NCTV: terugkerende jihadisten vormen bedreiging voor Nederland

Terugkerende jihadisten kunnen een bedreiging vormen voor de veiligheid in Nederland. De verwachting is dat het aantal mensen dat vanuit Syrië en Irak naar Nederland terugkeert, gaat toenemen als het kalifaat valt. Het uiteenvallen van het kalifaat kan bovendien een reden zijn voor geradicaliseerde jongeren in Nederland om hier over te gaan tot een aanslag.

Strijders van Islamitische Staat in Syrië.Beeld afp

Dit staat in het maandag gepubliceerde Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Dick Schoof. Het dreigingsniveau staat nog altijd op niveau 4, op een schaal van 5. Dat wil zeggen dat de kans op een aanslag in Nederland reëel is, maar dat er geen concrete aanwijzingen zijn voor een aanslag. Op dit moment zijn nog ongeveer 190 van de in totaal 270 uitgereisde Nederlandse jihadisten in Syrië en Irak.

De NCTV verwacht dat als het door IS gestichte kalifaat uiteenvalt, het aantal terugkeerders geleidelijk gaat toenemen. Een deel van hen zal dan de jihadistische beweging hier versterken en zich op Nederland gaan richten. 'In Nederland wonende jihadisten kunnen gehoor geven aan de voortdurende oproepen van IS en Al Qaida om in eigen land terroristisch geweld te plegen', staat in het dreigingsbeeld.

Deze groep reist ook nauwelijks nog uit, zegt Schoof tegen de Volkskrant. Het gaat volgens hem om 'een enkeling'. 'Het is niet meer aantrekkelijk', zegt Schoof. 'IS-gebied is versplinterd. Men probeert het nog wel, maar ze zijn vooral hier in Nederland aan het hergroeperen en zullen mogelijk in Nederland blijven om een aanslag te plegen.'

IS zou tientallen aanhangers naar Europa hebben gestuurd. Een deel van die mensen is nog niet bekend bij de veiligheidsdiensten, net als hun bedoelingen. Schoof zegt wel dat een aantal jihadisten probeert terug te keren naar Nederland. 'Wij zien daar groot risico in.'

Meer polarisatie

De NCTV waarschuwt behalve voor de dreiging van jihadisten ook voor incidenten uit extreem-rechts en extreem-linkse hoek. 'Meer polarisatie is voorstelbaar in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017. Tijdens de verkiezingscampagne is er ook een hoger risico op een gewelddaad door een eenling.'

Extreem-rechts heeft volgens de NCTV minder gelegenheid voor actie omdat het aantal asielzoekers terugloopt. Maar de haat tegen de islam, vluchtelingen en de Nederlandse politiek zijn daarmee niet verdwenen en nog steeds zichtbaar, vooral op internet. De NCTV noemt in dat verband ook de oprichting van burgerwachten met een extreem-rechtse achtergrond, zoals de Nederlandse versie van Soldiers of Odin.

Lees ook

PVV-leider Geert Wilders reageerde resoluut toen de inlichtingendienst AIVD en de Nationaal Terrorismebestrijder NCTV in 2015 zeiden dat er geen signalen waren dat Islamitische Staat structureel handlangers via asielroutes naar Europa stuurde. 'Geloof ze niet!', twitterde hij. Afgelopen juli werd dat 'onwaarschijnlijke' (NCTV) scenario ineens reëel en heeft IS 'veelvuldig' gebruikgemaakt van de vluchtelingenstroom om op 'heimelijke wijze' handlangers naar Europa te laten reizen.

Hoe kan het dat de NCTV er zo naast zat en Wilders nu gelijk moet geven?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden