een onthutsende negentiende(!) plaats genoegen nemen...

Des te bewonderenswaardiger was het dat hij, toen hij slechts één dag later in Nijmegen aan de start verscheen, zijn spel niet negatief liet beïnvloeden door de ontknoping van 'Den Haag'. Eerder leek het tegendeel het geval.

Samb begon met frisse moed aan wat vroeger het 'Rondje Goffert' heette, en liet niet minder dan zes overwinningen op rij aantekenen! Dat was voldoende om het toernooi min of meer freewheelend uit te spelen.

Door rustige remises met Van Aalten en Krajenbrink, alsmede een buitengewoon spannende puntendeling met de Wit-Rus Boelatov, behield hij een voorsprong van een punt op WK-kandidaat Schwarzman.

Die moest hij zich in de slotronde van het lijf zien te houden, en dat lukte. Anders dan in het Kandidaten-toernooi van Stadskanaal 1997, waarin Samb tot tweemaal toe verloor van Schwarzman, hield hij de Moskoviet ditmaal op remise. Daardoor eindigde Samb met 16 uit 10 als eerste, één punt vóór Krajenbrink en Schwarzman. Hieronder de (aanvals)partij die Samb op de tweede speeldag van de Doetinchemmer Marcel Knipper won, nadat hij in de openingsronde Greveraars had verslagen. Later in het toernooi zou hij ook spelers als Clasquin en Kos(!) aan zijn zegekar binden.

Knipper-Samb

(Nijmegen 1998)

1.33-28 20-25 2.32-27 19-23 3.28x19 14x23 4.39-33 10-14 5.44-39 14-20 6.37-32 9-14 7.50-44 5-10 8.41-37 17-22 9.46-41 13-19 10.27-21?! 16x27 11.32x21 11-17 12.21-16 8-13 13.31-27 22x31 14.36x27 4-9 15.38-32 6-11 16.33-28 2-8 17.41-36 1-6 18.37-31 17-22 19.28x17 11x22 20.31-26 22x31 21.26x37 6-11 22.34-29 23x34 23.40x29 12-17 24.36-31 8-12 25.42-38 3-8 26.47-42 17-22 27.44-40 11-17 28.39-33 19-23 29.31-26 23x34 30.40x29 14-19 31.37-31

En vooral niet 31.32-28? wegens 31...18-23!, 32...17-22! en 34...25-30 +.

31...10-14 32.49-44 19-23 33.35-30 25x34 34.29x40 13-19 35.43-39 20-24 36.31-27 22x31 37.26x37

Zwart gaat al bijna de hele partij aan de leiding, maar het is moeilijk, zo niet onmogelijk de witte stand te 'kraken'. Samb bedenkt een origineel, zij het niet geheel risicoloos plan:

37...17-22 38.37-31 8-13 39.31-26 23-28!? 40.32x23 19x28 41.40-34 14-20 42.45-40?

Hierna wordt zwarts moed beloond. Wit had een omsingelende opstelling met 42.26-21, 43.42-37 en vervolgens 44-40-35! enz. moeten innemen.

42...9-14 43.42-37 18-23! 44.38-32 24-29! 45.33x24 20x29

Ziedaar het levensgrote verschil: de zwarte indringer op 29 kan nu niet worden afgeruild.

46.34-30 13-19 47.39-34 15-20 48.30-25 20-24 49.44-39 12-17!

Zie diagram 2

Zwart staat ronduit schitterend.

50.37-31 28x37 51.31x42 29-33! 52.39x28 22x33!

En niet 52...23x32? in verband met de remise-combinatie 53.34-29!, 54.26-21 en 55.42-38 =.

Tegen de dreiging 53...24-30 + kan wit zich nu niet met 53.40-35 verweren wegens 53...33-38! en 54...23-29 +. Dus:

53.42-38 33x42 54.48x37 23-28!

Dit is inderdaad sterker dan 54...24-30?! 55.37-31 30x39 56.40-34 39x30 57.25x34, waarop 57...23-29? 58.34x23 19x28 niet meer dan remise zou opleveren na 59.31-27 28-33 60.26-21!! 17x26 61.27-22 7-12 (wat anders?) 62.16-11 12-17 63.11-7 17x28 64.7-1/2 enz.

55.37-31 19-23 56.31-27 28-33 57.27-22 17x28 58.26-21 33-38 59.21-17 38-42 60.17-12

Wit moet wel een tweede schijf geven, want na 60.17-11 7-12 61.11-6 42-47 brengt hij het niet eens meer tot een dammeneindspel.

60...7x18 61.16-11 42-47 62.11-7 18-22 63.40-35 14-19 64.34-30 47-29 65.7-2 29-47

Wit geeft het op. Knipper had weliswaar nog één speelbare zet (66.2-11), maar op den duur zou zwart ongetwijfeld door overmacht hebben gewonnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden