Nazi-stukken weg uit Duits archief

Uit het federale archief van Duitsland zijn belangrijke documenten verdwenen, die uitsluitsel kunnen geven over de verblijfplaats van 'nazi-goud'. Het betreft de boekhouding van een hoge SS-officier, waarin hij nauwkeurig bijhield hoeveel gouden kronen en sieraden van de slachtoffers uit de concentratiekampen en getto's werden gestolen....

Van onze correspondent

Willem Beusekamp

BONN

Deze week lekte de voornaamste conclusies uit van een onderzoek dat de Duitse socioloog Hersch Fischer uit Düsseldorf heeft ingesteld. Fischer vermoedt dat in tegenstelling tot wat onlangs bekend werd veel goud niet naar Zwitserse banken ging, maar verdween in de kluizen van de Dresdner Bank en Deutsche Bank.

Indien dit kan worden aangetoond, verhoogt het de kansen van een groep nabestaanden van holocaust-slachtoffers, die vorige maand bij een Amerikaanse rechtbank een schadeclaim tegen de twee Duitse krdietinstellingen heeft ingediend van 18 miljard dollar. Deutsche en Dresdner Bank ontkennen 'nazi-goud' in hun bezit te hebben.

Het beroven van de veelal joodse gevangenen in getto's en concentratiekampen werd tussen 1942 en 1945 boekhoudkundig gestuurd door SS-Hauptsturmführer Bruno Melber. Hij noteerde hoeveelheden en waarde van het goud voordat de buit werd ingeleverd bij de Reichsbank, de centrale bank van Hitlers Duitsland. Na de onthullingen van de afgelopen jaren wordt aangenomen dat de Reichsbank het goud doorverkocht aan Zwitserse banken ter financiering van de oorlog.

Volgens Fischer en verschillende Amerikaanse onderzoekers verkocht de SS echter het meeste goud aan Duitse privé-banken. Dit vermoeden is gebaseerd op een rapportage van financiële experts ('Finance Division') van het Amerikaanse leger, die de boeken van Melber, 26 ordners in totaal, direct na de oorlog in beslag namen. In deze rapportage wordt gesproken over 'Melber-goud'.

Waar de ordners zijn gebleven, is een raadsel, zo bevestigde gisteren zowel de Bundesbank als het federale archief in Koblenz. Bij een van deze instellingen zou zich het originele rekenwerk van de SS-boekhouder moeten bevinden. De Amerikanen gaven de boekhouding namelijk in 1948 terug, inclusief een microfilm, waarop alles was gekopieerd. De film is eveneens verdwenen. Opmerkelijk, zo vindt ook onderzoeker Fischer, is het feit dat de Amerikanen zelf geen kopie hebben bewaard.

De 'Melber-papieren' belandden in '48 vanuit Washington bij een Duitse commissie die alle activiteiten van de Reichsbank moest afwikkelen. Deze procedure werd jaren later voorgezet bij het federale archief en de Bundesbank, opvolger van de Reichsbank. Volgens de Bundesbank zijn de SS-ordners nooit in Frankfurt aangekomen. Het federale archief meent dat de papieren nog tot in de jaren zeventig aanwezig waren bij de 'afwikkelings-commissie'.

Of iemand van deze commissie de documenten heeft weggegooid, uit welk motief dan ook, is niet meer te achterhalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden