Nieuwsbreak

Nazmiye Oral: 'Facebook is hersenlozer en sentimenteler dan Twitter'

Eerst was er medeleven voor de Afghaanse Amiri, nu lijkt het verhaal zich tegen de familie te keren. Waarom? En zullen de Zuid-Koreanen het er flink van nemen nu vreemdgaan niet langer strafbaar is? Actrice en schrijfster Nazmiye Oral bespreekt het nieuws van de dag in de Nieuwsbreak.

Nazmiye Oral Beeld null
Nazmiye Oral

Wat is er toch gebeurd met de Afghaanse Feda Amiri tijdens zijn uitzetting? Die vraag houdt de gemoederen bezig. U ook?
'Nee, dit is bij uitstek iets waar we toch niet achter komen, dus ik laat het. Het gaat mij niet om de vraag of die man wel of niet een kniebreuk heeft opgelopen tijdens zijn uitzetting naar Afghanistan.'

Waar gaat het u wel om?
'Om onze reactie hierop. Vanaf het begin zijn we wantrouwend geweest, en dat wantrouwen wordt nu gevoed door de berichtgeving. De familie had toch geen geld, hoe kan hij dan in een dure privékliniek liggen? Ze kenden toch niemand in Afghanistan? We zijn bang door deze mensen in het ootje genomen te worden. Ons asielbeleid wordt gerund vanuit angst. We zijn bang om onze welvaart kwijt te raken, bang voor mensen die die welvaart ook willen.'

Eerst was er medeleven, nu keert het verhaal zich tegen deze familie, zo lijkt het. Verbaast u dat?
'Nee. Als land willen we wel open zijn voor asielzoekers, maar alleen voor bepaalde mensen. Mensen die zich binnenstebuiten keren voor ons. Niet iedereen dus. Dat vind ik de grootste tragedie.'

We zijn dus te hard voor Feda Amiri en zijn familie?
'Natuurlijk zijn we te hard. Het gaat hier om mensen die weg zijn gegaan uit hun land, niet voor niets, en die hier geluk zoeken. Dat is normaal, dat is menselijk en dat mag je in Nederland proberen te doen. Wij kunnen daar niet mee omgaan, dus we stellen regels op. Ik vind niet dat ik, omdat ik hier toevallig woon, kan bepalen wie hier wel of niet mogen komen. Dit land is niet mijn bezit.'

dochter Tamana hoort van het nieuws dat haar vader , de 54-jarige Afghaan Feda Amiri is uitgezet naar Afghanistan. Beeld null
dochter Tamana hoort van het nieuws dat haar vader , de 54-jarige Afghaan Feda Amiri is uitgezet naar Afghanistan.

Kunstenares Tinkebell heeft haar gesprekken met Kamerleden en journalisten opgenomen zonder dat zij dat wisten. Als onderdeel van een kunstproject. Kun je te ver gaan met activistische kunst?
'Nee, je kunt niet te ver gaan. De job van een kunstenaar is juist om veel te ver te gaan, anders onderzoek je niets. Je kunt het onethisch noemen dat ze journalisten en Kamerleden tapet zonder hun medeweten. Maar als ze had verteld dat ze het ging opnemen dan waren zij zichzelf waarschijnlijk niet geweest, dat is dus een moeilijke discussie. Ikzelf heb twee regels bij kunstprojecten: het kan finaal mislukken, en ik van te voren weet niet wat de uitkomst is. Als je de uitkomst al weet, dan ben je een ambtenaar.'

Tinkebell wil aantonen dat het Nederlandse asielbeleid inhumaan is. De uitkomst staat dus al aardig vast.
'In haar plaats zou ik zeggen: het Nederlandse asielbeleid is inhumaan, dat staat vast, ik ga het proberen invoelbaar te maken. Want het komt maar niet binnen bij de mensen. Onlangs oordeelde de rechter dat de ontruiming van de Vluchtgarage in de winter onmenselijk is. Dat de rechter dat woord gebruikte, daar was ik erg blij mee.'

Kunstenares Tinkebell. Beeld null
Kunstenares Tinkebell.

Buitenlands nieuws dan. Voor de wet mogen Zuid-Koreanen sinds vandaag vreemdgaan. Het verbod op overspel, dat sinds 1953 van kracht was, is door het hooggerechtshof in het land geschrapt. Tegenstanders van de afschaffing vrezen seksuele ontaarding. Gaat dat gebeuren denkt u?
'Ik ben blij voor de Zuid-Koreanen. Ik las ook dat de condoomverkoop direct omhoog is gegaan. Ik geloof niet dat men zich nu massaal onzedelijker zal gaan gedragen. Ik denk dat vreemdgaande mannen banger zijn voor hun echtgenoot - dat zij erachter komt - dan voor een gevangenisstraf. Sterker nog: ik denk dat het misschien een tegenovergestelde werking heeft: dingen die niet mogen zijn net ietsje spannender en lekkerder.'

Zo'n gevangenisstraf helpt dus niet?
'Ik denk dat het net zo werkt als in de Turkse gemeenschap. Er wordt gezegd: houd je dochter strak, anders wordt ze een lellebel. Maar die meisjes die niets mogen, denken juist: ik wil wel. Een nieuw verworven vrijheid heeft normaliseringstijd nodig, daarna zullen de Koreanen vast de juiste balans vinden.'

Je kunt het je bijna niet voorstellen, maar België was één van de laatste Europese landen die overspel niet langer strafbaar stelde. Dat gebeurde in 1987. Slechts Zwitserland (1989) en Oostenrijk (1997) volgden later.
'Nee echt? Dat wist ik niet. België en Oostenrijk zei je? Dan moet ik direct aan die enge mannen denken met hun meisjes in kelders. Zo'n verbod werkt averechts, blijkt wel.'

null Beeld null

Iets anders. Internet beleeft een kuisheidsgolf. Drie blogdiensten gaan verspreiding van bloot tegen. U heeft een dochter. Blij?
'Ik denk niet dat bloot het grote probleem is, maar geweld. Monitor geweld op het web en je pakt gedwongen bloot - zoals wraakporno - ook aan. Er wordt soms erg overdreven gereageerd op naakt, vind ik. Een foto van een moeder die borstvoeding geeft, wordt van Facebook gehaald omdat je een tiet ziet. Bloot wordt gecensureerd tenzij het kunst is, zeggen ze. Dat geloof ik niet. Wie bepaalt er wat kunst is? Ik heb niets met kuisheid, wel iets met gevoeligheid.'

U twittert zelf veel. Heeft u er last van dat geweld of bloot ongewenst op uw pad komt?
'Op Facebook is het veel erger dan op Twitter. Facebook is hersenlozer, minder intelligent en vooral sentimenteler. Alle bagger die je over je heen krijgt. Steeds weer dat ach en wee. Toen er kinderen stierven en gewond raakten in de Gazastrook doken die steeds weer die akelige foto's op. Alles vanuit het sentiment geschreven, het gaat niet over de feiten.'

Op Twitter vliegt iedereen elkaar toch ook in de haren?
'Daar doe ik niet aan mee. Op Twitter kun je je eigen wereld creëren door de mensen die je volgt. En in 140 tekens is minder ruimte voor sentiment.'

null Beeld null

Over welk nieuws heeft u zich verbaasd vandaag?
'Dat heb ik meteen getwitterd. Over een Koerdisch meisje dat in elkaar is geslagen tijdens een protest in Turkije. Ze zou leuzen hebben geroepen, maar ze blijkt doofstom. De artsen hebben geweigerd haar te behandelen, onder druk van de politie. 'Als ze geen Koerd maar Turk was geweest, had dit nieuws het land op de kop gezet', zei een lid van HDP (de Koerdische partij) in het parlement. Er werd gestemd en door een meerderheid van de AKP-leden is een onderzoek naar deze zaak afgewezen. Het meisje zit in een rolstoel. Dit is onrecht waar ik slecht tegen kan.'

De bezetting van het Maagdenhuis is in volle gang. Stemt het u vrolijk dat studenten van zich laten horen? Eerder werd wel eens geklaagd dat de huidige generatie jongeren nooit de straat op gaat.
'Ik heb veel mensen lacherig zien doen over de bezetting. Ik zeg: doe maar lekker.'

Was u een activistische student?
'Ik ben een autodidact. Ik heb op een blauwe maandag de modeopleiding in Arnhem gedaan, niets voor mij. Ik zie mezelf niet als activist. Ik heb nooit iets gehad met groepen. Zodra iets groter wordt, verwatert waar het over gaat. Je kunt niet meer vrij zijn. Wat als ik er over een uur anders over denk? Ik wil altijd weg kunnen. Dat betekent overigens niet dat je niet veel slagvaardiger kunt zijn als je met z'n allen ja of nee ergens tegen zegt.'

Nog een leestip ter afsluiting?
Het stuk van schrijver Knausgard op de site van The New York Times.'

Dit is aflevering 465 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

null Beeld null
null Beeld null
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden