NAVO wil fermer optreden in Bosnië

Troepen van de SFOR-vredesmacht zijn woensdag vier tv-stations binnengevallen in de Bosnisch-Servische republiek. Bedoeling was een einde te maken aan nationalistische propaganda, gericht tegen het Dayton-akkoord....

Van onze verslaggever

Jos Klaassen

MAASTRICHT

Het lijkt uitgesloten dat de 36 duizend man sterke SFOR al in de eerste helft van 1998 fors zal worden uitgedund. De NAVO-ministers van Defensie, die woensdag informeel vergaderden in Maastricht, willen liever dat de VN-vredesmacht in Bosnië zich de komende negen maanden extra inspant om een nieuwe oorlog te voorkomen.

Als die inspanningen vrucht afwerpen, wordt het wellicht eenvoudiger om SFOR na juni 1998 te ontbinden, zoals was afgesproken bij het begin van de missie. 'Het werk dat nu wordt verzet, is beslissend voor wat er volgend jaar moet gaan gebeuren', benadrukte NAVO-secretaris-generaal Javier Solana in Maastricht.

Overigens waagden de ministers zich gisteren niet aan stoutmoedige bespiegelingen over de positie van SFOR ná juni volgend jaar. Daarvoor ligt de kwestie in het bondgenootschap te gevoelig. Het Amerikaanse Congres voelt er zeer weinig voor het mandaat van de stabilisatiemacht te verlengen. De Europese lidstaten zouden misschien wel willen, maar dan niet zonder de Amerikanen.

Bovendien had de bijeenkomst een oriënterend karakter. Waarschijnlijk zullen de ministers op hun vergadering in december te Brussel concreter afspraken kunnen maken. Dat hangt ook af van wat Washington gaat doen.

Het Militair Comité van de NAVO had de Maastrichtse brainstorming drie mogelijkheden voorgelegd. Twee ervan zouden voor de ministers acceptabel zijn. Tot juni blijft SFOR op haar volle sterkte van 36 duizend man, òf in het voorjaar wordt de vredesmacht tot 32 duizend man verminderd.

De Amerikaanse minister van Defensie Cohen legde uit dat hij grote moeite heeft het Congres te overtuigen van de noodzaak van voortzetting van SFOR. Hij heeft de Congresleden beloofd de Amerikaanse troepen in juni 'definitief' terug te halen. Maar intussen heeft Sandy Berger, Clintons veiligheidsadviseur, gezegd dat de internationale gemeenschap zich 'nog een lange poos zal moeten engageren' om een nieuwe oorlog in Bosnië te voorkomen.

Als de Amerikanen zich terugtrekken, zouden ook de Britten en de Fransen de aftocht blazen. Om te voorkomen dat de alliantie medio 1998 voor zo'n pijnlijke beslissing komt te staan, hebben de ministers van Defensie nu al voor een hardere aanpak gekozen.

Zij eisen van alle vroegere oorlogspartijen in Bosnië de stipte uitvoering van de Dayton-akkoorden. De actie van SFOR gisteren tegen de tv-zenders van Karadzic-aanhangers was een uitvloeisel van deze strategie. De zenders zijn overgedragen aan getrouwen van de door het Westen gesteunde president Plavsic.

Volgens de Nederlandse minister van Defensie, Voorhoeve, is de toestand in Bosnië 'eerder moeilijker dan gemakkelijker geworden'. Niet alleen de spanning in het Servische kamp, ook de houding van Moslims en Kroaten stemt 'niet hoopvol', zei hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden